KWALIFIKACJA HAN3 - TEST WIEDZY NR 6

PYTANIE NR 21.
Podaj, który z poniższych elementów NIE jest wymagany w opisie bibliograficznym książki?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Autor, tytuł i wydawca to podstawowe elementy identyfikujące książkę w opisie bibliograficznym. Liczba stron jest informacją uzupełniającą (dotyczącą cech fizycznych egzemplarza) i zwykle nie należy do minimalnego zestawu danych wymaganych do poprawnej identyfikacji publikacji.

Pełne wyjaśnienie:

W opisie bibliograficznym celem jest jednoznaczna identyfikacja publikacji. Dlatego za kluczowe uznaje się elementy, które pozwalają odróżnić jedną książkę od innej i wskazać jej źródło wydania.

"Tytuł" jest elementem podstawowym: bez niego nie da się poprawnie wskazać dokumentu, a dodatkowo tytuł (często wraz z podtytułem) przenosi najważniejszą informację o treści.

"Autor" (lub inna odpowiedzialność, np. redaktor) także należy do danych zasadniczych, bo umożliwia odróżnienie dzieł o podobnych tytułach oraz prawidłowe przypisanie utworu osobie/zespołowi.

"Wydawca" jest istotny, ponieważ wskazuje podmiot odpowiedzialny za wydanie oraz ułatwia rozróżnianie wydań (różni wydawcy mogą publikować to samo dzieło w innych wersjach, seriach lub edycjach).

"Liczba stron" jest z kolei informacją uzupełniającą (związaną z opisem fizycznym/objętością). Może się pojawiać w niektórych praktykach opracowania lub w rozbudowanych opisach, ale nie jest elementem koniecznym do minimalnego, poprawnego wskazania książki w bibliografii. Z punktu widzenia egzaminu ważne jest rozróżnienie: dane identyfikujące (autor, tytuł, wydawca) vs dane dodatkowe (np. objętość, format, ilustracje).

Typowe pułapki: uczniowie wybierają "liczbę stron" dlatego, że często widują ją w opisach w Internecie lub w katalogach; jednak częsta obecność nie zawsze oznacza wymóg. W testach warto szukać odpowiedzi, która najmniej wpływa na identyfikację dokumentu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Opis bibliograficzny to uporządkowany zestaw danych o książce, który pozwala ją jednoznacznie zidentyfikować i odnaleźć. Zwykle obejmuje m.in. autora, tytuł oraz dane wydawnicze. Zakres bywa różny zależnie od przyjętych zasad (bibliografia, katalog, opis handlowy).
Najczęściej za podstawowe uznaje się elementy identyfikujące: autor, tytuł oraz dane wydawnicze (np. wydawca). Pozostałe informacje (np. liczba stron) mogą być pomocne, ale zwykle mają charakter uzupełniający i zależą od standardu opisu.
Liczba stron opisuje cechę fizyczną publikacji (objętość), a nie jej podstawową tożsamość bibliograficzną. Do identyfikacji książki kluczowe są dane typu autor, tytuł i wydawca. Informacja o stronach może występować w rozbudowanych opisach, ale nie zawsze jest wymagana w wersji minimalnej.
W wielu standardach i praktykach jest to element bardzo ważny, bo wskazuje podmiot odpowiedzialny za wydanie i pomaga odróżniać różne wydania tej samej książki. W zadaniach egzaminacyjnych zwykle traktuje się wydawcę jako część danych wydawniczych, a więc element podstawowy opisu.
Element identyfikacyjny bezpośrednio pomaga rozpoznać publikację (np. autor, tytuł, wydawca). Element uzupełniający dodaje szczegóły, ale nie jest konieczny do samego wskazania książki (np. liczba stron, format). Na egzaminie pytaj: "czy bez tego da się jednoznacznie znaleźć publikację?"
Liczba stron bywa potrzebna w opisach handlowych, marketingowych i porównawczych (np. w e-commerce), bo pomaga ocenić objętość i wartość użytkową książki. Może też wspierać rozróżnianie podobnych wydań. To jednak co innego niż minimalny opis bibliograficzny do identyfikacji.
Nie zawsze. Zdarzają się identyczne tytuły i podobne nazwiska autorów, a także różne wydania tego samego dzieła. Dlatego w praktyce dodaje się dane wydawnicze (np. wydawca, rok wydania, miejsce wydania) lub identyfikatory. W testach chodzi o rozpoznanie elementów "rdzeniowych".
Typowe błędy to pomijanie danych wydawniczych, mieszanie kolejności elementów, niekonsekwentna interpunkcja oraz dopisywanie informacji "na wyczucie" (np. liczby stron) bez sprawdzenia, czy dany styl tego wymaga. Warto trzymać się jednego standardu i stosować go konsekwentnie.
Ucz się przez przykłady: weź kilka książek i spróbuj ułożyć opisy w jednym wybranym schemacie. Zwracaj uwagę na elementy identyfikujące (autor, tytuł, wydawca) i porównuj je z danymi dodatkowymi (np. liczba stron). Ćwicz też rozpoznawanie elementów "obowiązkowych" w testach.
Opis bibliograficzny (np. w bibliografii załącznikowej) bywa krótszy i nastawiony na cytowanie źródeł. Opis katalogowy w bibliotece jest zwykle bardziej szczegółowy i obejmuje więcej pól (także opis fizyczny). Różnice wynikają z celu: cytowanie vs wyszukiwanie i zarządzanie zasobem.
info

Statystycznie 54% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Eksperci podkreślają: "Autor, tytuł i wydawca to podstawowe elementy identyfikujące książkę w opisie bibliograficznym."

Źródła:

  • ISO 690:2021, Information and documentation — Guidelines for bibliographic references and citations to information resources (norma dotycząca zasad tworzenia opisów/bibliografii)
  • RDA: Resource Description and Access, rozdziały dot. opisu manifestacji (wydawca, tytuł, odpowiedzialność) oraz opisu fizycznego (objętość) — źródło zasad katalogowania

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z informacji naukowej i bibliografii (zasady opisu bibliograficznego)
  • Normy i wytyczne dotyczące cytowań i sporządzania bibliografii (np. ISO 690)
  • Instrukcje uczelniane dotyczące bibliografii i przypisów (porównanie praktyk)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego