KWALIFIKACJA PGF4 + PGF5 - STYCZEŃ 2015

PYTANIE NR 22.
Ile arkuszy papieru formatu A1 potrzeba do wydrukowania 1 000 plakatów formatu A2 z uwzględnieniem 10% naddatku technologicznego?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Arkusz A1 jest dwa razy większy od A2, więc z jednego arkusza A1 uzyskuje się 2 plakaty A2. Na 1000 plakatów potrzeba 1000/2 = 500 arkuszy A1. Po doliczeniu 10% naddatku technologicznego: 500 × 1,10 = 550 arkuszy (liczymy w pełnych arkuszach).

Pełne wyjaśnienie:

W serii formatów A (ISO) każdy kolejny format ma połowę powierzchni poprzedniego. Oznacza to, że A1 ma dwukrotnie większą powierzchnię niż A2, a więc na jednym arkuszu A1 da się rozmieścić dwa użytki A2 (pomijając dodatkowe ograniczenia układu, które w typowych zadaniach egzaminacyjnych nie są tu rozpatrywane).

Krok 1: liczba arkuszy bez naddatku
Skoro 1 arkusz A1 = 2 plakaty A2, to na 1000 plakatów potrzeba:
1000 / 2 = 500 arkuszy A1.

Krok 2: doliczenie 10% naddatku technologicznego
Naddatek technologiczny (zapas na odpady, rozruch, błędy, uszkodzenia) liczy się jako procent od wyliczonego zapotrzebowania materiałowego. Zatem:
500 × 10% = 50 dodatkowych arkuszy, czyli razem 500 + 50 = 550 arkuszy A1.

Dlaczego pozostałe wartości są błędne?

  • 350 – zbyt mało; oznaczałoby, że z jednego A1 uzyskuje się prawie 3 plakaty A2 albo pominięto konieczność wykonania pełnego nakładu.
  • 250 – zbyt mało; taki wynik odpowiadałby błędnemu założeniu, że z A1 powstają 4 plakaty A2, co jest niezgodne z relacją powierzchni formatów.
  • 850 – zbyt dużo; taki wynik pojawia się zwykle, gdy ktoś błędnie dolicza 10% do niewłaściwej wielkości albo nie uwzględnia faktu 2 użytków A2 na arkuszu A1.

W zadaniach tego typu warto zapamiętać regułę: przejście o jeden stopień w serii A podwaja/połowi powierzchnię, więc A1↔A2 to zawsze relacja 2:1.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
W serii A każdy kolejny format ma połowę powierzchni poprzedniego. Dlatego arkusz A1 ma 2× większą powierzchnię niż A2, więc standardowo mieści 2 użytki A2. W praktyce układ może ograniczać spad/margines, ale w zadaniach rachunkowych przyjmuje się relację 2:1.
To cecha formatu ISO: zachowany jest ten sam stosunek boków (ok. 1:√2). Po przecięciu arkusza na pół wzdłuż dłuższego boku otrzymuje się kolejny format o tej samej proporcji. Dzięki temu łatwiej planować impozycję, skalowanie i dobór papieru.
Naddatek technologiczny to zapas materiału dodawany do wyliczonego minimum, aby pokryć straty w procesie: rozruch urządzenia, arkusze testowe, błędy obsługi, uszkodzenia papieru czy odrzuty jakościowe. W zadaniach egzaminacyjnych podaje się go zwykle procentowo, np. 10%.
Najpierw oblicz liczbę arkuszy potrzebnych "na czysto" (po uwzględnieniu liczby użytków na arkuszu), a dopiero potem dodaj procent: arkusze × 1,10. Alternatywnie policz 10% z tej liczby i dodaj. Wynik podaj w pełnych arkuszach, bo nie można zamówić ułamka arkusza.
W takim zadaniu naddatek dotyczy zużycia materiału, czyli liczby arkuszy wynikającej z impozycji (ile użytków przypada na arkusz). Jeśli doliczysz 10% do liczby plakatów, a dopiero potem podzielisz, zwykle otrzymasz inny wynik i łatwo o pomyłkę.
Najczęściej myli się relację powierzchni (np. zakłada 4×A2 na A1), pomija etap podziału przez liczbę użytków, albo błędnie dodaje naddatek do niewłaściwej wielkości. Zdarza się też złe zaokrąglanie (w dół), co w produkcji oznaczałoby brak materiału.
Nie trzeba znać milimetrów. Wystarczy reguła: przejście o jeden numer w dół (A1→A2) oznacza połowę powierzchni, więc A1 daje 2 użytki A2. Analogicznie A2 daje 2×A3, A3 daje 2×A4 itd. To najszybsza metoda na egzaminie.
Zwykle tak, ale w realnej produkcji mogą wejść ograniczenia: spady, marginesy chwytu, kierunek włókien, pole niezadrukowywalne urządzenia czy sposób cięcia. W zadaniach egzaminacyjnych, jeśli nie podano dodatkowych warunków, przyjmuje się idealne wykorzystanie formatu wynikające z relacji ISO.
Zawsze, gdy w obliczeniach wychodzi liczba niecałkowita, bo materiał zamawia się w pełnych arkuszach. Nawet jeśli brakuje "0,1 arkusza", w praktyce oznacza to brak papieru na część nakładu lub naddatek. W tym zadaniu wynik jest całkowity, więc problem nie występuje.
Przećwicz schemat: 1) użytki na arkuszu (relacje formatów), 2) arkusze na nakład, 3) naddatek procentowy, 4) zaokrąglenie. Warto robić krótkie notatki z relacji A1–A5 oraz rozwiązać kilka zadań z różnymi naddatkami.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 62% zdających egzamin. średnie

Eksperci podkreślają: "Arkusz A1 jest dwa razy większy od A2, więc z jednego arkusza A1 uzyskuje się 2 plakaty A2."

Źródła:

  • ISO 216:2007, "Writing paper and certain classes of printed matter — Trimmed sizes — A and B series" (definicja serii formatów A i relacji połowienia/dwukrotności powierzchni).
  • Wikipedia (EN): https://en.wikipedia.org/wiki/ISO_216 - accessed 2026-03-01
  • Wikipedia (PL): https://pl.wikipedia.org/wiki/Format_papieru - accessed 2026-03-01

Materiały:

  • Materiały o formatach papieru serii A (ISO 216) i ich zależnościach
  • Ćwiczenia z obliczeń procentowych w kontekście produkcji poligraficznej
  • Podstawy impozycji i pojęcia użytku w poligrafii

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego