KWALIFIKACJA ROL4 - PAŹDZIERNIK 2016

PYTANIE NR 16.
Podczas długotrwałego przechowywania ziemniaków konsumpcyjnych minimalna temperatura i maksymalna wilgotność powinny wynosić odpowiednio:
Ilustracja przedstawia tabelę, która dotyczy wymagań termicznych i wilgotnościowych bulw ziemniaków na etapie długotrwałego
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Dla długotrwałego przechowywania ziemniaków konsumpcyjnych przyjmuje się zakres 4–6°C oraz 90–95% wilgotności względnej.
Zatem minimalna temperatura z zakresu to 4°C, a maksymalna wilgotność to 95%. Niższa temperatura sprzyja słodnieniu, a wyższa nasila kiełkowanie i straty masy.

Pełne wyjaśnienie:

W długotrwałym przechowywaniu ziemniaków konsumpcyjnych (jadalnych) kluczowe są dwa parametry środowiskowe: temperatura i wilgotność względna powietrza. Dla tej grupy ziemniaków stosuje się zakres 4–6°C oraz 90–95% wilgotności względnej.

Pytanie wymaga wskazania wartości granicznych: minimalnej temperatury i maksymalnej wilgotności. Skoro dla ziemniaków jadalnych temperatura jest podana jako 4–6°C, to minimalna wartość wynosi 4°C. Analogicznie, przy wilgotności 90–95% maksymalna wartość wynosi 95%.

Dlaczego nie 2°C? Temperatura zbyt niska dla ziemniaków jadalnych może powodować niepożądane przemiany (m.in. wzrost udziału cukrów), co pogarsza jakość konsumpcyjną (tzw. "słodnienie"). Dlatego 2°C nie jest właściwą minimalną temperaturą dla tej kategorii.

Dlaczego nie 6°C przy 90%? 6°C mieści się w zakresie, ale pytanie pyta o minimalną temperaturę, a nie o temperaturę dopuszczalną. Wilgotność 90% jest dopuszczalna, ale pytanie wymaga maksymalnej wilgotności z zakresu.

Dlaczego nie 8°C przy 95%? 8°C jest typowe raczej dla wybranych kierunków przerobu lub krótszego przechowywania, natomiast dla długotrwałego przechowywania ziemniaków konsumpcyjnych jest zbyt wysokie: nasila oddychanie bulw, przyspiesza kiełkowanie i zwiększa straty masy.

Dlaczego wilgotność jest tak wysoka? Wysoka wilgotność (do 95%) ogranicza parowanie wody i ubytek masy bulw. Jednocześnie nie należy jej przekraczać, bo nadmierna wilgoć sprzyja kondensacji i rozwojowi chorób przechowalniczych. W praktyce pomaga w tym kontrola wentylacji, chłodzenia i nawilżania oraz regularny monitoring parametrów.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Dla ziemniaków konsumpcyjnych typowo utrzymuje się 4–6°C oraz 90–95% wilgotności względnej. Chodzi o spowolnienie oddychania i kiełkowania, a jednocześnie ograniczenie wysychania bulw. W pytaniach egzaminacyjnych często trzeba wskazać wartości graniczne: minimum temperatury i maksimum wilgotności.
Temperatura poniżej 4°C może pogarszać jakość ziemniaków jadalnych, m.in. przez niekorzystne przemiany składników (wzrost cukrów, "słodnienie"). Dlatego dla długiego składowania ziemniaków do jedzenia przyjmuje się zakres zaczynający się od 4°C, a 2°C dotyczy innych kierunków użytkowania.
Gdy warunki są podane jako zakres (np. 4–6°C i 90–95%), "minimalna temperatura" to dolna granica (4°C), a "maksymalna wilgotność" to górna granica (95%). To częsty haczyk egzaminacyjny: nie wybiera się wartości "pośrodku", tylko wartości graniczne zgodne z treścią polecenia.
Wysoka wilgotność względna ogranicza parowanie wody z bulw, więc zmniejsza ubytek masy i więdnięcie. Zbyt niska (np. poniżej 90%) sprzyja nadmiernemu wysychaniu, a zbyt wysoka (powyżej 95%) zwiększa ryzyko kondensacji i chorób przechowalniczych. Dlatego zakres 90–95% jest kompromisem praktycznym.
Wyższe temperatury (np. 6–8°C) mogą dotyczyć ziemniaków przeznaczonych do wybranych kierunków przerobu, gdzie unika się skutków zbyt niskiej temperatury. W przypadku ziemniaków typowo konsumpcyjnych do długiego przechowywania 8°C bywa za wysokie, bo sprzyja oddychaniu i kiełkowaniu.
Przy wyższej temperaturze rośnie intensywność oddychania bulw i szybciej uruchamiają się procesy prowadzące do kiełkowania. To oznacza większą utratę masy, pogorszenie jakości handlowej i większe ryzyko problemów przechowalniczych. Dlatego w długim przechowywaniu dąży się do zakresu 4–6°C, a nie np. 8°C.
Najczęściej myli się kategorie ziemniaków (jadalne vs sadzeniaki vs przemysłowe) i przenosi parametry między nimi. Drugi typowy błąd to nieczytanie słów "minimalna" i "maksymalna" oraz wybieranie wartości "w środku" zakresu. Pomaga zasada: minimum = dolna granica, maksimum = górna granica.
Stosuje się czujniki temperatury i wilgotności oraz systemy wentylacji, chłodzenia i nawilżania. W praktyce ważny jest regularny monitoring i reagowanie na odchylenia: zbyt sucho oznacza większe wysychanie bulw, a zbyt ciepło – większe kiełkowanie i straty. Parametry utrzymuje się stabilnie, bez gwałtownych zmian.
Przy zbyt niskiej wilgotności względnej bulwy intensywniej tracą wodę przez parowanie. W efekcie rośnie ubytek masy, ziemniaki więdną, pogarsza się ich wygląd i jakość handlowa. Dlatego w długotrwałym przechowywaniu utrzymuje się wilgotność w okolicach 90–95%, aby ograniczyć wysychanie.
Kluczowe jest sformułowanie "ziemniaki konsumpcyjne/jadalne". Dla tej grupy typowy zakres temperatury to 4–6°C. Sadzeniaki mogą mieć inne wymagania temperaturowe, dlatego nie należy automatycznie wybierać najniższej temperatury z odpowiedzi. Zawsze dopasuj parametry do kierunku użytkowania.
info

Około 41% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że dla długotrwałego przechowywania ziemniaków konsumpcyjnych przyjmuje się zakres 4–6°C oraz 90–95% wilgotności względnej.Zatem minimalna temperatura z zakresu to 4°C, a maksymalna wilgotność to 95%.

Źródła:

  • Ilustracja do zadania egzaminacyjnego: tabela "Wymagania termiczne i wilgotnościowe bulw o długotrwałym etapie przechowywania i kierunku użytkowania ziemniaka" (wiersz: "Jadalne" = 4–6°C oraz 90–95% RH).

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z przechowalnictwa płodów rolnych (warzywa, bulwy)
  • Instrukcje technologiczne przechowalni ziemniaków (wentylacja, chłodzenie, nawilżanie)
  • Materiały dydaktyczne szkół rolniczych o przechowywaniu ziemniaków (zakresy temperatur i wilgotności)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego