W analizie ilościowej ocena zgodności polega na porównaniu wyniku oznaczenia z wymaganiem (wartością docelową/specyfikacją). Dla każdego składnika sprawdza się, czy wartość zmierzona jest równa wymaganej; jeśli nie, zapisuje się kierunek odchylenia: nadmiar (wynik większy) lub niedobór (wynik mniejszy).
Dane z tabeli:
- A: wynik 25%, wymaganie 20% → 25% > 20%, więc jest nadmiar A o 5 punktów procentowych.
- B: wynik 50%, wymaganie 50% → zgodność, brak odchylenia.
- C: wynik 25%, wymaganie 30% → 25% < 30%, więc jest niedobór C o 5 punktów procentowych.
Wniosek: surowiec ma co najmniej dwie niezgodności (A i C). Dlatego poprawne jest stwierdzenie, że surowiec nie spełnia wymagań z powodu nadmiaru A i niedoboru C.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?
- "Surowiec spełnia wymagania…" – błędne, bo A i C nie są zgodne z wartościami wymaganymi.
- "…wyłącznie nadmiar A" – błędne, bo oprócz nadmiaru A występuje także niedobór C.
- "…wyłącznie niedobór C" – błędne, bo oprócz niedoboru C występuje także nadmiar A.
W praktyce laboratoryjnej warto wyrobić nawyk: sprawdzaj każdy składnik po kolei i dopiero potem formułuj wniosek. To ogranicza błąd polegający na skupieniu się tylko na jednym (nawet "najbardziej rzucającym się w oczy") odchyleniu.
