KWALIFIKACJA HAN1 - CZERWIEC 2009

PYTANIE NR 31.
Piekarnia w okresie sprawozdawczym osiągnęła obrót w wysokości 200 000 złotych. Limit na pokrycie niedoboru niezawinionego został ustalony na poziomie 0,21% wartości obrotu. Ile może wynosić szacunkowa kwota niedoboru mieszczącego się w granicach ustalonych norm ubytków naturalnych?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Aby wyznaczyć niedobór w granicach normy, mnoży się obrót przez limit procentowy.
0,21% to 0,0021. Zatem 200 000 zł × 0,0021 = 420 zł. Ta kwota odpowiada maksymalnemu niedoborowi niezawinionemu mieszczącemu się w ustalonej normie ubytków naturalnych.

Pełne wyjaśnienie:

Kwota niedoboru mieszczącego się w normie ubytków naturalnych jest liczona jako obrót × limit. W zadaniu obrót wynosi 200 000 zł, a limit to 0,21% wartości obrotu.

Kluczowy krok to poprawne przeliczenie procentu na ułamek dziesiętny:

  • 0,21% = 0,21 / 100 = 0,0021

Następnie wykonujemy mnożenie:

  • 200 000 zł × 0,0021 = 420 zł

Odpowiedź "420 zł" jest więc poprawna, bo wyraża maksymalną wartość niedoboru niezawinionego, który można uznać za naturalny ubytek (np. wysychanie pieczywa, okruszki, drobne różnice w ważeniu) w ramach ustalonego limitu.

Pozostałe propozycje wynikają zwykle z typowych pomyłek rachunkowych:

  • "2 200 zł" pasuje do błędnego liczenia 1,1% lub mylenia danych wejściowych; nie wynika z 0,21% obrotu 200 000 zł.
  • "440 zł" to efekt niedokładnego przeliczenia procentu lub przypadkowego zaokrąglenia; po szybkim sprawdzeniu wstecz widać, że 440/200 000 = 0,22%, a nie 0,21%.
  • "4 000 zł" często bierze się z potraktowania 0,21% jak 0,21 (czyli 21%) lub innego przesunięcia przecinka; to prowadzi do wielokrotnie zawyżonych wyników.

Wskazówka egzaminacyjna: po obliczeniu warto sprawdzić wynik "w drugą stronę", dzieląc kwotę przez obrót. Dla 420 zł: 420/200 000 = 0,0021 = 0,21%, więc rachunek jest spójny.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najpierw zamień procent na ułamek: 0,21% = 0,21/100 = 0,0021. Potem pomnóż: 200 000 × 0,0021 = 420. Wynik 420 zł to kwota odpowiadająca limitowi 0,21% obrotu.
Procent oznacza "na sto". Dlatego 0,21% trzeba podzielić przez 100. Liczba 0,21 to 21%, czyli wartość 100 razy większa. Ten błąd daje wyniki zawyżone i jest częsty w zadaniach o ubytkach.
To straty wynikające z właściwości towaru i procesu sprzedaży, np. wysychanie pieczywa, okruszki przy krojeniu, drobne różnice w odważaniu czy uszkodzenia przy ekspozycji. Mogą być uznane za niezawinione, jeśli mieszczą się w ustalonej normie.
Najczęściej myli się 0,21% z 0,21 i mnoży przez 0,21 zamiast 0,0021 (wynik 100× za duży). Inne błędy to przesuwanie przecinka, zaokrąglanie "na oko" oraz brak kontroli wyniku przez dzielenie kwoty przez obrót.
Zwykle na koniec okresu rozliczeniowego, np. miesiąca lub kwartału. Porównuje się stan faktyczny z ewidencją/inwentaryzacją i sprawdza, czy różnice mieszczą się w limicie (obrót × procent). To pomaga rozliczyć straty naturalne.
Obrót to wartość sprzedaży (przychodu ze sprzedaży) w danym okresie sprawozdawczym. W zadaniach o ubytkach jest podstawą do wyznaczenia limitu: im większy obrót, tym większa dopuszczalna kwota ubytków liczona procentowo.
W ujęciu praktycznym przyjmuje się, że jeśli niedobór mieści się w ustalonych normach ubytków naturalnych, traktuje się go jako niezawiniony. Gdy przekracza limit, zwykle analizuje się przyczyny i rozlicza nadwyżkę według zasad odpowiedzialności materialnej.
Zrób kontrolę wstecz: podziel wynik przez obrót. 420 ÷ 200 000 = 0,0021, czyli 0,21%. Jeśli po sprawdzeniu wychodzi dokładnie podany procent, obliczenie jest poprawne i nie wynika z przypadkowego zaokrąglenia.
W praktyce spotyka się różne normy zależne od asortymentu i organizacji sprzedaży; w materiałach szkoleniowych często pojawiają się wartości rzędu ułamków procenta. Na egzaminie kluczowe jest poprawne liczenie według podanego limitu w treści zadania.
Ćwicz: (1) zamianę % na ułamek dziesiętny, (2) liczenie procentu z kwoty, (3) kontrolę wyniku przez dzielenie. Ucz się też pojęć: obrót, inwentaryzacja, niedobór niezawiniony i normy ubytków, bo zadania łączą teorię z rachunkiem.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 67% zdających egzamin. średnie

Według specjalistów z branży: "Aby wyznaczyć niedobór w granicach normy, mnoży się obrót przez limit procentowy.0,21% to 0,0021."

Źródła:

  • Wikipedia (PL): Procent — https://pl.wikipedia.org/wiki/Procent (dostęp: 2026-03-05)
  • Wikipedia (PL): Ułamek dziesiętny — https://pl.wikipedia.org/wiki/U%C5%82amek_dziesi%C4%99tny (dostęp: 2026-03-05)

Materiały:

  • Podręczniki i materiały szkolne z podstaw rachunkowości/rozliczeń w handlu (działy: inwentaryzacja, niedobory, ubytki)
  • Zadania treningowe z obliczeń procentowych (procent z kwoty, promile, zamiana % na ułamek)
  • Materiały wewnętrzne szkoły/zakładu dotyczące inwentaryzacji i rozliczania różnic inwentaryzacyjnych

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego