Norma to uzgodniony dokument zawierający wymagania, wytyczne lub zalecenia dotyczące wyrobów, usług albo procesów. W praktyce technicznej (także w górnictwie podziemnym) normy pomagają ujednolicać rozwiązania, zapewniać kompatybilność i podnosić bezpieczeństwo, ale sama norma nie jest z definicji aktem prawa.
Dlatego odpowiedź "Norma jest zawsze dobrowolna do stosowania." opisuje kluczową cechę norm: stosuje się je dobrowolnie, chyba że obowiązek ich stosowania wynika z innego źródła. W praktyce najczęściej dzieje się tak, gdy norma jest:
- przywołana w przepisach lub decyzjach (wtedy obowiązek wynika z tych przepisów/decyzji),
- wskazana w umowie lub specyfikacji technicznej (wtedy staje się wymaganiem kontraktowym),
- przyjęta w regulacjach wewnętrznych zakładu (wtedy obowiązek ma charakter organizacyjny, a nie "z mocy normy").
Stwierdzenie "Norma jest zawsze obowiązkowa do stosowania." jest mylące, bo przypisuje normie moc prawną właściwą ustawom i rozporządzeniom. To częsty błąd: w środowisku pracy wiele dokumentów (instrukcje, procedury, przepisy BHP) jest obowiązkowych, ale nie oznacza to, że każda norma jest automatycznie obowiązująca.
Odpowiedź "Norma zawsze dotyczy tylko jednego konkretnego zagadnienia." też jest niepewna: normy mogą obejmować szerzej zdefiniowane obszary (np. zestaw wymagań i terminologię, metody badań, klasyfikacje). Zakres normy może być wąski lub szeroki, zależnie od celu dokumentu.
Twierdzenie "Norma jest zawsze tworzona przez organizacje międzynarodowe." jest fałszywe, bo normy mogą powstawać na różnych poziomach (krajowym, europejskim, międzynarodowym) i w różnych organizacjach normalizacyjnych. W praktyce spotyka się zarówno normy międzynarodowe, jak i krajowe/adoptowane.
Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w odpowiedzi pojawia się "zawsze" i dotyczy to źródła obowiązku, warto sprawdzić, czy nie mylisz norm z prawem. Obowiązek zwykle pochodzi z przepisów, umowy lub procedur, a nie z samego faktu istnienia normy.
