KWALIFIKACJA MED13 - TEST WIEDZY NR 1

PYTANIE NR 24.
Podczas diagnozy terapeutycznej, pacjent skarży się na chroniczne zmęczenie, ból stawów i mięśni oraz problemy z koncentracją. Na podstawie tych objawów, jaka choroba może być podejrzana?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Zestaw objawów: długotrwałe zmęczenie, bóle mięśni i stawów oraz trudności z koncentracją często współwystępuje w zespole chronicznego zmęczenia (ME/CFS). Pozostałe odpowiedzi zwykle dają odmienny obraz kliniczny: otępienie alzheimerowskie dotyczy głównie funkcji poznawczych, schizofrenia to zaburzenie psychotyczne, a zespół Downa jest wadą genetyczną.

Pełne wyjaśnienie:

Objawy opisane w pytaniu (przewlekłe zmęczenie, bóle stawów i mięśni oraz problemy z koncentracją) są typowe dla obrazu klinicznego zespołu chronicznego zmęczenia, określanego też jako ME/CFS. Kluczowa jest tu kombinacja: utrzymujące się zmęczenie z dolegliwościami bólowymi oraz tzw. "mgła poznawcza" (trudności z uwagą, koncentracją, pamięcią roboczą).

W praktyce terapeuty zajęciowego taka informacja ma znaczenie funkcjonalne: pacjent może mieć obniżoną tolerancję wysiłku, wahania wydolności w ciągu dnia i trudność w podtrzymaniu aktywności wymagających skupienia. Interwencje często obejmują planowanie dnia, porcjowanie zadań i przerwy regeneracyjne oraz modyfikacje aktywności w ADL/IADL.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieadekwatne?

  • "Choroba Alzheimera" – dominują postępujące zaburzenia pamięci i innych funkcji poznawczych, a przewlekłe zmęczenie i bóle mięśniowo-stawowe nie stanowią typowego rdzenia obrazu.
  • "Schizofrenia" – jest zaburzeniem psychicznym z objawami psychotycznymi (np. urojenia, omamy) i dezorganizacją myślenia; same bóle mięśni/stawów oraz przewlekłe zmęczenie nie kierują w pierwszej kolejności w tę stronę.
  • "Zespół Downa" – to wrodzony zespół genetyczny obecny od urodzenia, a nie nabyta jednostka tłumacząca przewlekłe dolegliwości u osoby wcześniej funkcjonującej typowo.

Uwaga praktyczna: w realnej diagnozie klinicznej podobne objawy wymagają różnicowania (np. z chorobami endokrynologicznymi, niedokrwistością, chorobami reumatycznymi czy depresją) oraz oceny czasu trwania i wpływu na funkcjonowanie. W kontekście pytania egzaminacyjnego najlepszym dopasowaniem pozostaje ME/CFS.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
ME/CFS to zespół objawów, w którym dominują długotrwałe, znaczne zmęczenie oraz pogorszenie funkcjonowania, często z bólami mięśniowo-stawowymi i trudnościami poznawczymi. W praktyce klinicznej rozpoznanie wymaga też oceny czasu trwania dolegliwości i wykluczenia innych przyczyn.
Najczęściej zwracają uwagę: utrzymujące się zmęczenie, bóle mięśni i stawów, zaburzenia snu oraz problemy z koncentracją ("mgła poznawcza"). U wielu osób występuje też niska tolerancja wysiłku, przez co po aktywności dochodzi do wyraźnego pogorszenia samopoczucia.
Trudności z koncentracją mogą pojawiać się w wielu stanach, m.in. przy przewlekłym zmęczeniu, bólu, zaburzeniach snu czy stresie. Choroba Alzheimera ma zwykle obraz postępującego otępienia z narastającymi deficytami pamięci i funkcji wykonawczych, a nie tylko "rozproszenie" uwagi.
W schizofrenii kluczowe są objawy psychotyczne i dezorganizacja myślenia (np. urojenia, omamy), a nie typowo bóle mięśniowo-stawowe. W ME/CFS częściej występuje obraz somatyczny: przewlekłe zmęczenie, dolegliwości bólowe, zaburzenia snu i "mgła poznawcza".
Gdy zmęczenie i ból są przewlekłe, istotnie ograniczają aktywności dnia codziennego lub szybko nasilają się po wysiłku, warto zasugerować konsultację lekarską. Terapeuta zajęciowy nie stawia rozpoznania medycznego, ale może sygnalizować potrzebę różnicowania i oceny przyczyn somatycznych.
Częsty błąd to wybór jednostki "bardziej znanej" (np. Alzheimer) na podstawie jednego objawu, jak problemy z koncentracją. Inny błąd to ignorowanie, że zespół Downa jest wrodzony. W testach warto porównywać, czy odpowiedź pasuje do całego profilu objawów.
Przewlekłe zmęczenie wpływa na dobór intensywności i czasu trwania aktywności. W terapii często stosuje się planowanie przerw, dzielenie zadań na etapy, priorytetyzację celów oraz modyfikacje środowiska i ergonomii. Celem jest poprawa funkcjonowania bez prowokowania nadmiernego przeciążenia.
Pomocne bywa gospodarowanie energią (plan dnia, przerwy, naprzemienne zadania lekkie i trudniejsze), adaptacje czynności (sprzęty ułatwiające, ergonomia), a także trening strategii poznawczych (notatki, listy, przypomnienia) przy problemach z koncentracją. Dobór zależy od obserwacji funkcjonalnej.
Nie, same bóle nie są wystarczające, bo mogą wynikać z wielu przyczyn (np. chorób reumatycznych). W ME/CFS ważna jest całość obrazu: długotrwałe zmęczenie, wpływ na funkcjonowanie oraz często współwystępujące trudności poznawcze i zaburzenia snu. Dlatego potrzebna jest ocena całościowa.
Ucz się "profilami": dobierz do każdej jednostki chorobowej 3–5 najbardziej charakterystycznych cech oraz typowy wpływ na ADL/IADL. Ćwicz różnicowanie podobnych objawów (zmęczenie, ból, zaburzenia koncentracji) i pamiętaj o roli terapeuty: obserwacja funkcjonalna i kierowanie do specjalistów.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 40% zdających egzamin. trudne

Eksperci podkreślają: "Zestaw objawów: długotrwałe zmęczenie, bóle mięśni i stawów oraz trudności z koncentracją często współwystępuje w zespole chronicznego zmęczenia (ME/CFS)."

Źródła:

  • CDC – Myalgic Encephalomyelitis/Chronic Fatigue Syndrome (ME/CFS): Symptoms, https://www.cdc.gov/me-cfs/symptoms-diagnosis/symptoms.html - accessed 2026-02-27
  • NHS – Myalgic encephalomyelitis (ME) or chronic fatigue syndrome (CFS): Symptoms, https://www.nhs.uk/conditions/chronic-fatigue-syndrome-cfs/symptoms/ - accessed 2026-02-27
  • World Health Organization – ICD-11 (International Classification of Diseases 11th Revision), entry: Chronic fatigue syndrome (category listing within ICD-11 browser), https://icd.who.int/browse/2024-01/mms/en - accessed 2026-02-27

Materiały:

  • Materiały edukacyjne WHO dotyczące ICD-11 i opisu ME/CFS
  • Strony informacyjne instytucji zdrowia publicznego o ME/CFS (objawy, diagnostyka, różnicowanie)
  • Podręczniki z zakresu terapii zajęciowej: ocena funkcjonalna, planowanie interwencji przy zmęczeniu i bólu

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego