Metoda kamienia probierczego (touchstone) polega na wykonaniu śladu badanego stopu na ciemnym kamieniu i porównaniu go ze śladami igieł probierczych o znanych próbach. W praktyce często wspiera się ją dodatkowymi próbami, np. odczynnikami kwasowymi, ale nadal jest to metoda w dużej mierze porównawcza i wzrokowa, zależna od doświadczenia.
Za poprawny uznaje się przedział 0,200 ÷ 0,980, ponieważ obejmuje obszar, w którym różnice barwy śladu są jeszcze na tyle czytelne, by można było mówić o relatywnie "dokładnym" rozróżnianiu prób. Poniżej 0,200 (mniej niż 20% Au) w stopie dominują metale domieszkowe (np. miedź, srebro), co może powodować, że ślad wygląda podobnie dla różnych niskich prób, a ocena staje się mało pewna. Z kolei powyżej 0,980 ślady bardzo czystego złota (np. 985, 990, 996, 999) są do siebie tak zbliżone wizualnie, że praktycznie trudno je jednoznacznie odróżnić na kamieniu.
Dlatego odpowiedzi zawierające górną granicę 0,999 sugerują możliwość precyzyjnego rozróżniania "prawie czystego" złota, co jest typowym błędnym założeniem o rozdzielczości metody. Z kolei odpowiedzi z dolną granicą 0,100 rozszerzają zakres na próby bardzo niskie, gdzie dominacja domieszek i zmienność składu stopu utrudniają wiarygodne porównanie śladów. W praktyce, gdy potrzebna jest pewniejsza identyfikacja skrajnych prób, stosuje się metody bardziej obiektywne, np. instrumentalne (XRF) lub chemiczne.
Wskazówka egzaminacyjna: jeśli pytanie mówi o zakresie "dokładnie" oznaczalnym na kamieniu, szukaj odpowiedzi wykluczającej skrajnie niskie i skrajnie wysokie próby, bo tam metoda porównawcza traci rozdzielczość.
