KWALIFIKACJA BUD19 - STYCZEŃ 2024 (test 2)

PYTANIE NR 7.
Pani Zofia Kowalska, właścicielka nieruchomości nr 500, przekazała prawo własności do tej nieruchomości swojemu synowi Janowi Kowalskiemu, w zamian za dożywotnie utrzymanie. Które działy księgi wieczystej ulegną zmianie?
Ilustracja przedstawia fragment protokołu z badania księgi wieczystej dotyczącej nieruchomości o numerze KW Nr
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Przeniesienie własności powoduje zmianę wpisu właściciela w dziale II księgi wieczystej. Umowa dożywocia wiąże się z ujawnieniem prawa/obciążenia dotyczącego korzystania i utrzymania dożywotnika, co ujmuje się w dziale III (prawa, roszczenia i ograniczenia). Dlatego zmienią się działy II i III.

Pełne wyjaśnienie:

Księga wieczysta jest podzielona na działy, z których każdy służy ujawnianiu innego rodzaju informacji. W tym zadaniu opisano sytuację, w której właścicielka przenosi własność nieruchomości na syna, a w zamian otrzymuje dożywotnie utrzymanie (dożywocie).

Dlaczego zmienia się dział II?
Dział II służy do ujawniania podmiotu, któremu przysługuje prawo własności (albo użytkowania wieczystego). Skoro własność przechodzi z Pani Zofii na Pana Jana, wpis dotyczący właściciela musi zostać zaktualizowany właśnie w dziale II.

Dlaczego zmienia się dział III?
Dział III obejmuje prawa, roszczenia i ograniczenia dotyczące nieruchomości, które nie są hipoteką. Dożywocie jest typowym przykładem sytuacji, w której poza samą zmianą właściciela ujawnia się dodatkowe uprawnienie/obciążenie związane z uprawnieniami dożywotnika. Informacja o takim prawie nie jest "danymi identyfikacyjnymi" nieruchomości, tylko jej obciążeniem w sensie prawnym, dlatego trafia do działu III.

Dlaczego pozostałe działy nie muszą się zmienić?

  • Dział I-O dotyczy oznaczenia nieruchomości (np. dane identyfikacyjne), a dział I-Sp zwykle obejmuje informacje o prawach związanych z własnością. Sama czynność przeniesienia własności i ustanowienia dożywocia nie musi zmieniać oznaczenia nieruchomości ani jej podstawowych danych ewidencyjnych.
  • Dział IV dotyczy hipoteki. W opisie nie ma mowy o ustanowieniu hipoteki, więc nie ma podstaw, aby zakładać zmianę działu IV.

W praktyce (także w pracy geodety) poprawne rozróżnienie działów jest ważne, bo pozwala szybko ustalić: kto jest właścicielem (dział II) oraz czy istnieją prawa i ograniczenia wpływające na korzystanie z nieruchomości (dział III), co ma znaczenie przy analizie stanu prawnego nieruchomości.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Dział II ujawnia, komu przysługuje prawo własności (albo użytkowania wieczystego). Gdy dochodzi do sprzedaży, darowizny czy przeniesienia własności w ramach dożywocia, to właśnie wpis w dziale II musi zostać zmieniony, bo zmienia się podmiot uprawniony.
Dział III obejmuje prawa, roszczenia i ograniczenia dotyczące nieruchomości (inne niż hipoteka). Jest ważny, bo może ujawniać uprawnienia osób trzecich, które wpływają na korzystanie z nieruchomości. W praktyce to dział, który często sygnalizuje "obciążenia" poza hipoteką.
Dożywocie łączy przeniesienie własności z jednoczesnym powstaniem uprawnień dożywotnika (np. związanych z utrzymaniem). Skutek jest "podwójny": zmienia się właściciel, a dodatkowo pojawia się informacja o prawie/ograniczeniu dotyczącym nieruchomości, które powinno być ujawnione.
Najprościej: dział IV dotyczy hipoteki (zabezpieczenia wierzytelności), a dział III dotyczy innych praw, roszczeń i ograniczeń. Uczniowie często mylą te działy, bo oba kojarzą się z "obciążeniem", ale hipoteka ma odrębne miejsce i jest ujawniana wyłącznie w dziale IV.
Nie. Dział I-O dotyczy oznaczenia nieruchomości (identyfikacji), a nie tego, kto jest właścicielem. Zmiana właściciela jest ujawniana w dziale II. Dział I-O zmienia się raczej wtedy, gdy zmienią się dane identyfikacyjne nieruchomości (np. po podziałach lub zmianach ewidencyjnych).
Typowe błędy to: automatyczne wybieranie działu IV przy każdym "obciążeniu", mylenie działów I-O i I-Sp, oraz pomijanie działu III przy sytuacjach, gdzie poza zmianą właściciela pojawia się dodatkowe prawo osoby trzeciej. Pomaga zapamiętanie, że własność jest w dziale II.
Geodeta analizuje KW m.in. do weryfikacji stanu prawnego nieruchomości: kto jest właścicielem oraz czy istnieją ograniczenia i prawa osób trzecich. To przydatne przy pracach do celów prawnych, podziałach i dokumentacji nieruchomości, bo pozwala wcześnie wykryć potencjalne komplikacje.
Dział III sprawdza się zawsze, gdy trzeba ocenić, czy nieruchomość jest obciążona prawami lub roszczeniami osób trzecich. W obrocie nieruchomościami oraz przy opracowaniach prawno-geodezyjnych jest to kluczowe, bo wpisy z działu III mogą wpływać na sposób korzystania z nieruchomości.
Nie. Hipoteka jest formą zabezpieczenia wierzytelności i jest ujawniana w dziale IV. Dożywocie dotyczy uprawnień dożywotnika związanych z utrzymaniem i korzystaniem, więc nie jest hipoteką. W pytaniach egzaminacyjnych to rozróżnienie jest częstym "haczykiem".
Zidentyfikuj zdarzenia prawne w opisie. Jeśli zmienia się właściciel, prawie na pewno zmienia się dział II. Jeśli powstaje dodatkowe prawo/roszczenie/ograniczenie (np. dożywocie), szukaj działu III. Hipoteka pojawia się tylko wtedy, gdy jest wprost mowa o zabezpieczeniu.
info

Około 35% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. bardzo trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Przeniesienie własności powoduje zmianę wpisu właściciela w dziale II księgi wieczystej."

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z zakresu ksiąg wieczystych i katastru nieruchomości (podręczniki dla technika geodety)
  • Komentarze i opracowania edukacyjne wyjaśniające strukturę księgi wieczystej (działy I–IV) i typowe wpisy
  • Zestawy przykładowych ksiąg wieczystych (anonimizowane) do ćwiczeń rozpoznawania działów i treści wpisów

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego