KWALIFIKACJA MOT2 - STYCZEŃ 2018

PYTANIE NR 14.
Podczas diagnostyki silnika spalinowego z zapłonem iskrowym za pomocą skanera diagnostycznego sprawdzono pracę sondy lambda. Sprawna sonda powinna generować napięcie o wartości
Ilustracja przedstawia wykres zależności napięcia sondy EGO od parametru lambda, co jest istotne w kontekście diagnostyki
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Sprawna wąskopasmowa sonda lambda (EGO) w silniku ZI w trybie regulacji (closed-loop) nie utrzymuje stałej wartości, tylko oscyluje między poziomem "ubogo" i "bogato", przechodząc przez punkt odniesienia ok. 450 mV.
Typowo mieści się to w zakresie około 150–700 mV, dlatego ta odpowiedź jest prawidłowa.

Pełne wyjaśnienie:

Sonda lambda typu EGO (wąskopasmowa, cyrkonowa) działa jak ogniwo galwaniczne i wytwarza napięcie zależne od zawartości tlenu w spalinach. Jej cechą jest skokowa charakterystyka w okolicy λ = 1 (mieszanka stechiometryczna). W praktycznej diagnostyce najważniejsze jest to, że w sprawnym układzie sterowania silnika benzynowego, pracującym w pętli zamkniętej, sterownik celowo "przestrzeliwuje" mieszankę raz na ubogo, raz na bogato, aby utrzymać średnio λ≈1.

Dlatego sprawna sonda nie pokazuje jednej stałej liczby, tylko regularnie się przełącza: dla mieszanki ubogiej daje niskie napięcie (rzędu dziesiątek do ok. 150 mV), a dla bogatej wysokie (rzędu kilkuset mV, często do ok. 800–900 mV). W typowych warunkach diagnostycznych (odczyt skanerem) jako poprawny, "roboczy" zakres pracy sprawnej sondy często przyjmuje się oscylację mniej więcej 150–700 mV z wielokrotnym przejściem przez poziom odniesienia około 450 mV.

Odpowiedź "w zakresie od 150 mV do 700 mV" jest poprawna, bo opisuje typowy zakres oscylacji sygnału w działającym układzie regulacji. Pozostałe propozycje wskazują stany nienormalne lub mało prawdopodobne:

  • "około 1 mV" jest zbyt małe dla praktycznie działającej sondy cyrkonowej i sugeruje błąd pomiaru, przerwę w obwodzie lub nieadekwatną skalę.
  • "w zakresie od 0 do 300 mV" oznaczałoby, że sygnał pozostaje w obszarze "ubogo" i nie przełącza się na "bogato", co jest typowym objawem braku oscylacji lub zablokowania wskazania.
  • "około 1 V" może kojarzyć się z górnym ograniczeniem napięcia, ale jako stała wartość jest podejrzana (np. zwarcie/usterka). W diagnostyce sprawność ocenia się także po tym, czy sygnał przechodzi przez okolice 450 mV i czy ma odpowiednią amplitudę przełączeń.

Wskazówka egzaminacyjna: przy sondzie wąskopasmowej zapamiętaj parę "ubogo nisko, bogato wysoko" oraz to, że sprawna sonda w closed-loop musi oscylować, a nie stać w jednym punkcie.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Sonda lambda EGO to czujnik tlenu w spalinach używany do sterowania składem mieszanki w silnikach benzynowych. Jej sygnał pomaga sterownikowi utrzymać λ blisko 1, co poprawia pracę katalizatora i ogranicza emisję. W wersji wąskopasmowej napięcie szybko zmienia się przy mieszance stechiometrycznej.
W praktyce diagnostycznej sprawna sonda wąskopasmowa w pętli zamkniętej powinna się przełączać między poziomem niskim (ubogo) i wysokim (bogato), regularnie przecinając okolice 450 mV. Typowe oscylacje mieszczą się często w przedziale ok. 150–700 mV (czasem szerzej).
W pętli zamkniętej sterownik celowo koryguje dawkę paliwa raz na ubogo, raz na bogato, żeby średnio utrzymać λ≈1. Wąskopasmowa sonda reaguje na te zmiany skokowo, więc jej napięcie "faluje". Stały odczyt (ciągle nisko lub ciągle wysoko) bywa objawem usterki albo braku regulacji.
Około 450 mV traktuje się jako punkt odniesienia odpowiadający mieszance stechiometrycznej (λ≈1). W sprawnym układzie w closed-loop sygnał zwykle wielokrotnie przechodzi przez tę wartość. Sama obecność 450 mV nie wystarcza do oceny sprawności — ważne jest przełączanie i amplituda zmian.
Tak, jeśli odczyt utrzymuje się głównie w niskim zakresie (np. 0–300 mV) i nie widać przełączania na wartości wysokie, może to sugerować "zablokowanie" wskazania na ubogo lub brak wejścia w regulację. Trzeba jednak rozważyć też przyczyny mieszanki ubogiej (np. nieszczelność dolotu).
Wąskopasmowa sonda może zbliżać się do wysokich wartości przy mieszance bogatej, ale w normalnej regulacji nie powinna "stać" cały czas przy górnym progu. W pytaniu chodzi o typowy roboczy zakres oscylacji. Stałe ~1 V częściej kojarzy się z nieprawidłowością (np. zwarciem) lub błędną interpretacją.
Najczęściej obserwuje się wolniejsze przełączanie, mniejszą amplitudę wahań napięcia oraz dłuższe "zawieszanie się" na ubogo lub bogato. W praktyce może to powodować gorszą reakcję na gaz, wzrost spalania i problemy z emisją. W diagnozie warto porównać zachowanie sondy z korektami paliwowymi.
Najlepiej po rozgrzaniu silnika i układu wydechowego, gdy sterownik przechodzi w pracę w pętli zamkniętej (closed-loop). Wtedy napięcie sondy powinno regularnie się przełączać. Ocena "na zimno" bywa myląca, bo sonda i katalizator nie mają jeszcze warunków do prawidłowej regulacji.
Sama sonda pokazuje skutek (ilość tlenu w spalinach), a przyczyna może leżeć gdzie indziej. Pomaga porównanie napięcia sondy z korektami paliwowymi (STFT/LTFT) oraz testami szczelności dolotu i ciśnienia paliwa. Jeśli mieszanka jest faktycznie uboga, sonda może konsekwentnie wskazywać nisko mimo sprawności.
Najczęstsze są: mylenie teoretycznego zakresu 0–1 V z typową oscylacją podczas regulacji, uznawanie stałej wartości za poprawną oraz pomijanie faktu przejścia przez okolice 450 mV. Warto zapamiętać schemat: ubogo = nisko, bogato = wysoko, a sprawna sonda w closed-loop "pracuje wahadłowo".
info

Statystycznie 49% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Źródła:

  • Wikipedia: "Oxygen sensor" – opis zasady działania czujnika tlenu (sondy lambda) i typowych napięć wyjściowych (0,1–0,9 V), https://en.wikipedia.org/wiki/Oxygen_sensor (dostęp: 2026-02-28)
  • Wikipedia (PL): "Sonda lambda" – informacje o zastosowaniu i sygnale napięciowym sondy lambda, https://pl.wikipedia.org/wiki/Sonda_lambda (dostęp: 2026-02-28)

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z diagnostyki OBD (parametry bieżące, korekty paliwowe)
  • Podręczniki/kompendia z układów sterowania silników benzynowych (sonda lambda, pętla zamknięta)
  • Instrukcje producentów testerów diagnostycznych dotyczące interpretacji przebiegów sondy lambda

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego