KWALIFIKACJA MED13 - STYCZEŃ 2018

PYTANIE NR 11.
Pani Teresa po śmierci męża stała się zamknięta w sobie, spędza czas samotnie, nie nawiązuje kontaktów z innymi. Opis wskazuje na deprywację potrzeb
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Deprywacja potrzeby afiliacji dotyczy braku lub ograniczenia kontaktów i więzi z innymi ludźmi. Opis (zamknięcie w sobie, spędzanie czasu samotnie, brak nawiązywania kontaktów) wskazuje przede wszystkim na trudność w obszarze relacji i przynależności, a nie na potrzeby fizjologiczne czy poznawcze.

Pełne wyjaśnienie:

Opis sytuacji (wycofanie po śmierci męża, spędzanie czasu samotnie, nienawiązywanie kontaktów) wskazuje na zaburzenie zaspokajania potrzeb społecznych. W ujęciach psychologicznych potrzeba afiliacji (przynależności, bycia z innymi) obejmuje dążenie do kontaktu, więzi, akceptacji i uczestnictwa w relacjach. Gdy człowiek izoluje się i unika innych, typowym wnioskiem jest deprywacja potrzeby afiliacji.

Odpowiedź "afiliacji" jest więc trafna, bo bezpośrednio odnosi się do problemu: brak relacji i kontaktów społecznych.

Pozostałe propozycje nie pasują do opisu:

  • "poznawczych" dotyczy ciekawości, uczenia się, rozumienia i zdobywania informacji. W opisie nie ma trudności z nauką czy orientacją, tylko z relacjami.
  • "transcendencji" wiąże się z przekraczaniem własnego "ja", sensem, wartościami, wymiarem duchowym lub działaniem dla innych w sposób wykraczający poza doraźne potrzeby. Sam fakt izolacji społecznej nie jest typowym wskaźnikiem deprywacji transcendencji.
  • "fizjologicznych" dotyczy jedzenia, snu, oddychania, termoregulacji itp. Opis nie zawiera sygnałów niezaspokojenia tych potrzeb.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w opisie dominują słowa i zachowania typu "samotnie", "nie nawiązuje kontaktów", "unika ludzi", najpierw rozważ potrzeby afiliacji/przynależności. W terapii zajęciowej taka diagnoza kieruje uwagę na interwencje społeczne: bezpieczne aktywności grupowe, stopniowe angażowanie w relacje i wzmacnianie wsparcia.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Potrzeba afiliacji to dążenie do kontaktu z innymi ludźmi, tworzenia więzi, bycia częścią grupy oraz doświadczania akceptacji. Gdy jest niezaspokojona, mogą pojawić się: wycofanie, poczucie osamotnienia, unikanie relacji lub trudność w proszeniu o wsparcie.
Szukaj sygnałów dotyczących relacji: izolowanie się, brak kontaktów, unikanie rozmów, rezygnacja ze spotkań, trudność w utrzymaniu więzi. Jeśli problem dotyczy głównie sfery społecznej, a nie snu czy jedzenia, najczęściej chodzi o deprywację afiliacji/przynależności.
Po stracie bliskiej osoby często zmienia się sieć wsparcia i codzienny rytm kontaktów. Gdy osoba zaczyna unikać innych i spędza czas w odosobnieniu, rośnie ryzyko braku przynależności i wsparcia. To typowy obraz deprywacji potrzeby bycia w relacjach.
Afiliacja dotyczy relacji i przynależności (kontakt, więź, akceptacja). Potrzeby poznawcze dotyczą rozumienia i uczenia się (ciekawość, zdobywanie informacji, rozwój wiedzy). W zadaniach egzaminacyjnych kluczowe jest rozpoznanie, czy opis mówi o ludziach i relacjach, czy o uczeniu się.
Deprywacja fizjologiczna wiąże się głównie z objawami dotyczącymi jedzenia, snu, zmęczenia czy ogólnej kondycji. Samo unikanie kontaktów społecznych, bez informacji o głodzie, bezsenności lub osłabieniu, zwykle nie wskazuje na potrzeby fizjologiczne, tylko na sferę psychospołeczną.
Pomocne są działania stopniowane: bezpieczne zajęcia grupowe, aktywności w parach, trening komunikacji, zachęcanie do udziału w klubie seniora lub grupie zainteresowań. Celem jest odbudowa poczucia przynależności i stworzenie realnych okazji do kontaktu, bez presji.
Dobre są zadania wymagające współpracy: gry planszowe, projekty rękodzielnicze w grupie, gotowanie zespołowe, wspólne spacery, elementy terapii przez sztukę w grupie. Ważne, by aktywność miała jasne role i przewidywalne zasady, co obniża lęk przed kontaktem.
Nie zawsze. Wycofanie może wynikać z żałoby, lęku społecznego, poczucia wstydu, problemów zdrowotnych lub braku zasobów (np. transportu). Na egzaminie rozpoznaj, co opis bezpośrednio pokazuje: w tym typie zadania wycofanie i brak kontaktów wskazują na niezaspokojoną afiliację.
Częsty błąd to wybór odpowiedzi "bardziej ogólnej" lub "brzmiącej naukowo" zamiast tej dopasowanej do objawów. Uczniowie mylą też poziomy potrzeb (społeczne vs poznawcze) i koncentrują się na przyczynie (np. śmierć męża), a nie na zachowaniu (izolacja i brak relacji).
Najpierw podkreśl słowa-klucze w opisie. Relacje, kontakty, grupa, akceptacja → afiliacja/przynależność. Sen, jedzenie, ból, zmęczenie → fizjologia. Nauka, ciekawość, zrozumienie → poznawcze. Dzięki temu minimalizujesz strzały intuicyjne i wybierasz odpowiedź zgodną z treścią.
info

Statystycznie 56% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Według specjalistów z branży: "Deprywacja potrzeby afiliacji dotyczy braku lub ograniczenia kontaktów i więzi z innymi ludźmi."

Źródła:

  • Encyclopaedia Britannica: "Affiliation (psychology)" (hasło o potrzebie afiliacji) https://www.britannica.com/topic/affiliation-psychology (dostęp: 2026-03-01)
  • Simply Psychology: "Maslow's Hierarchy of Needs" (opis potrzeb przynależności/miłości) https://www.simplypsychology.org/maslow.html (dostęp: 2026-03-01)
  • APA Dictionary of Psychology (American Psychological Association): hasło "need for affiliation" https://dictionary.apa.org/need-for-affiliation (dostęp: 2026-03-01)

Materiały:

  • Podręczniki/kompendia z psychologii potrzeb i motywacji (rozdziały o potrzebach społecznych)
  • Materiały dydaktyczne dla terapii zajęciowej dotyczące pracy z osobą w żałobie i izolacji
  • Standardowe opracowania z komunikacji interpersonalnej i wsparcia społecznego w pracy terapeutycznej

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego