KWALIFIKACJA MED12 - STYCZEŃ 2019

PYTANIE NR 12.
Po zmieszaniu 450 ml koncentratu środka dezynfekcyjnego z wodą uzyskano 18 litrów roztworu użytkowego o stężeniu
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Aby wyznaczyć stężenie, odnosimy objętość koncentratu do objętości roztworu końcowego. 18 l = 18 000 ml. Obliczenie: 450 ml / 18 000 ml = 0,025. Po zamianie na procent: 0,025 × 100% = 2,5%, więc poprawne jest "2,5%".

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniach dotyczących przygotowania roztworów użytkowych w dekontaminacji najczęściej liczy się stężenie procentowe objętościowe, gdy podane są objętości koncentratu i roztworu końcowego.

Krok 1: ujednolicenie jednostek
Objętość roztworu końcowego: 18 l = 18 000 ml.

Krok 2: obliczenie ułamka objętości koncentratu w roztworze
Udział koncentratu = 450 ml / 18 000 ml = 0,025.

Krok 3: zamiana na procent
0,025 × 100% = 2,5%.

Dlatego odpowiedź "2,5%" jest prawidłowa: taki jest procentowy udział 450 ml koncentratu w łącznej objętości 18 litrów roztworu użytkowego.

Pozostałe wartości (4,0%, 4,5%, 5,0%) byłyby poprawne tylko wtedy, gdyby koncentratu było proporcjonalnie więcej w tej samej objętości końcowej (albo gdyby objętość roztworu końcowego była mniejsza). W praktyce błąd w tym kierunku oznacza przygotowanie zbyt silnego roztworu, co może zwiększać koszty, ryzyko podrażnień oraz możliwość niekorzystnego wpływu na materiały i narzędzia.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze sprawdź, czy liczysz stężenie względem objętości końcowej roztworu, oraz najpierw zamień litry na mililitry, aby uniknąć pomyłek o rząd wielkości.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Podziel objętość koncentratu przez objętość roztworu końcowego (w tych samych jednostkach), a wynik pomnóż przez 100%.
Wzór: stężenie % = (V koncentratu / V roztworu) × 100%.
Bo w dzieleniu musisz mieć te same jednostki. Jeśli 450 jest w ml, a 18 w l, to wynik będzie błędny o czynnik 1000. Po zamianie 18 l na 18 000 ml liczysz proporcję poprawnie.
Roztwór użytkowy to gotowy do użycia roztwór środka (np. dezynfekcyjnego) przygotowany z koncentratu i wody w odpowiednim stężeniu, stosowany do procesu mycia i/lub dezynfekcji w praktyce sterylizatorni.
Najczęstsze błędy to: brak zamiany jednostek (l↔ml), liczenie procentu z objętości wody zamiast z objętości końcowej, oraz pomyłka w zapisie ułamka jako procent (np. 0,025 zapisane jako 25%).
To stężenie 2,5%, czyli umiarkowane. Ocena "małe/duże" zależy od preparatu i zaleceń producenta. Na egzaminie kluczowe jest poprawne obliczenie procentu, a nie intuicyjna ocena wielkości.
Możesz użyć przybliżenia: 1% z 18 000 ml to 180 ml.
Skoro 450 ml to około 2,5 × 180 ml, to wynik powinien być bliski 2,5%. To dobra kontrola rachunku.
Stężenie liczysz, gdy zadanie lub procedura podaje objętości i wymaga obliczenia. W pracy często używa się tabel producenta (np. ile ml na 1 l wody), ale nadal warto umieć policzyć wynik, by wychwycić błąd dozowania.
Zbyt niskie stężenie może spowodować nieskuteczną dezynfekcję, czyli pozostawienie drobnoustrojów na wyrobach medycznych. To zwiększa ryzyko zakażeń i niezgodności z procedurami dekontaminacji.
Zbyt wysokie stężenie może prowadzić do niepotrzebnych kosztów, ryzyka podrażnień i ekspozycji personelu oraz potencjalnego niekorzystnego wpływu na materiały (np. przebarwienia, przyspieszone zużycie). Dlatego dozowanie musi być kontrolowane.
Pomaga stały schemat: ujednolicenie jednostek, zapis wzoru, obliczenie ułamka i dopiero zamiana na procent. W praktyce dodatkowo stosuje się miarki/automaty dozujące, etykietowanie roztworów oraz zapis w dokumentacji przygotowania.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 62% zdających egzamin. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że aby wyznaczyć stężenie, odnosimy objętość koncentratu do objętości roztworu końcowego.

Źródła:

  • Wikipedia (PL), "Stężenie procentowe" – definicja i sposób obliczania, https://pl.wikipedia.org/wiki/St%C4%99%C5%BCenie_procentowe (dostęp: 2026-02-28)
  • Wikipedia (PL), "Roztwór (chemia)" – podstawowe pojęcia dot. roztworów i stężeń, https://pl.wikipedia.org/wiki/Roztw%C3%B3r_(chemia) (dostęp: 2026-02-28)
  • OpenStax Chemistry 2e, rozdział dot. stężeń roztworów (Solutions and Colloids / Concentrations), https://openstax.org/details/books/chemistry-2e (dostęp: 2026-02-28)

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z technologii dezynfekcji/dekontaminacji dla kierunku technik sterylizacji medycznej (działy: roztwory, rozcieńczanie, stężenia)
  • Instrukcje producentów środków dezynfekcyjnych (tabele rozcieńczeń i zasady przygotowania)
  • Materiały dydaktyczne z chemii ogólnej: stężenia procentowe i obliczenia roztworów

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego