KWALIFIKACJA ROL12 - CZERWIEC 2019 (test 2)

PYTANIE NR 16.
Podczas której metody barwienia bakterii używa się fioletu krystalicznego, płynu Lugola, alkoholu etylowego oraz fuksyny?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Metoda Grama wykorzystuje cztery klasyczne etapy: barwienie fioletem krystalicznym, utrwalenie kompleksem z płynem Lugola, odbarwienie alkoholem etylowym oraz barwienie kontrastowe (np. fuksyną). Taki zestaw odczynników jest charakterystyczny dla barwienia różnicującego Gram+ i Gram-.

Pełne wyjaśnienie:

Wymieniony zestaw odczynników odpowiada klasycznemu barwieniu metodą Grama, czyli barwieniu różnicującemu bakterie na Gram-dodatnie i Gram-ujemne.

Dlaczego poprawna jest odpowiedź: Grama?

  • Fiolet krystaliczny to barwnik podstawowy, który początkowo barwi wszystkie bakterie na fioletowo.
  • Płyn Lugola pełni rolę utrwalacza (mordantu) – tworzy z fioletem kompleks, który u bakterii Gram-dodatnich jest trudniejszy do wypłukania.
  • Alkohol etylowy jest etapem odbarwiania: u Gram-ujemnych (z cieńszą warstwą peptydoglikanu i inną strukturą osłon) kompleks barwnika jest łatwiej usuwany, przez co komórki stają się odbarwione.
  • Fuksyna jest barwnikiem kontrastowym – dobarwia wcześniej odbarwione bakterie (zwykle Gram-ujemne) na kolor różowy/czerwony.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • Papenheima: to inna technika barwienia (stosowana m.in. w hematologii/cytologii), nie opiera się na klasycznym zestawie: fiolet krystaliczny + Lugol + odbarwianie alkoholem + kontrast fuksyną.
  • Ziehl-Neelsena: barwienie kwasooporne ma odmienny cel i odczynniki (kluczowa jest fuksyna karbolowa oraz odbarwianie kwasem i kontrast innym barwnikiem), więc nie pasuje do podanego kompletu.
  • Schaefera-Fultona: to metoda wykrywania przetrwalników (barwienie spor), wykorzystuje inne barwniki i warunki (związane z barwieniem przetrwalników), a nie płyn Lugola i klasyczne odbarwianie jak w Gramie.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w pytaniu pojawiają się jednocześnie: fiolet krystaliczny oraz płyn Lugola, najczęściej chodzi o Grama. Następnie sprawdź, czy jest etap odbarwiania alkoholem i barwienie kontrastowe.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Barwienie metodą Grama to barwienie różnicujące bakterie na Gram-dodatnie i Gram-ujemne. Wykonuje się je, aby szybko ocenić typ bakterii w rozmazie (kształt, układ, reakcja Gram) i wstępnie ukierunkować dalszą diagnostykę oraz interpretację materiału klinicznego.
Fiolet krystaliczny to barwnik podstawowy. Na początku barwienia zabarwia wszystkie komórki bakteryjne na fioletowo. Dopiero późniejsze etapy (Lugol i odbarwianie) powodują, że część bakterii traci ten kolor, co umożliwia różnicowanie.
Płyn Lugola działa jako utrwalacz (mordant): tworzy z fioletem krystalicznym kompleks, który mocniej wiąże się w strukturach ściany komórkowej bakterii Gram-dodatnich. Dzięki temu po odbarwianiu alkoholowym bakterie Gram+ pozostają fioletowe.
Alkohol etylowy stosuje się na etapie odbarwiania. Jego zadaniem jest usunięcie kompleksu barwnika z bakterii, które wiążą go słabiej (zwykle Gram-ujemnych). To kluczowy etap różnicujący — zbyt długie odbarwianie może zafałszować wynik.
Fuksyna pełni rolę barwnika kontrastowego. Dobarwia te bakterie, które po odbarwieniu alkoholem stały się bezbarwne (najczęściej Gram-ujemne), nadając im barwę różową/czerwoną. Dzięki temu w jednym preparacie widać dwie grupy bakterii.
Najczęstsze błędy to: zbyt długie lub zbyt krótkie odbarwianie alkoholem, zbyt gruby rozmaz, nieprawidłowe utrwalenie preparatu oraz przeterminowane odczynniki. Skutkiem bywa wynik fałszywie Gram-ujemny lub nieczytelny obraz mikroskopowy.
Ziehl-Neelsena to barwienie kwasooporne, nastawione na wykrywanie bakterii kwasoopornych. Procedura i odczynniki są inne: kluczowe jest specyficzne barwienie i odbarwianie w warunkach charakterystycznych dla tej metody. Obecność płynu Lugola jest typowa dla Grama, nie dla Ziehl-Neelsena.
Zwykle bakterie Gram-dodatnie pozostają fioletowe, bo zatrzymują kompleks barwnika po działaniu Lugola i po odbarwianiu. Bakterie Gram-ujemne tracą barwnik podczas odbarwiania i następnie przyjmują barwnik kontrastowy (np. fuksynę), dlatego są różowe/czerwone.
Rozmaz powinien być cienki i równomierny, wysuszony na powietrzu oraz prawidłowo utrwalony (najczęściej przez delikatne ogrzanie). Zbyt gruby preparat utrudnia odbarwianie i interpretację. Ważna jest też czystość szkiełka i świeżość materiału.
Najprościej po odczynnikach i celu. Gram służy do różnicowania Gram+/Gram- i ma charakterystyczny zestaw: fiolet krystaliczny, Lugol, odbarwianie alkoholem, barwnik kontrastowy. Schaefera-Fultona dotyczy przetrwalników i wykorzystuje inne barwniki/warunki, więc nie ma typowego "Lugol + odbarwianie jak w Gramie".
info

Około 69% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Eksperci podkreślają: "Metoda Grama wykorzystuje cztery klasyczne etapy: barwienie fioletem krystalicznym, utrwalenie kompleksem z płynem Lugola, odbarwienie alkoholem etylowym oraz barwienie kontrastowe (np. fuksyną)."

Źródła:

  • Murray P.R., Rosenthal K.S., Pfaller M.A., "Medical Microbiology", rozdział: Laboratory diagnosis / Microscopy and staining (sekcja: Gram stain), wydanie aktualne (weryfikacja po treści rozdziału).
  • Baron S. (red.), "Medical Microbiology" (NCBI Bookshelf), sekcja: "Microscopy" oraz "Gram Stain" (opis odczynników i etapów). https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/ (dostęp: 07.02.2026).
  • Cappuccino J.G., Welsh C.T., "Microbiology: A Laboratory Manual", ćwiczenie/procedura: Gram Stain (reagenty: crystal violet, iodine, decolorizer, counterstain), wydanie aktualne (weryfikacja procedury).

Materiały:

  • Podręcznik mikrobiologii weterynaryjnej (rozdział: barwienia i diagnostyka mikroskopowa)
  • Atlas/album preparatów mikroskopowych (obrazy Gram+ i Gram-)
  • Instrukcje laboratoriów diagnostycznych dotyczące wykonywania barwienia Grama (procedury krok po kroku)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego