W opisanej sytuacji kluczowe jest stwierdzenie, że pewien dzień tygodnia występuje najczęściej jako dzień z największą liczbą zgłoszeń. Taki "najczęściej pojawiający się" wariant jest w statystyce opisowej opisywany przez dominantę (modę), czyli wartość (lub kategorię) o największej częstości występowania.
Dlaczego to działa w administracji? Dni tygodnia są cechą jakościową (kategoryczną). Dla cech jakościowych nie liczy się sens obliczania średniej, bo "poniedziałek + wtorek" nie ma znaczenia. Natomiast można policzyć, który dzień pojawia się w danych najczęściej jako "szczyt zgłoszeń" i to właśnie jest dominanta.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują:
- Mediana wskazuje wartość środkową po uporządkowaniu danych liczbowych (połowa obserwacji jest nie mniejsza i nie większa). To narzędzie do opisu położenia w rozkładzie, a nie do wskazania kategorii najczęstszej.
- Średnia arytmetyczna jest miarą położenia dla danych liczbowych, wrażliwą na wartości skrajne. Opisuje "przeciętną" liczbę zgłoszeń, ale nie mówi, który dzień tygodnia jest najczęstszy jako dzień maksymalnego obciążenia.
- Rozstęp to miara zmienności (różnica między największą i najmniejszą wartością w zbiorze). Informuje o rozpiętości danych, a nie o tym, co pojawia się najczęściej.
Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści pojawiają się sformułowania typu "najczęściej", "występuje najwięcej razy", "najpopularniejszy wariant", myśl o dominancie. Gdy widzisz "środkowa wartość" — mediana, a gdy "przeciętnie" — średnia. Gdy "różnica max–min" — rozstęp.
