KWALIFIKACJA AUD2 - WRZESIEŃ 2015

PYTANIE NR 28.
Pierścienie Newtona to
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Pierścienie Newtona w praktyce ciemni to koncentryczne jasne i ciemne, czasem barwne kręgi na odbitce.
Powstają przy powiększaniu, gdy negatyw przylega do szkła w ramce, a nierówna warstwa powietrza wywołuje interferencję światła i widoczny defekt obrazu. Najczęściej widać je przy dużych formatach.

Pełne wyjaśnienie:

Pierścienie Newtona w fotografii analogowej oznaczają charakterystyczny defekt widoczny na odbitce: układ koncentrycznych (okrężnych) jasnych i ciemnych pasów, czasem z zabarwieniem. Najczęściej pojawia się to podczas kopiowania/powiększania negatywu w powiększalniku, gdy film znajduje się w ramce między powierzchniami szkła i przylega do niego na części pola.

Mechanizm jest optyczny: między szkłem a powierzchnią filmu powstaje bardzo cienka warstwa powietrza o niejednorodnej grubości. Światło przechodzące przez układ "szkło–powietrze–film" ulega interferencji, co daje widoczny wzór pierścieni w obrazie rzutowanym na papier fotograficzny. Z praktycznego punktu widzenia jest to problem jakościowy, bo wzór może zniszczyć gładkie tła i obniżyć wartość reprodukcji.

Odpowiedź "efekt występujący podczas kopiowania za pomocą powiększalnika" jest więc poprawna, bo opisuje typową sytuację warsztatową, w której fotograf spotyka to zjawisko.

Pozostałe propozycje są mylące: "typ pierścieni pośrednich" dotyczy akcesoriów do makrofotografii, a nie wady odbitki; "efekt podczas fotografowania pod światło" odnosi się raczej do flar/odblasków i spadku kontrastu; "źródło światła w lampach pierścieniowych" to element oświetlenia, niezwiązany z interferencyjnym wzorem na odbitce.

W praktyce ogranicza się problem m.in. przez stosowanie szkła/ramek antynewtonowskich, ramek bezszybowych utrzymujących film w płaszczyźnie lub technik montażu minimalizujących kontakt filmu ze szkłem.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To niepożądany wzór koncentrycznych jasnych i ciemnych (czasem barwnych) kręgów widoczny na odbitce. Pojawia się głównie podczas powiększania, gdy negatyw przylega do szkła w ramce, a cienka warstwa powietrza powoduje interferencję światła.
Bo w ramce negatywowej film może dotknąć szkła. Między powierzchniami tworzy się bardzo cienka, nierówna warstwa powietrza, która zmienia drogę optyczną promieni. W efekcie światło interferuje i na odbitce powstaje charakterystyczny układ pierścieni.
Najczęściej wyglądają jak okrężne, koncentryczne pasy o zmienionej jasności, czasem z kolorową poświatą. Widać je szczególnie na jednolitych tłach (np. niebo, tło studyjne). Wzór "kręci się" wokół miejsca kontaktu negatywu ze szkłem.
Nie. Flara to odblaski i spadek kontrastu w aparacie przy silnym świetle padającym do obiektywu. Pierścienie Newtona to wzór interferencyjny, który powstaje zwykle w ciemni podczas powiększania, gdy negatyw styka się ze szkłem w ramce.
Najczęściej winne jest szkło w ramce negatywowej (lub w płaskim docisku), gdy film przylega do niego na dużej powierzchni. Sprzyjają temu duże formaty negatywu oraz sytuacje, gdy film nie jest idealnie płaski i "klei się" do szkła w pojedynczych punktach.
Stosuje się rozwiązania ograniczające gładki kontakt filmu ze szkłem: szkło antynewtonowskie (o mikrostrukturze), ramki bezszybowe utrzymujące film w płaszczyźnie napięciem albo techniki montażu zmniejszające ryzyko przylegania. Pomaga też kontrola czystości i płaskości filmu.
Częściej problem dotyczy większych negatywów, bo rośnie powierzchnia potencjalnego kontaktu filmu ze szkłem i trudniej utrzymać idealną płaskość. W praktyce laboratoryjnej duże formaty są bardziej podatne na lokalne przyleganie i powstawanie nierównych "kieszeni" powietrza.
Typowy błąd to skojarzenie słowa "pierścienie" z pierścieniami pośrednimi (makrofotografia) albo z lampą pierścieniową (oświetlenie). Inny błąd to wybór odpowiedzi "pod światło", bo brzmi optycznie. Warto pamiętać: to defekt odbitki z powiększalnika.
To przykład interferencji światła. Dwie blisko położone powierzchnie (np. szkło i film) rozdzielone bardzo cienką warstwą powietrza powodują nakładanie się fal świetlnych o różnej drodze optycznej. Skutkiem jest wzór prążków widoczny jako pierścienie.
Ucz się przez skojarzenie: defekt + etap procesu + przyczyna. Dla pierścieni Newtona zapamiętaj: powiększalnikramka i szkłointerferencja → okrężne pasy na odbitce. Pomaga też przegląd zdjęć przykładowych z opisem wad.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 48% zdających egzamin. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że najczęściej widać je przy dużych formatach.

Źródła:

  • Encyclopaedia Britannica, hasło "Newton’s rings" (zjawisko interferencyjne), https://www.britannica.com/science/Newtons-rings - dostęp 2026-02-28
  • Wikipedia (PL), hasło "Pierścienie Newtona" (opis zjawiska interferencyjnego), https://pl.wikipedia.org/wiki/Pier%C5%9Bcienie_Newtona - dostęp 2026-02-28
  • Cambridge Dictionary of Physics (online), hasło "Newton's rings" (definicja zjawiska interferencyjnego), https://dictionary.cambridge.org/dictionary/english/newton-s-rings - dostęp 2026-02-28

Materiały:

  • Podręczniki do fotografii analogowej i pracy w ciemni (działy: powiększalnik, ramka negatywowa, wady odbitek)
  • Słowniki/encyklopedie terminów fotograficznych (hasło: pierścienie Newtona)
  • Materiały producentów akcesoriów ciemniowych: szkło antynewtonowskie, ramki bezszybowe, mokry montaż

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego