KWALIFIKACJA PGF4 - TEST WIEDZY NR 4

PYTANIE NR 31.
Podczas fotografowania obiektu do celów graficznych, jaką przysłonę powinieneś wybrać, aby uzyskać maksymalną głębię ostrości?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Maksymalną głębię ostrości uzyskuje się zwykle po przymknięciu przysłony, czyli przy większej liczbie f.
Wśród podanych wartości najmniejszy otwór przysłony daje f/22, dlatego ta odpowiedź wskazuje ustawienie zapewniające największą głębię ostrości (kosztem mniejszej ilości światła).

Pełne wyjaśnienie:

Głębia ostrości to zakres odległości przed i za płaszczyzną ustawionej ostrości, w którym obiekty są odbierane jako ostre. Jednym z podstawowych parametrów wpływających na głębię ostrości jest przysłona, opisywana liczbą f (np. f/1.8, f/8, f/22).

Im większa liczba f, tym mniejszy otwór przysłony. Mniejszy otwór ogranicza stożek promieni wpadających do obiektywu, co zmniejsza rozmycie kręgu rozproszenia i w praktyce zwiększa głębię ostrości. Dlatego spośród podanych odpowiedzi wartość f/22 (największa liczba f) odpowiada ustawieniu dającemu największą głębię ostrości.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • f/1.8 i f/2.8 to bardzo "otwarte" przysłony. Dają dużo światła, ale zwykle bardzo małą głębię ostrości, co jest pożądane np. w portrecie (rozmyte tło), a nie przy dokumentowaniu obiektu do celów graficznych.
  • f/8 daje wyraźnie większą głębię ostrości niż f/2.8, ale nadal mniejszą niż bardzo mocno przymknięta przysłona f/22.

W praktyce warto pamiętać o kompromisie: bardzo mała przysłona może zwiększać głębię ostrości, ale może też obniżać mikroostrość przez dyfrakcję, a dodatkowo wymusza dłuższy czas naświetlania lub wyższą czułość. Przy fotografii produktowej często stosuje się statyw i kontrolowane oświetlenie, aby móc bezpiecznie przymknąć przysłonę. Na egzaminie jednak kluczowa jest podstawowa zależność: większa liczba f → większa głębia ostrości.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Przysłona to regulowany otwór w obiektywie, który kontroluje ilość światła wpadającego na matrycę oraz wpływa na głębię ostrości. Większa liczba f oznacza mniejszy otwór, mniej światła i zwykle większą głębię ostrości. Mniejsza liczba f daje jaśniejszy obraz, ale płytszą głębię.
Największą głębię ostrości uzyskuje się przy mocno przymkniętej przysłonie, czyli przy dużej liczbie f (np. f/16, f/22). W typowych zadaniach testowych "maksymalna głębia ostrości" oznacza wybór największej dostępnej liczby f z podanych odpowiedzi.
Przy f/22 otwór przysłony jest znacznie mniejszy niż przy f/2.8. Mniejszy otwór ogranicza promienie światła i zmniejsza rozmycie poza płaszczyzną ostrości, więc więcej planów (przód i tył) mieści się w akceptowalnej ostrości. f/2.8 daje płytszą głębię.
Nie zawsze. f/22 zwiększa głębię ostrości, ale może pogorszyć szczegółowość przez dyfrakcję i wymagać dłuższego czasu naświetlania lub mocniejszego światła. W praktyce często wybiera się kompromis (np. okolice f/8–f/16), zależnie od obiektu, matrycy i jakości obiektywu.
Dyfrakcja to zjawisko falowe powodujące "rozlewanie" się światła na krawędziach małego otworu. Gdy przysłona jest bardzo przymknięta (duże f), obraz może tracić mikroostrość mimo większej głębi ostrości. Dlatego "największa głębia" nie zawsze oznacza "najostrzejszy obraz".
Im większa liczba f, tym mniej światła trafia na matrycę, więc aby zachować jasność zdjęcia, trzeba zwykle wydłużyć czas naświetlania lub zwiększyć czułość. Przy zdjęciach do celów graficznych często używa się statywu i stałego oświetlenia, by móc stosować przymkniętą przysłonę.
Głębię ostrości zwiększysz także przez krótszą ogniskową (szerszy kąt), większą odległość od obiektu oraz mniejszy format rejestracji przy tym samym kadrze. Przysłona to tylko jeden z czynników, ale w testach często jest najprostszy do rozpoznania i porównania.
W portrecie zwykle chce się odseparować modela od tła, czyli uzyskać małą głębię ostrości i ładne rozmycie tła. Mała liczba f (np. f/1.8) temu sprzyja. W fotografii obiektu do zastosowań graficznych częściej zależy na ostrości całego przedmiotu, więc wybiera się większe f.
Często tak, bo przymknięcie przysłony zmniejsza ilość światła. Aby nie poruszyć zdjęcia, potrzebujesz krótszego czasu (co wymaga mocniejszego światła) albo stabilizacji aparatu (statyw). W pracy graficznej i packshotowej standardem jest kontrolowane oświetlenie i stabilne ustawienie aparatu.
Jeśli pytanie dotyczy największej głębi ostrości i w odpowiedziach są różne liczby f, zwykle wybierasz największą liczbę f (najmniejszy otwór przysłony). Uważaj jednak na słowa "najlepsza jakość" lub "najostrzejszy obraz", bo wtedy w grę wchodzi kompromis z dyfrakcją.
info

Około 60% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Źródła:

  • Cambridge in Colour, "Depth of Field" (artykuł edukacyjny), https://www.cambridgeincolour.com/tutorials/depth-of-field.htm - dostęp 2026-03-05
  • Cambridge in Colour, "Diffraction Limited Photography" (dyfrakcja a przysłona), https://www.cambridgeincolour.com/tutorials/diffraction-photography.htm - dostęp 2026-03-05
  • Nikon Learn & Explore (NikonUSA), "What is Aperture?" (podstawy przysłony), https://www.nikonusa.com/learn-and-explore/a/tips-and-techniques/what-is-aperture - dostęp 2026-03-05

Materiały:

  • Podstawy fotografii: ekspozycja, przysłona, czas, czułość
  • Materiały o głębi ostrości i kręgu rozproszenia
  • Wprowadzenie do zjawiska dyfrakcji w obiektywach

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego