Analiza ekonomiczna jest procesem uporządkowanym: ma prowadzić od zidentyfikowania problemu do wyciągnięcia wniosków i (ewentualnie) zaproponowania działań korygujących. Żeby proces był poprawny, pierwszy krok musi odpowiadać na pytanie: co dokładnie badamy.
Odpowiedź "zdefiniowanie przedmiotu badawczego" jest właściwa, ponieważ bez precyzyjnego określenia przedmiotu (np. danego zjawiska, działu, produktu, kosztu, okresu sprawozdawczego, fragmentu działalności) nie da się:
- ustalić zakresu danych potrzebnych do analizy,
- dobrać właściwych wskaźników i kryteriów oceny,
- porównać wyników w czasie lub z planem/normą,
- jednoznacznie interpretować rezultatów.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie są pierwszym etapem procesu?
- "ustalenie działań naprawczych" występuje na końcu: najpierw trzeba rozpoznać przyczyny odchyleń, ocenić ich skalę i znaczenie oraz sformułować wnioski. Dopiero wtedy sensowne są propozycje działań.
- "postawienie wstępnej diagnozy" zwykle wymaga choć minimalnych danych i odniesienia do celu analizy. Wstępna diagnoza jest etapem wczesnym, ale logicznie następuje po określeniu, czego dotyczy analiza.
- "wybór kryterium oceny" (np. rentowność, płynność, poziom kosztów) jest ważny, ale musi wynikać z przedmiotu i celu badania. Bez zdefiniowania przedmiotu łatwo dobrać kryterium nieadekwatne lub zbyt ogólne.
Wskazówka egzaminacyjna: jeśli pytanie dotyczy "pierwszego etapu", szukaj odpowiedzi dotyczącej definicji celu/zakresu/obiektu, a nie działań, ocen czy diagnoz. To pomaga odróżnić etap planowania analizy od etapu wnioskowania.
