KWALIFIKACJA OGR5 - STYCZEŃ 2023

PYTANIE NR 14.
Planując nawożenie upraw warzyw należy uwzględnić, że największe wymagania pokarmowe względem azotu mają
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Kapusta głowiasta należy do warzyw o bardzo dużej masie wegetatywnej i intensywnym wzroście, dlatego zwykle ma wysokie zapotrzebowanie na azot. Marchew również wymaga dobrego zaopatrzenia w składniki pokarmowe, w tym N, aby zbudować wysoki plon. Pozostałe zestawy obejmują gatunki o mniejszych potrzebach N lub z inną gospodarką azotem.

Pełne wyjaśnienie:

Pytanie dotyczy praktycznej umiejętności planowania nawożenia warzyw: trzeba rozpoznać, które gatunki mają największe wymagania pokarmowe względem azotu. Azot jest składnikiem silnie związanym ze wzrostem wegetatywnym (tworzenie liści i części zielonych), a także z tempem budowania plonu. Warzywa, które wytwarzają dużą masę nadziemną i rosną intensywnie, zwykle należą do grupy o wysokich potrzebach azotowych.

Odpowiedź "kapusta głowiasta i marchew" jest uzasadniona tym, że kapusta głowiasta jest warzywem o dużym potencjale plonowania i bardzo dużej masie organów użytkowych, co przekłada się na wysokie potrzeby pokarmowe. Marchew, mimo że jest warzywem korzeniowym, w technologii towarowej także wymaga dobrego odżywienia (w tym N) dla uzyskania odpowiedniej wielkości i jakości korzeni oraz sprawnego rozwoju naci.

Pozostałe pary są słabsze jako "największe wymagania azotowe" z następujących powodów:

  • "skorzonera i sałata": sałata bywa kojarzona z nawożeniem azotowym, ale w porównaniu z najbardziej "żarłocznymi" gatunkami (np. część kapustnych) nie musi mieć najwyższych wymagań w ujęciu gatunkowym. Skorzonera również nie jest typowo wskazywana jako gatunek o największych potrzebach N.
  • "cebula i czosnek": są to warzywa intensywne, lecz ich potrzeby azotowe nie muszą przewyższać potrzeb kapusty głowiastej; dodatkowo w praktyce ważna jest ostrożność z N, bo nadmiar może pogarszać cechy jakościowe i trwałość.
  • "cebula i groch": groch jako roślina bobowata ma specyficzną gospodarkę azotem (może korzystać z azotu wiązanego biologicznie), więc typowo nie klasyfikuje się go jako gatunku o najwyższych wymaganiach nawożenia azotem mineralnym. To częsta pułapka: utożsamianie wysokiego plonu z koniecznością najwyższych dawek N.

Wskazówka egzaminacyjna: w pytaniach o "największe wymagania azotowe" najpierw identyfikuj warzywa o dużej masie i intensywnym wzroście, a dopiero potem porównuj z warzywami cebulowymi i bobowatymi, które mają inną reakcję na azot oraz inne cele jakościowe (przechowywanie, smak, zdrowotność).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To informacja, jak silnie dany gatunek reaguje na zaopatrzenie w azot i jak dużej podaży N zwykle potrzebuje, aby uzyskać prawidłowy wzrost i wysoki plon. Nie chodzi o jedną stałą dawkę, tylko o typową "kategorię potrzeb" w porównaniu z innymi warzywami.
Kapusta tworzy dużą masę organów użytkowych i intensywnie rośnie, więc potrzebuje dużo składników do budowy białek i tkanek, a azot jest kluczowy dla wzrostu wegetatywnego. Przy niedoborze N plon i wielkość główek zwykle wyraźnie spadają.
Tak, choć ważne jest zachowanie równowagi. Marchew potrzebuje dobrego odżywienia, aby zbudować zarówno część nadziemną (naci), jak i korzeń spichrzowy. Zbyt mało N ogranicza wzrost, a zbyt dużo może pogarszać jakość, dlatego liczy się właściwe dopasowanie do gleby.
Pomaga spojrzenie na typ wzrostu i tempo budowy biomasy. Warzywa o dużej masie wegetatywnej i intensywnym wzroście częściej mają wysokie potrzeby N. Z kolei rośliny bobowate mają specyficzną gospodarkę azotem, a niektóre gatunki jakościowo "nie lubią" nadmiaru N.
Groch należy do bobowatych, które mogą korzystać z azotu związanego biologicznie (z udziałem bakterii brodawkowych). To sprawia, że w praktyce często nie wymaga tak wysokiego nawożenia azotem mineralnym jak gatunki typowo "żarłoczne" (np. część kapustnych).
Najczęściej wtedy, gdy uczeń kieruje się skojarzeniem "liściowe = zawsze najwyższy azot" albo "duży plon = najwięcej azotu" bez porównania gatunków. Drugi błąd to nieuwzględnienie specyfiki bobowatych oraz tego, że nadmiar N może pogarszać jakość i przechowywanie.
Typowe są: słabszy wzrost, drobniejsze liście, jaśniejsza barwa (często żółknięcie starszych liści) i niższy plon. Objawy mogą się różnić gatunkowo, dlatego w praktyce łączy się obserwacje z analizą gleby i oceną fazy rozwojowej roślin.
Tak. Nadmiar N może powodować zbyt bujny wzrost, większą podatność na choroby, opóźnienie dojrzewania oraz pogorszenie cech jakościowych (np. trwałości przechowalniczej). Dlatego plan nawożenia powinien uwzględniać zasobność gleby, termin i sposób podania.
W praktyce kluczowe są: analiza gleby, dobór dawki do spodziewanego plonu oraz dzielenie nawożenia na etapy (przedsiewnie i pogłównie tam, gdzie to uzasadnione). Ważne jest też uwzględnienie warunków pogodowych i tempa wzrostu, bo N jest składnikiem "dynamicznym".
Najlepiej zrobić krótką tabelę porównawczą gatunków: wysokie/średnie/niższe wymagania oraz dopisać typowe pułapki (bobowate, warzywa cebulowe, wpływ jakości). Ćwicz pytania w formie "para gatunków" i ucz się rozpoznawania zależności między typem plonu a rolą azotu.
info

Statystycznie 42% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że kapusta głowiasta należy do warzyw o bardzo dużej masie wegetatywnej i intensywnym wzroście, dlatego zwykle ma wysokie zapotrzebowanie na azot.

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z nawożenia roślin ogrodniczych (dział: nawożenie warzyw)
  • Materiały dydaktyczne szkół rolniczych/ogrodniczych dotyczące planu nawożenia
  • Aktualne zalecenia nawozowe i metodyka interpretacji analiz gleby (publikacje branżowe, doradztwo rolnicze)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego