KWALIFIKACJA EKA2 - CZERWIEC 2021

PYTANIE NR 37.
Który z obowiązków nie należy do archiwisty likwidowanej jednostki?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Odtajnienie dokumentacji oznaczonej klauzulą "tajne" co do zasady wymaga odrębnych uprawnień i trybu właściwego dla informacji niejawnych, a nie standardowych czynności archiwisty podczas likwidacji jednostki. Pozostałe działania dotyczą organizacji archiwum, przekazywania akt i informowania likwidatora.

Pełne wyjaśnienie:

W sytuacji likwidacji jednostki organizacyjnej archiwista koncentruje się na zadaniach kancelaryjno‑archiwalnych: porządkowaniu zasobu, przygotowaniu dokumentacji do przekazania, zapewnieniu informacji o stanie akt oraz wsparciu likwidatora w zakresie procedur postępowania z dokumentacją.

Dlaczego poprawna jest odpowiedź: "Odtajnienie dokumentacji objętej klauzulą "tajne"".
Odtajnianie dokumentów oznaczonych klauzulami niejawności nie jest typowym obowiązkiem archiwisty likwidowanej jednostki. Jest to czynność związana z reżimem ochrony informacji o ograniczonym dostępie i zwykle wymaga umocowania oraz spełnienia warunków formalnych niezależnych od zwykłych prac archiwalnych. Archiwista może natomiast uczestniczyć w porządkowaniu i ewidencjonowaniu dokumentacji, ale samo "odtajnienie" nie należy do standardowego katalogu jego obowiązków.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne.

  • Opracowanie i przedłożenie likwidatorowi planu uporządkowania archiwum – to typowa aktywność archiwisty: planowanie kolejności i sposobu porządkowania, ewidencji i przygotowania akt do dalszego losu (przekazania lub brakowania).
  • Powiadomienie likwidatora o przekazaniu akt kat. A do archiwum państwowego – przekazanie materiałów archiwalnych i właściwe udokumentowanie czynności wymaga współpracy z osobą odpowiedzialną za likwidację; informowanie likwidatora o wykonanych przekazaniach jest praktycznie uzasadnione i mieści się w obowiązkach organizacyjnych.
  • Powiadomienie likwidatora o prawnych aspektach postępowania z dokumentacją likwidowanej jednostki – archiwista w praktyce wspiera likwidatora wiedzą o zasadach klasyfikacji, kwalifikacji archiwalnej i wymaganych procedurach. Nie oznacza to zastępowania obsługi prawnej, ale informowanie o zasadach postępowania z dokumentacją jest elementem roli merytorycznej archiwisty.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w odpowiedziach pojawia się czynność wymagająca szczególnych uprawnień (np. związanych z tajnością), a pytanie dotyczy "zwykłych" obowiązków archiwisty w likwidacji, często jest to dystraktor – należy sprawdzić, czy nie wykracza poza kompetencje stanowiskowe.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najczęściej są to czynności porządkowe i ewidencyjne: przygotowanie planu uporządkowania zasobu, spisów zdawczo‑odbiorczych, przygotowanie akt do przekazania oraz bieżące informowanie likwidatora o stanie i kategoriach dokumentacji.
Odtajnianie dotyczy reżimu informacji o ograniczonym dostępie i zwykle wymaga odrębnego umocowania oraz trybu postępowania. Archiwista może prowadzić ewidencję i porządkowanie, ale samo znoszenie klauzul niejawności nie jest standardowym obowiązkiem stanowiskowym.
Do kategorii A zalicza się materiały archiwalne przeznaczone do wieczystego przechowywania ze względu na wartość historyczną lub dowodową. W praktyce wymagają one szczególnej staranności ewidencji i przygotowania do przekazania do archiwum państwowego.
Współpraca polega na dostarczaniu informacji o stanie zasobu, kategoriach archiwalnych i wymaganych czynnościach, przygotowywaniu planu prac archiwalnych oraz raportowaniu wykonanych działań (np. przekazań). Archiwista nie zastępuje likwidatora, ale zapewnia wsparcie merytoryczne.
Akta kategorii A przekazuje się po ich uporządkowaniu i przygotowaniu zgodnie z wymaganiami ewidencyjnymi oraz po uzgodnieniu trybu przekazania z właściwym archiwum. W likwidacji jednostki jest to jedna z kluczowych czynności zabezpieczających materiały archiwalne.
Najczęstsze błędy to przypisywanie archiwiście kompetencji z innych obszarów (np. decyzji formalno‑prawnych lub uprawnień szczególnych), mylenie przekazywania akt z brakowaniem oraz pomijanie roli likwidatora jako osoby odpowiedzialnej za proces likwidacji.
Archiwista zwykle odpowiada za merytoryczne przygotowanie i uporządkowanie dokumentacji oraz informowanie o zasadach postępowania z aktami. Decyzje prawne i odpowiedzialność za proces likwidacji leżą co do zasady po stronie likwidatora oraz osób do tego uprawnionych.
Warto szukać sformułowań wskazujących na czynności wymagające specjalnych uprawnień (np. dotyczące tajności, nadawania/znoszenia klauzul, decyzji administracyjnych). Jeśli pytanie dotyczy "obowiązków archiwisty", takie odpowiedzi często są poza zakresem typowych zadań.
Powtórz role i odpowiedzialności: archiwista, likwidator, archiwum państwowe. Utrwal pojęcia kategorii archiwalnych, spisów zdawczo‑odbiorczych, porządkowania i przekazywania akt. Ćwicz rozróżnianie czynności archiwalnych od czynności wymagających odrębnych uprawnień.
Szczególnego trybu wymagają m.in. dokumenty o ograniczonym dostępie (np. niejawne) oraz dokumentacja zawierająca dane wrażliwe. W praktyce oznacza to dodatkowe zasady zabezpieczenia, udostępniania i ewidencji, niezależne od zwykłego porządkowania akt.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 40% zdających egzamin. trudne

Według specjalistów z branży: "Pozostałe działania dotyczą organizacji archiwum, przekazywania akt i informowania likwidatora."

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z archiwistyki zakładowej oraz zarządzania dokumentacją
  • Instrukcje kancelaryjne i archiwalne stosowane w jednostkach organizacyjnych (materiały szkoleniowe szkoły/CKZ)
  • Materiały dydaktyczne dotyczące kategorii archiwalnych i brakowania dokumentacji

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego