KWALIFIKACJA ROL11 - STYCZEŃ 2018

PYTANIE NR 15.
Pasza, która posiada właściwości wzdymające, to
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Pasze wzdymające u przeżuwaczy to m.in. świeże zielonki motylkowe, które łatwo i szybko fermentują w żwaczu, sprzyjając powstawaniu piany i zatrzymaniu gazów. Dlatego zielonka z lucerny ma właściwości wzdymające, a otręby, buraki i siano są typowo mniej "wzdymające".

Pełne wyjaśnienie:

Właściwości wzdymające (sprzyjające wzdęciu żwacza) przypisuje się przede wszystkim niektórym paszom, które w żwaczu ulegają intensywnej i szybkiej fermentacji, a dodatkowo mogą sprzyjać tworzeniu się stabilnej piany utrudniającej odbijanie gazów. To zjawisko jest szczególnie istotne u przeżuwaczy (np. bydła, owiec) i ma duże znaczenie praktyczne w chowie.

Zielonka z lucerny jest klasycznym przykładem paszy, która może działać wzdymająco, zwłaszcza gdy jest podawana jako świeża, soczysta zielonka lub gdy zwierzęta mają do niej nagły, obfity dostęp (np. na pastwisku). W praktyce wymaga to ostrożnego wprowadzania do dawki, kontroli ilości oraz obserwacji zwierząt pod kątem objawów wzdęcia.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są mniej trafne w kontekście "paszy wzdymającej":

  • Otręby pszenne to pasza treściwa, zwykle kojarzona bardziej z wpływem na bilans energii/białka i strawność, a nie jako typowa pasza wzdymająca (choć błędy żywieniowe mogą powodować różne zaburzenia).
  • Buraki pastewne są paszą soczystą, ale w typowym ujęciu nie są klasycznym przykładem paszy wzdymającej w takim sensie jak świeże motylkowe zielonki.
  • Siano łąkowe jest paszą suchą i zwykle działa stabilizująco na pracę żwacza, ograniczając ryzyko nagłego pienienia treści żwacza w porównaniu z bardzo świeżą, intensywnie fermentującą zielonką.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w odpowiedziach pojawia się zielonka z roślin motylkowych (np. lucerna), często jest ona łączona z ryzykiem wzdęcia żwacza, zwłaszcza przy nagłej zmianie żywienia.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Oznacza to, że po jej zjedzeniu u przeżuwacza rośnie ryzyko wzdęcia żwacza, czyli nagromadzenia gazów i/lub pienienia treści żwacza utrudniającego odbijanie. Zwykle dotyczy to pasz szybko fermentujących, szczególnie świeżych zielonek niektórych roślin.
Lucerna jako świeża zielonka może intensywnie fermentować w żwaczu i sprzyjać tworzeniu piany, która blokuje odbijanie gazów. Ryzyko wzrasta przy nagłym wprowadzeniu do dawki, dużych ilościach oraz przy głodnym wypasie na bujnej lucernie.
Najbardziej narażone są przeżuwacze, zwłaszcza bydło i owce, ponieważ fermentacja zachodzi u nich w żwaczu. U zwierząt monogastrycznych mechanizm trawienia jest inny, więc typowe "wzdęcie żwacza" nie dotyczy ich w taki sam sposób.
Często w okresach zmian żywienia: wiosną przy przejściu na zielonkę, przy wypasie na młodych roślinach lub po podaniu dużej dawki świeżej paszy po przerwie w karmieniu. Ryzykowne bywa też szybkie zwiększanie udziału zielonek motylkowych.
Pasze objętościowe to m.in. zielonki, siano, kiszonki (dużo włókna, większa objętość). Treściwe to np. otręby i zboża (więcej energii/białka w mniejszej masie). Pasze wzdymające w klasycznym ujęciu to zwykle świeże zielonki, a nie suche treściwe.
W typowych zestawieniach pasz wzdymających buraki pastewne nie są wskazywane jako przykład tak charakterystyczny jak świeża lucerna. Mogą jednak powodować problemy trawienne przy błędach żywieniowych (np. zbyt dużo na raz), dlatego zawsze ważna jest dawka i sposób podania.
Siano łąkowe jako pasza sucha i bogata we włókno zwykle stabilizuje pracę żwacza i ogranicza ryzyko pienienia treści żwacza. W praktyce bywa używane jako element "bezpieczniejszy" przy wprowadzaniu świeżych zielonek do dawki.
Do typowych objawów należą: powiększenie lewej strony jamy brzusznej (okolica dołu głodowego), niepokój, przyspieszony oddech, ślinienie, osłabienie, brak przeżuwania i trudności w odbijaniu. To stan potencjalnie nagły i wymagający szybkiej reakcji.
Lucerna jest bardzo rozpoznawalnym przykładem rośliny motylkowej o wysokiej wartości pokarmowej, ale jednocześnie kojarzonej z ryzykiem wzdęć przy niewłaściwym skarmianiu. W pytaniach testowych sprawdza się tym samym wiedzę o praktycznych zagrożeniach żywieniowych.
Warto zrobić listę pasz "ryzykownych" dla przeżuwaczy (szczególnie świeże zielonki motylkowe) i "bezpieczniejszych" stabilizujących pracę żwacza (np. siano). Ucz się też mechanizmu: szybka fermentacja i piana utrudniająca odbijanie, a nie tylko nazw pasz.
info

Około 60% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Według specjalistów z branży: "Pasze wzdymające u przeżuwaczy to m.in. świeże zielonki motylkowe, które łatwo i szybko fermentują w żwaczu, sprzyjając powstawaniu piany i zatrzymaniu gazów."

Materiały:

  • Skrypty i podręczniki do żywienia przeżuwaczy używane w kształceniu technika weterynarii
  • Materiały dydaktyczne o chorobach metabolicznych i zaburzeniach przewodu pokarmowego przeżuwaczy
  • Notatki z zajęć praktycznych dotyczących oceny pasz i układania dawek

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego