KWALIFIKACJA PGF4 + PGF5 - STYCZEŃ 2016

PYTANIE NR 36.
Pocztówka formatu A6, przy założeniu, że wszystkie spady wynoszą 3 mm, ma format brutto
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Format netto A6 to 105×148 mm. Spad 3 mm dodaje się z każdej strony, więc w każdym wymiarze trzeba dodać 2×3 mm. Otrzymujemy: 105+6=111 mm oraz 148+6=154 mm. Dlatego format brutto pocztówki A6 wynosi 111×154 mm.

Pełne wyjaśnienie:

W poligrafii rozróżnia się format netto (wymiar po przycięciu) oraz format brutto (wymiar pracy z dodanymi spadami). Spad to celowy "naddatek" grafiki poza linię cięcia, aby po przycięciu nie pojawiły się białe brzegi nawet przy minimalnych odchyłkach cięcia.

Dla formatu A6 format netto wynosi 105×148 mm. Warunek "wszystkie spady wynoszą 3 mm" oznacza, że na każdą krawędź (lewa, prawa, górna, dolna) dodaje się 3 mm. To kluczowe: w poziomie spad występuje po lewej i po prawej stronie, a w pionie u góry i u dołu.

Obliczenie formatu brutto wykonuje się więc osobno dla szerokości i wysokości:

  • szerokość: 105 mm + 2×3 mm = 105 mm + 6 mm = 111 mm
  • wysokość: 148 mm + 2×3 mm = 148 mm + 6 mm = 154 mm

Poprawny format brutto to 111×154 mm.

Dlaczego pozostałe propozycje są błędne? Wymiar 105×148 mm to sam format netto A6 – nie uwzględnia spadów. Wariant 108×148 mm pokazuje typowy błąd dodania spadu tylko z jednej strony w szerokości (105+3), a wysokości w ogóle nie powiększono. Wariant 105×154 mm uwzględnia spady tylko w jednym wymiarze, co również nie odpowiada założeniu "wszystkie spady" (czyli na każdej krawędzi).

W praktyce plik do druku ustawia się na format brutto, a linie cięcia odnoszą się do formatu netto. Elementy tła i zdjęcia dochodzące do krawędzi muszą sięgać do linii spadu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Format brutto to wymiar projektu z dodanymi spadami, czyli większy niż docelowy format po przycięciu. Na formacie brutto przygotowuje się tła i grafiki "do krawędzi", żeby po cięciu nie powstały białe paski.
Format netto to docelowy wymiar po przycięciu (finalny rozmiar produktu). Używa się go jako punktu odniesienia dla linii cięcia oraz do sprawdzania, czy wszystkie ważne elementy (np. tekst) mieszczą się w bezpiecznym obszarze.
Do każdego wymiaru formatu netto dodaj 2× wartość spadu, bo spad jest po obu stronach: lewa+prawa oraz góra+dół. Np. przy spadzie 3 mm: szerokość = netto + 6 mm, wysokość = netto + 6 mm.
Bo projekt ma cztery krawędzie. Jeśli spad wynosi 3 mm, to trzeba go dodać na lewą i prawą stronę (razem 6 mm w szerokości) oraz na górę i dół (razem 6 mm w wysokości). Jednostronne dodanie zaniża format brutto.
A6 ma wymiary 105×148 mm jako format standardowy serii A. W praktyce DTP znajomość tych wymiarów pozwala szybko ustalić format netto projektu, a następnie poprawnie wyliczyć format brutto po dodaniu spadów.
Nie. W poligrafii zapis "spad 3 mm" oznacza 3 mm na każdą krawędź (lewa, prawa, góra, dół). Dlatego w każdym wymiarze dodaje się łącznie 6 mm, a nie 3 mm.
Najczęstszy błąd to dodanie spadu tylko raz (np. 105+3=108 zamiast 105+6=111). Drugi typowy błąd to pozostanie przy formacie netto i pominięcie spadów. Zdarza się też dodanie spadu tylko w jednym wymiarze.
Spady są potrzebne, gdy grafika ma dochodzić do samej krawędzi produktu (tło, zdjęcie, kolor pełny). Dzięki spadom po cięciu nie powstają białe brzegi. Przy projektach z marginesem białym spad może nie być wymagany.
Sprawdź w ustawieniach dokumentu lub w podglądzie PDF wymiary strony (powinny odpowiadać brutto) oraz obecność spadów. Dodatkowo zweryfikuj, czy elementy "do krawędzi" sięgają do linii spadu, a ważne treści nie wchodzą w obszar cięcia.
Naucz się na pamięć popularnych formatów serii A (A4, A5, A6) i ćwicz schemat: brutto = netto + 2×spad dla szerokości i wysokości. Rozwiązuj krótkie zadania rachunkowe w mm i analizuj, czy spad dotyczy wszystkich krawędzi.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 61% zdających egzamin. średnie

Źródła:

  • ISO (International Organization for Standardization): ISO 216 — Writing paper and certain classes of printed matter — Trimmed sizes — A and B series (informacja o standardzie i serii formatów A/B).

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z DTP/"Przygotowanie do druku" dotyczące spadów, znaczników cięcia i formatu netto/brutto
  • Dokumentacja programów do składu (sekcja o spadach/bleed i znacznikach cięcia)
  • Tablice formatów papieru serii A (A0–A10) do szybkiej powtórki

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego