KWALIFIKACJA PGF4 + PGF5 - STYCZEŃ 2017

PYTANIE NR 4.
Które wymiary są zgodne z formatem plakatu brutto, jeżeli gotowy plakat ma format A1, a spad wynosi 4 mm?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Format A1 (netto) ma wymiary 594 × 841 mm.
Spad 4 mm dodaje się z każdej strony, więc do każdego wymiaru trzeba doliczyć 2 × 4 mm = 8 mm.
Otrzymujemy format brutto: 594+8 = 602 mm oraz 841+8 = 849 mm, czyli 602 × 849 mm.

Pełne wyjaśnienie:

W poligrafii rozróżnia się najczęściej dwa praktyczne pojęcia formatu:

  • format netto (docelowy, po przycięciu),
  • format brutto (plik/arkusz z zapasem na cięcie, czyli ze spadem).

Dla plakatu w formacie A1 jako format gotowy (netto) przyjmuje się wymiary 594 × 841 mm. Jeżeli spad wynosi 4 mm, to oznacza zapas dodawany na każdej krawędzi projektu: z lewej i prawej strony oraz z góry i z dołu.

To kluczowe: spad dolicza się podwójnie do danego wymiaru, bo występuje po obu stronach:

  • szerokość brutto = 594 mm + (2 × 4 mm) = 594 mm + 8 mm = 602 mm,
  • wysokość brutto = 841 mm + (2 × 4 mm) = 841 mm + 8 mm = 849 mm.

Dlatego poprawny format brutto to 602 × 849 mm.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • 508 × 708 mm odpowiada innemu formatowi (zbliżonemu do A2 z zapasem) i wynika zwykle z pomylenia formatu A1 z A2.
  • 420 × 594 mm to format A2 netto, czyli błąd rozpoznania formatu gotowego.
  • 849 × 1197 mm odpowiada formatowi A0 netto, czyli pomyleniu A1 z większym formatem.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w zadaniu jest podany spad "x mm", to niemal zawsze wymiary brutto liczymy jako (wymiar netto + 2x). Najpierw ustal format netto, potem dodaj spad do obu stron każdego wymiaru.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Spad to zapas grafiki wychodzący poza format netto (po cięciu). Dodaje się go, aby przy przycinaniu nie powstały białe krawędzie przez minimalne przesunięcia noża. Najczęściej spad ustawia się na kilka milimetrów z każdej strony projektu.
Format brutto liczysz jako: wymiar brutto = wymiar netto + 2×spad. Mnożnik 2 wynika z tego, że spad jest po obu stronach (lewa+prawa oraz góra+dół). To proste działanie wykonujesz osobno dla szerokości i wysokości.
W praktyce DTP i druku format A1 (netto) przyjmuje się jako 594 × 841 mm. To jeden z formatów serii A, gdzie zachowana jest proporcja boków. W zadaniach egzaminacyjnych zwykle bazuje się na tych standardowych wymiarach.
Dodajesz 8 mm, bo spad 4 mm jest z dwóch stron danego wymiaru. Dla szerokości to 4 mm z lewej + 4 mm z prawej, a dla wysokości 4 mm z góry + 4 mm z dołu. Stąd zawsze wychodzi 2×4 mm.
Tak, mechanizm jest identyczny: do szerokości i do wysokości dodajesz po 2×wartość spadu. Różne mogą być tylko wymiary netto. Uwaga: czasem drukarnia wymaga innego spadu dla jednej osi, ale wtedy jest to wyraźnie podane w specyfikacji.
Format netto to "gotowy" rozmiar po przycięciu, a brutto to rozmiar pliku z zapasem na cięcie (ze spadem). Jeśli w treści jest informacja o spadzie, to pytanie zwykle dotyczy brutto. Warto wypisać: netto → dodaj 2×spad → brutto.
Najczęstsze błędy to: dodanie spadu tylko raz (np. +4 mm zamiast +8 mm), pomylenie A1 z A0 lub A2 oraz przestawienie wymiarów. Pomaga schemat: najpierw sprawdź A1 w mm, potem dodaj 2×spad do każdego wymiaru osobno.
Nie, bo 420 × 594 mm odpowiada formatowi A2 netto, czyli mniejszemu niż A1. Jeśli plakat ma być A1 gotowy, to wymiary brutto muszą być nieco większe od A1 (po dodaniu spadu), a nie mniejsze. To typowy "chwyt" na pomyłkę formatów.
Większy spad bywa wymagany przy pracach wielkoformatowych, niestandardowym cięciu, bigowaniu lub gdy jest większe ryzyko przesunięć w obróbce. Zależy to od technologii i tolerancji produkcyjnych. Na egzaminie zawsze stosuj wartość spadu podaną w treści zadania.
W ustawieniach dokumentu ustaw wartość spadu (np. 4 mm) dla wszystkich stron, a następnie w eksporcie PDF zaznacz uwzględnienie spadów i znaczników cięcia (jeśli wymagane). Projekt graficzny powinien wychodzić poza format netto do linii spadu, inaczej pojawi się ryzyko białych krawędzi.
info

Około 69% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Źródła:

  • ISO 216:2007, "Writing paper and certain classes of printed matter — Trimmed sizes — A and B series", tabela formatów serii A (A1: 594×841 mm).
  • Adobe InDesign User Guide (HelpX), sekcja dotycząca ustawień Bleed/Slug oraz eksportu PDF do druku: https://helpx.adobe.com/indesign/using/setting-up-documents.html (dostęp: 2026-03-01).
  • Wikipedia (opis standardu i tabela rozmiarów ISO 216): https://pl.wikipedia.org/wiki/ISO_216 (dostęp: 2026-03-01).

Materiały:

  • Materiały o przygotowaniu PDF do druku: spady, marginesy bezpieczeństwa, znaczniki cięcia
  • Tablice formatów papieru serii A (ISO 216) używane w poligrafii
  • Instrukcje programów DTP dotyczące ustawień bleed/spad w dokumencie i eksporcie

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego