W zapisie pasowania typu H7/p6 pierwsza część (H7) dotyczy otworu, a druga (p6) dotyczy wału. Litera określa położenie pola tolerancji względem wymiaru nominalnego (linii "zera"), natomiast liczba (np. 7 lub 6) określa klasę dokładności IT (szerokość tolerancji), a nie to, czy będzie luz czy wcisk.
Dlaczego H7/p6 jest poprawne?
W systemie otworu podstawowego litera H oznacza, że dolna odchyłka otworu wynosi 0 (otwór nie schodzi poniżej nominału). Z kolei litera p dla wału oznacza pole tolerancji przesunięte powyżej zera, czyli wał ma dodatnie odchyłki. W praktyce prowadzi to do sytuacji, w której wał wychodzi większy od otworu, co daje pasowanie wciskowe (interferencyjne).
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?
- H7/h6 – litera h dla wału ma górną odchyłkę równą 0, więc wał nie przekracza nominału. Z otworem H zwykle daje to co najwyżej brak wcisłu (często pasowanie z luzem lub "na styk", zależnie od klas IT).
- H7/g6 – litera g oznacza pole tolerancji wału przesunięte poniżej zera, czyli wał jest "mniejszy", a więc powstaje luz, nie wcisk.
- H7/k6 – litera k lokuje pole tolerancji wału blisko zera, co typowo odpowiada pasowaniu przejściowemu (może dać minimalny luz albo minimalny wcisk w zależności od konkretnych wartości odchyłek). Nie jest to tak jednoznaczne wskazanie "wał większy od otworu" jak w przypadku p.
Wskazówka egzaminacyjna: jeśli pytanie dotyczy jednoznacznego wcisłu, szukaj wału z literą wyraźnie "powyżej" zera (np. dalsze litery w kierunku dodatnich odchyłek) przy otworze H. Gdy pojawia się g – niemal zawsze myśl o luce; gdy h – o braku dodatniej odchyłki wału.
