KWALIFIKACJA PGF4 + PGF5 - CZERWIEC 2016

PYTANIE NR 19.
Plakat formatu Al jest drukowany jednym użytkiem na arkuszu. Ile arkuszy do drukowania należy przygotować, aby uzyskać 5 000 plakatów netto, jeżeli zakładany naddatek technologiczny na podłoże drukowe wynosi 5%?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Aby uzyskać 5 000 plakatów netto przy naddatku technologicznym 5%, trzeba przygotować nakład brutto: 5 000 × 1,05 = 5 250. Ponieważ 1 użytek oznacza 1 plakat z 1 arkusza, liczba arkuszy równa się nakładowi brutto, czyli 5 250.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniach poligraficznych często rozróżnia się nakład netto (liczbę wyrobów, które mają trafić do odbiorcy) oraz naddatek technologiczny (dodatkową liczbę sztuk/arkuszy na straty produkcyjne, ustawienie maszyny, braki jakościowe itp.). Z tego powodu do produkcji planuje się nakład brutto, czyli netto powiększone o naddatek.

Tu podano, że plakat jest drukowany jednym użytkiem na arkuszu. To kluczowe: z jednego arkusza otrzymujemy dokładnie jeden plakat. Zatem liczba potrzebnych arkuszy będzie taka sama jak liczba plakatów, które trzeba wydrukować w nakładzie brutto.

Krok 1: obliczenie naddatku w sztukach
5% z 5 000 to: 5 000 × 0,05 = 250 arkuszy (plakatów) zapasu.

Krok 2: obliczenie nakładu brutto
5 000 + 250 = 5 250 arkuszy.

Dlatego poprawna jest odpowiedź "5 250 arkuszy."

  • Odpowiedź "5 100 arkuszy." oznaczałaby naddatek 2%, więc nie spełnia warunku 5%.
  • Odpowiedź "5 350 arkuszy." odpowiada naddatkowi 7%, czyli zawyża zapas względem założenia.
  • Odpowiedź "5 500 arkuszy." odpowiada naddatkowi 10%, również jest niezgodna z treścią zadania.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy widzisz "naddatek X%", w większości zadań oznacza to mnożenie przez (1 + X/100). Dla 5% jest to 1,05.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Naddatek technologiczny to zaplanowany zapas materiału lub wydruków ponad nakład netto, przeznaczony na straty produkcyjne (np. makulaturę, ustawienia, braki jakościowe). Dzięki niemu można dostarczyć klientowi pełną liczbę egzemplarzy mimo nieuniknionych strat.
Gdy naddatek wynosi 5%, nakład brutto liczysz jako: netto × 1,05. Dla 5 000 sztuk: 5 000 × 1,05 = 5 250. Jeśli 1 arkusz daje 1 użytek, tyle samo arkuszy trzeba przygotować.
5% nie oznacza "+5 sztuk", tylko "+5 na każde 100". Zapis 1,05 to skrót myślowy: 100% + 5% = 105% wartości bazowej. Dlatego mnożenie przez 1,05 jest najszybszym i najmniej błędogennym sposobem.
"Netto" to liczba egzemplarzy, które mają być finalnie przekazane klientowi jako pełnowartościowe. Nie uwzględnia strat, braków i odpadów. Do planowania produkcji i materiału potrzebny jest nakład brutto, czyli netto powiększone o naddatek.
Najczęstsze pomyłki to: liczenie procentu od złej podstawy, dodawanie 5 zamiast 5%, pomylenie 0,05 z 0,5 oraz wybór "najbliższej" odpowiedzi bez rachunku. Warto zawsze zapisać mnożnik (np. 1,05) i policzyć do końca.
W realnej produkcji nie przygotowuje się ułamka arkusza, więc wynik zaokrągla się zwykle w górę do pełnej sztuki materiału. W tym zadaniu wynik jest całkowity (5 250), więc problem zaokrąglania nie występuje.
To informacja, że na jednym arkuszu znajduje się dokładnie jeden plakat (jeden użytek). Wtedy relacja jest prosta: liczba arkuszy = liczba plakatów w nakładzie brutto. Gdyby było więcej użytków, trzeba by dzielić przez liczbę użytków na arkuszu.
Najpierw liczysz nakład brutto (netto × (1 + naddatek)). Potem dzielisz przez liczbę użytków na arkuszu i zaokrąglasz w górę do pełnego arkusza. Przykładowo, gdy brutto wynosi 5 250, przy 2 użytkach: 5 250 / 2 = 2 625 arkuszy.
Zwiększa zużycie podłoża i czas produkcji, więc podnosi koszt materiałowy i operacyjny. Jednocześnie zmniejsza ryzyko niedostarczenia pełnego nakładu netto. W kalkulacji zlecenia naddatek powinien być świadomie dobrany do technologii i wymagań jakościowych.
5% z 5 000 to połowa z 10%, czyli połowa z 500: 250. Dodajesz do 5 000 i masz 5 250. Taka kontrola "na oko" pomaga wyłapać odpowiedzi zbyt małe (np. 5 100) lub zbyt duże (np. 5 500).
info

Statystycznie 69% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Według specjalistów z branży: "Aby uzyskać 5 000 plakatów netto przy naddatku technologicznym 5%, trzeba przygotować nakład brutto: 5 000 × 1,05 = 5 250."

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Procent" – opis pojęcia i zapisu procentowego, https://pl.wikipedia.org/wiki/Procent (dostęp: 2026-02-28)
  • Khan Academy (PL): "Procenty" – podstawowe działania na procentach, https://pl.khanacademy.org/math/arithmetic/arith-review-percentages (dostęp: 2026-02-28)
  • Wikipedia (EN): "Percentage" – ogólne zasady obliczeń procentowych, https://en.wikipedia.org/wiki/Percentage (dostęp: 2026-02-28)

Materiały:

  • Podręczniki/opracowania do kwalifikacji z kalkulacji poligraficznej (naddatki, nakład brutto/netto)
  • Karty pracy z zadaniami z procentów (obliczanie wartości o dany procent większej)
  • Materiały szkolne z podstaw technologii poligraficznej: użytek, arkusz, nakład

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego