KWALIFIKACJA MOT2 - CZERWIEC 2018

PYTANIE NR 28.
Po włączeniu świateł do jazdy dziennej żadna z żarówek H15 nie świeci. Przekaźnik NIE załącza się. Wskazuje to na uszkodzenie:
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Jeżeli przekaźnik nie załącza się, problem dotyczy obwodu sterowania cewką. Uszkodzona cewka nie wytworzy pola magnetycznego, więc styki nie zostaną domknięte i prąd nie popłynie do żarówek. Pozostałe odpowiedzi także mogą blokować sterowanie, ale w tym pytaniu wskazaniem jest sama awaria cewki.

Pełne wyjaśnienie:

Przekaźnik elektromagnetyczny ma dwa funkcjonalnie różne tory:

  • obwód sterowania (cewka przekaźnika wraz z jej zasilaniem i masą),
  • obwód mocy (styki, którymi zasilane są odbiorniki, np. żarówki).

W treści podano, że po włączeniu DRL żarówki H15 nie świecą oraz że przekaźnik nie załącza się. Taka obserwacja kieruje diagnostykę w stronę obwodu sterowania: skoro nie ma "kliknięcia" i styki nie przechodzą w stan pracy, to cewka nie jest pobudzana lub jest uszkodzona.

Odpowiedź "cewki przekaźnika" jest poprawna, bo przerwa w uzwojeniu lub uszkodzenie cewki uniemożliwia wytworzenie pola magnetycznego, a więc mechaniczne domknięcie styków. W efekcie prąd nie dociera do żarówek, mimo że same żarówki mogłyby być sprawne.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne w tym ujęciu? "włącznik świateł do jazdy dziennej" może rzeczywiście uniemożliwić wysterowanie przekaźnika, ale jest to inny element układu sterowania i bez dodatkowych danych (np. czy na cewce pojawia się napięcie) nie jest to jednoznaczne "wskazanie" na włącznik. "bezpiecznik w obwodzie sterującym" także może odciąć zasilanie cewki, lecz wtedy przyczyną nie jest sama cewka, tylko zabezpieczenie/zasilanie sterowania. "przewód masy cewki przekaźnika" przy przerwie spowoduje identyczny objaw braku załączenia, ale ponownie dotyczy instalacji, a nie uszkodzenia uzwojenia.

W praktyce, aby rozróżnić te przypadki, wykonuje się szybkie kroki: sprawdzenie, czy na zaciskach cewki pojawia się napięcie po włączeniu DRL, kontrola bezpiecznika obwodu sterowania oraz sprawdzenie ciągłości masy. Dopiero potem jednoznacznie potwierdza się uszkodzenie samej cewki.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To znaczy, że nie dochodzi do zadziałania elektromagnesu w przekaźniku, więc styki nie przechodzą w stan przewodzenia. Najczęściej problem leży w obwodzie sterowania: brak zasilania cewki, przerwana masa, uszkodzony bezpiecznik sterowania lub uszkodzona sama cewka.
Najprościej miernikiem: sprawdź, czy po włączeniu DRL pojawia się napięcie na zaciskach cewki. Jeśli napięcie jest, a przekaźnik nie "klika", podejrzana jest cewka. Jeśli napięcia nie ma, szukaj przerwy w sterowaniu (włącznik/moduł), bezpiecznika lub masy.
Cewka musi mieć zamknięty obwód: zasilanie i powrót do masy. Gdy przewód masy jest przerwany lub skorodowany, prąd cewki nie popłynie, nie powstanie pole magnetyczne i styki nie zostaną domknięte. Objaw jest podobny jak przy uszkodzeniu uzwojenia.
Tak. Jeśli bezpiecznik zabezpiecza zasilanie cewki przekaźnika (lub sygnał sterujący), jego przepalenie odetnie prąd sterowania. Wtedy przekaźnik nie załączy się i żarówki nie dostaną zasilania przez styki. W diagnostyce to jeden z pierwszych elementów do sprawdzenia.
Najczęściej brak charakterystycznego "kliknięcia" po podaniu sygnału sterującego oraz brak przełączenia styków. Cewka może mieć przerwę (brak poboru prądu) albo zwarcie (może przepalać bezpiecznik sterowania). Potwierdza się to pomiarem rezystancji i testem zasilenia.
Gdy nie świeci żadna z żarówek, bardziej prawdopodobna jest usterka wspólna: sterowanie przekaźnikiem, zasilanie, bezpiecznik lub masa. Pojedyncza awaria żarnika zwykle dotyczy jednej lampy. Dlatego obserwacja pracy przekaźnika pomaga szybko zawęzić obszar poszukiwań.
Możesz sprawdzić: 1) czy słychać "klik" przy włączeniu, 2) czy pojawia się napięcie na cewce, 3) czy po załączeniu jest przejście na stykach mocy, 4) czy na wyjściu na żarówki pojawia się napięcie. Testy wykonuj miernikiem lub próbnikiem.
Gdy przekaźnik załącza się (słychać klik lub widać zmianę stanu), a mimo tego żarówki nie świecą. Wtedy sterowanie działa, a problem może leżeć w torze mocy: wypalone styki przekaźnika, przerwa w przewodach zasilających odbiorniki, bezpiecznik główny lub same żarówki i ich połączenia.
Najczęściej mieszają dwa przypadki: przekaźnik nie załącza się (usterka sterowania cewki) oraz przekaźnik załącza się (usterka w torze mocy/odbiorniku). Pomaga zapamiętać zasadę: brak załączenia = sprawdź cewkę, zasilanie cewki, masę i bezpiecznik sterowania.
Ćwicz schematyczne myślenie: rozdziel obwód na sterowanie i moc. Naucz się typowej sekwencji: sprawdzenie bezpieczników, obserwacja pracy przekaźnika, pomiar napięcia na cewce, kontrola masy, potem dopiero odbiorniki. Rozwiązuj zadania, w których zmienia się warunek "załącza się/nie załącza".
info

Około 43% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że jeżeli przekaźnik nie załącza się, problem dotyczy obwodu sterowania cewką.

Źródła:

  • Wikipedia (PL) – "Przekaźnik" (opis zasady działania przekaźnika elektromagnetycznego): https://pl.wikipedia.org/wiki/Przeka%C5%BAnik - dostęp 2026-02-28
  • Electronics Tutorials – "The Relay" (coil energizing closes contacts): https://www.electronics-tutorials.ws/blog/relay-switch-circuit.html - accessed 2026-02-28
  • All About Circuits – "Relays" (electromagnetic relay operation, coil/contact relationship): https://www.allaboutcircuits.com/textbook/direct-current/chpt-5/relays/ - accessed 2026-02-28

Materiały:

  • Podręcznik z podstaw elektrotechniki (obwody prądu stałego, elementy wykonawcze)
  • Materiały szkolne/techniczne o przekaźnikach samochodowych i diagnostyce obwodów oświetlenia
  • Ćwiczenia warsztatowe: pomiar napięcia na cewce przekaźnika, sprawdzanie masy i bezpieczników

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego