KWALIFIKACJA MED12 - STYCZEŃ 2016

PYTANIE NR 12.
Po zmieszaniu 0,075 litra środka dezynfekcyjnego oraz 4 925 ml wody uzyskuje się roztwór użytkowy o stężeniu
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
0,075 l to 75 ml. Objętość roztworu końcowego wynosi 75 ml + 4925 ml = 5000 ml. Stężenie procentowe (objętościowe) wyliczamy jako (75/5000)·100% = 1,5%. Dlatego poprawne jest 1,5%.

Pełne wyjaśnienie:

Aby obliczyć stężenie roztworu po rozcieńczeniu, trzeba policzyć udział objętości środka dezynfekcyjnego w objętości całej mieszaniny.

Krok 1: ujednolicenie jednostek
Podano 0,075 litra środka oraz 4925 ml wody. Zamieniamy litry na mililitry:
0,075 l = 0,075 · 1000 ml = 75 ml.

Krok 2: objętość roztworu końcowego
Zakładamy addytywność objętości (standardowe podejście w zadaniach egzaminacyjnych):
V = 75 ml + 4925 ml = 5000 ml.

Krok 3: obliczenie stężenia procentowego
Stężenie procentowe (v/v) liczymy jako:
c% = (objętość składnika / objętość roztworu) · 100%
czyli:
c% = (75 / 5000) · 100% = 0,015 · 100% = 1,5%.

Dlaczego pozostałe wartości są błędne?

  • 0,75% zwykle wynika z przesunięcia przecinka (np. potraktowania 75/5000 jako 0,0075) albo z pomyłki w jednostkach.
  • 2,75% może pojawić się, gdy ktoś błędnie obliczy objętość całkowitą albo doda/odejmie niewłaściwe wartości (np. pomyli 4925 z 492,5).
  • 3,5% bywa skutkiem przyjęcia złego mianownika (np. dzielenia przez 2100–2200 ml w wyniku błędnego przepisania danych) lub podwojenia objętości środka.

Wskazówka egzaminacyjna: najpierw zawsze sprowadzaj wszystko do tych samych jednostek (ml), potem policz objętość całkowitą i dopiero licz procent. Kontroluj wynik "na oko": 75 ml w 5000 ml to 75/50 = 1,5, więc 1,5% jest rozsądne.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Policz objętość składnika (np. koncentratu) i objętość całej mieszaniny. Następnie użyj wzoru: c% = (Vskładnika / Vcałości) · 100%. Kluczowe jest ujednolicenie jednostek (np. wszystko w ml) i dopiero potem wykonanie dzielenia.
Bo nie można poprawnie dodawać i dzielić wartości w różnych jednostkach bez konwersji. 0,075 l i 4925 ml to inne skale zapisu tej samej wielkości. Po zamianie na ml łatwo policzyć objętość całkowitą oraz udział procentowy koncentratu.
Stężenie 1,5% oznacza, że w 100 jednostkach objętości roztworu jest 1,5 jednostki objętości preparatu (koncentratu) i reszta to rozcieńczalnik. W praktyce pomaga to przygotować roztwór roboczy o wymaganej skuteczności działania środka.
Najczęstsze pomyłki to: brak zamiany jednostek (l vs ml), dzielenie przez objętość samej wody zamiast przez objętość roztworu końcowego, błędne dodawanie (np. 4925 + 75) oraz przesuwanie przecinka w procentach. Pomaga kontrola wyniku "na oko".
W zadaniach egzaminacyjnych zwykle przyjmuje się addytywność objętości, czyli że objętość końcowa to suma składników. W rzeczywistości mogą występować małe odchylenia, ale do obliczeń szkolnych i do oceny umiejętności rachunkowych przyjmuje się proste dodawanie.
Wykonaj szybkie przybliżenie. Jeśli masz 75 ml w 5000 ml, to 5000 ml to 50 razy 100 ml. Skoro 75/5000 = 75/50/100 = 1,5/100, to wynik 1,5% jest spójny. Taka kontrola redukuje ryzyko błędu przecinka.
Roztwory robocze przygotowuje się m.in. do dezynfekcji manualnej, wstępnej dekontaminacji lub do procesów wspierających mycie i dezynfekcję (zgodnie z instrukcją producenta preparatu i procedurą placówki). Poprawne stężenie wpływa na skuteczność i bezpieczeństwo materiałowe.
Wiesz, że 1 litr = 1000 ml. Mnożysz więc 0,075 · 1000 = 75. Otrzymujesz 75 ml. Warto zapamiętać, że przesuwasz przecinek o trzy miejsca w prawo, bo przechodzisz z litrów na mililitry.
W zadaniu użyto wyłącznie objętości (l i ml), więc obliczenie dotyczy stężenia procentowego opartego na objętości. Gdyby podano masy (g, kg), liczyłoby się analogicznie, ale z masy składnika i masy roztworu. Na egzaminie zwracaj uwagę na jednostki.
Najbezpieczniejsza metoda: (1) zamień wszystko na jedną jednostkę (np. ml), (2) dodaj składniki, aby uzyskać objętość końcową, (3) podziel objętość koncentratu przez objętość całości i pomnóż przez 100%. To minimalizuje błędy.
info

Statystycznie 62% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że 0,075 l to 75 ml. Objętość roztworu końcowego wynosi 75 ml + 4925 ml = 5000 ml.

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Stężenie procentowe" — definicja i sposób obliczania, https://pl.wikipedia.org/wiki/St%C4%99%C5%BCenie_procentowe (dostęp: 2026-03-01)
  • Wikipedia (PL): "Roztwór (chemia)" — podstawowe pojęcia dotyczące roztworów, https://pl.wikipedia.org/wiki/Roztw%C3%B3r_(chemia) (dostęp: 2026-03-01)
  • Khan Academy: "Percent word problems" (procent jako część całości — metoda obliczeń), https://www.khanacademy.org/math/arithmetic/arith-review-percentages (dostęp: 2026-03-01)

Materiały:

  • Podręczniki/skarpty z podstaw chemii (dział: roztwory i stężenia)
  • Materiały dydaktyczne dot. dekontaminacji i przygotowania roztworów roboczych (szkolenia wewnętrzne CSSD)
  • Karty charakterystyki i instrukcje producentów środków dezynfekcyjnych (sekcja dot. przygotowania roztworu)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego