KWALIFIKACJA EKA2 - TEST WIEDZY NR 4

PYTANIE NR 36.
Podczas likwidacji jednostki organizacyjnej, jakie kroki powinny zostać podjęte w celu prawidłowego przekazania dokumentacji archiwalnej?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Dokumentacji archiwalnej nie wolno niszczyć ani przekazywać przypadkowo.
Przy likwidacji jednostki należy zapewnić ciągłość opieki nad aktami: przekazać je podmiotowi właściwemu do przejęcia dokumentacji po jednostce likwidowanej, w trybie przewidzianym procedurami (np. z wykazem i protokołem przekazania).

Pełne wyjaśnienie:

W sytuacji likwidacji jednostki organizacyjnej kluczową zasadą jest ciągłość odpowiedzialności za dokumentację. Dokumentacja archiwalna (mająca trwałą wartość) powinna zostać przekazana podmiotowi właściwemu do jej przejęcia po jednostce likwidowanej, zgodnie z przyjętymi procedurami kancelaryjno-archiwalnymi. W praktyce oznacza to przygotowanie akt do przekazania (uporządkowanie i identyfikacja), sporządzenie wymaganej ewidencji oraz formalne przekazanie w uzgodnionym trybie.

Odpowiedź "Dokumentacja powinna zostać przekazana podmiotowi, który przyjmuje dokumentację archiwalną likwidowanej jednostki, zgodnie z obowiązującymi procedurami" jest poprawna, ponieważ wskazuje dwa elementy niezbędne w archiwistyce zakładowej: właściwy adresat (nie przypadkowy) oraz formalną ścieżkę przekazania (nie dowolne działania).

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • "Dokumentacja powinna zostać zniszczona, aby zapobiec wycieku informacji" – to typowe błędne myślenie "bezpiecznie = zniszczyć". Dokumentacja archiwalna podlega ochronie i nie może być niszczona arbitralnie; ochronę zapewnia m.in. kontrolowany dostęp i właściwe przejęcie przez uprawniony podmiot.
  • "Dokumentacja powinna zostać przekazana dowolnej jednostce organizacyjnej, która wyrazi chęć jej przejęcia" – narusza zasadę właściwości. Przekazanie musi trafić do podmiotu, który ma uprawnienia i obowiązek przejęcia dokumentacji po likwidowanej jednostce.
  • "Dokumentacja powinna zostać zarchiwizowana przez pracowników likwidowanej jednostki" – samo uporządkowanie akt nie rozwiązuje problemu likwidacji. Po zakończeniu działalności jednostki musi istnieć dalszy dysponent dokumentacji, dlatego konieczne jest formalne przekazanie do podmiotu przejmującego.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści pojawia się "likwidacja jednostki", szukaj odpowiedzi zawierającej przekazanie do właściwego przejmującego oraz działanie zgodne z procedurą, a nie niszczenie lub przekazywanie "komuś".

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To formalne oddanie akt do podmiotu, który przejmuje dokumentację po jednostce likwidowanej, tak aby zapewnić jej ochronę i możliwość odtworzenia spraw. Zwykle obejmuje przygotowanie akt, sporządzenie ewidencji oraz podpisanie dokumentów przekazania.
Ponieważ dokumentacja archiwalna ma trwałą wartość dowodową i historyczną, a jej niszczenie nie może wynikać z decyzji doraźnej. Bezpieczeństwo informacji osiąga się przez kontrolę dostępu i przekazanie do właściwego przejmującego, a nie przez samowolne brakowanie.
Najczęściej przygotowuje się ewidencję przekazywanych jednostek (np. spisy) oraz dokument potwierdzający przekazanie (np. protokół zdawczo-odbiorczy). Dokładny zestaw zależy od procedur obowiązujących w danej instytucji i wymaga konsekwentnej identyfikacji teczek.
Zależy to od rodzaju jednostki i przyjętej organizacji nadzoru archiwalnego. W praktyce jest to podmiot wskazany w procedurach (np. jednostka nadrzędna albo instytucja uprawniona do przejęcia zasobu). Na egzaminie kluczowe jest rozpoznanie, że nie może to być "dowolna" jednostka.
Mogą przygotować akta do przekazania (np. uporządkować, opisać), ale samo to nie zapewnia dalszej opieki nad dokumentacją po likwidacji. Konieczne jest formalne przekazanie do podmiotu przejmującego, aby ktoś miał prawną i organizacyjną odpowiedzialność za akta.
Przechowywanie dotyczy miejsca i warunków składowania, a przekazanie dotyczy zmiany dysponenta i odpowiedzialności. Przekazanie ma charakter formalny i ewidencyjny (udokumentowany), natomiast magazynowanie bez przekazania nie rozwiązuje problemu likwidacji jednostki.
Najczęściej wybierają odpowiedzi o niszczeniu "dla bezpieczeństwa", mylą porządkowanie akt z przekazaniem lub zakładają, że akta można przekazać dowolnej chętnej jednostce. Warto zapamiętać, że liczy się właściwy przejmujący i formalna procedura przekazania.
Tak, bo procedury porządkują sposób przygotowania, ewidencjonowania i potwierdzania przekazania akt. Na egzaminie sformułowanie "zgodnie z obowiązującymi procedurami" jest istotne: wskazuje, że przekazanie ma być kontrolowane i udokumentowane, a nie improwizowane.
Najczęściej przy likwidacji, przekształceniach organizacyjnych, łączeniu jednostek lub przekazywaniu zadań do innego podmiotu. W każdym takim przypadku trzeba zapewnić, aby dokumentacja miała dalszego dysponenta i nie została utracona ani przejęta bez podstawy.
Ucz się schematu: identyfikacja dokumentacji, wybór właściwego przejmującego, ewidencja przekazywanych akt i formalne potwierdzenie przekazania. Przećwicz rozróżnienie między niszczeniem (brakowaniem) a przekazaniem oraz zapamiętaj, że "dowolny odbiorca" to zwykle odpowiedź błędna.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 64% zdających egzamin. średnie

Materiały:

  • Instrukcje kancelaryjne i archiwalne obowiązujące w danej jednostce (wewnętrzne procedury)
  • Podręczniki z zakresu archiwistyki zakładowej (opracowanie, kwalifikacja, przekazywanie akt)
  • Materiały szkoleniowe archiwów państwowych dotyczące przekazywania materiałów archiwalnych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego