KWALIFIKACJA GIW2 - TEST WIEDZY NR 4

PYTANIE NR 23.
Podczas likwidacji wyrobisk górniczych, zawał całkowity polega na:
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Zawał całkowity w likwidacji wyrobiska oznacza doprowadzenie do tego, aby pustka po wyrobisku została całkowicie wypełniona rumoszem skalnym (zawałem górotworu). Nie jest to "wypełnienie powietrzem" ani "wypełnienie wodą" i nie polega na pozostawieniu trwałej pustej przestrzeni.

Pełne wyjaśnienie:

W likwidacji wyrobisk górniczych pojęcie zawału całkowitego odnosi się do takiego sposobu zakończenia istnienia wyrobiska, w którym pustka wyrobiska przestaje istnieć, ponieważ zostaje wypełniona materiałem skalnym powstałym w wyniku kontrolowanego (lub dopuszczonego) zawału górotworu. Stanem końcowym jest zatem fizyczne wypełnienie przestrzeni po wyrobisku rumoszem, co ogranicza istnienie wolnej przestrzeni i związane z nią zagrożenia.

Odpowiedź "Wypełnieniu wyrobiska materiałem skalnym." jest poprawna, bo oddaje istotę zawału: skały stropowe i ociosowe po utracie podparcia przemieszczają się i tworzą zawał, który wypełnia wyrobisko. W praktyce taki sposób likwidacji wiąże się z oceną warunków geologiczno-górniczych, zachowania obudowy, a także z zapewnieniem bezpieczeństwa ludzi i urządzeń w sąsiednich rejonach.

Pozostałe odpowiedzi są błędne, ponieważ opisują zjawiska, które nie stanowią definicji zawału całkowitego:

  • "Wypełnieniu wyrobiska powietrzem." – wyrobisko w normalnych warunkach i tak zawiera powietrze (lub mieszaninę gazów) w wolnej przestrzeni; nie opisuje to procesu likwidacji ani efektu wypełnienia rumoszem.
  • "Wypełnieniu wyrobiska wodą." – zalanie może wystąpić w niektórych działaniach ochronnych lub awaryjnych, ale nie jest to tożsame z zawałem. Woda nie zastępuje mechanicznego wypełnienia pustki materiałem skalnym.
  • "Pozostawieniu wyrobiska pustym." – to przeciwieństwo efektu zawału całkowitego. Pozostawienie pustki może prowadzić do niekontrolowanych deformacji, koncentracji naprężeń i innych zagrożeń; zawał całkowity ma na celu eliminację pustej przestrzeni.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w pytaniu pojawia się słowo "zawał", koncentruj się na tym, co dzieje się z górotworem i jaka jest postać końcowa przestrzeni po wyrobisku. Jeżeli końcem jest rumosz skalny wypełniający pustkę, to odpowiada to idei zawału całkowitego.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Zawał całkowity to sposób likwidacji, w którym wyrobisko traci wolną przestrzeń, bo zostaje wypełnione rumoszem skalnym powstałym z zawału górotworu. Kluczowe jest zniknięcie pustki po wyrobisku, a nie samo "zostawienie go" bez robót.
Różnica dotyczy efektu końcowego. Przy zawałach dąży się do tego, by przestrzeń po wyrobisku została wypełniona skałą (rumoszem) i przestała być pustką. "Pozostawienie pustym" oznacza utrzymanie wolnej przestrzeni, co nie opisuje zawału całkowitego.
Bo zawał to mechaniczne obrywanie i przemieszczanie się skał stropu/ociosów po utracie podparcia. W konsekwencji tworzy się rumosz, który wypełnia wyrobisko. To właśnie wypełnienie skałą jest najważniejszą cechą odróżniającą zawał od innych sposobów postępowania.
Nie. Zalanie wyrobiska wodą nie jest zawałem, ponieważ nie powoduje wypełnienia pustki materiałem skalnym. Woda może być elementem innych działań (np. ograniczania zagrożeń), ale w definicyjnym ujęciu zawał odnosi się do wypełnienia rumoszem skalnym.
Jako definicja likwidacji – nie. Powietrze jest w wolnej przestrzeni wyrobiska z natury, więc takie sformułowanie nie opisuje technologii likwidacji. W kontekście robót górniczych istotne są procesy mechaniczne (np. zawał) albo działania techniczne, a nie "wypełnianie" powietrzem.
Najczęściej myli się zawał z podsadzką (bo oba prowadzą do "wypełnienia"), albo wybiera odpowiedź o wodzie/powietrzu przez luźne skojarzenia z wentylacją czy odwadnianiem. Pomaga zapamiętać, że w zawałach górotwór sam wypełnia pustkę skałą.
Szukaj pojęć typu: "likwidacja wyrobiska", "zawał", "całkowity". Wtedy sprawdzaj, czy odpowiedź opisuje eliminację pustki i wypełnienie rumoszem skalnym. Odpowiedzi o wodzie, powietrzu lub "pustym wyrobisku" zwykle oznaczają inną sytuację.
Stosuje się ją po zakończeniu użytkowania wyrobiska, gdy celem jest bezpieczne wyłączenie rejonu z eksploatacji oraz ograniczenie ryzyka związanego z pustkami. O wyborze decydują warunki geologiczno-górnicze, sąsiedztwo innych wyrobisk i wymagania organizacji robót.
Pustka może sprzyjać niekontrolowanym zawałom, deformacjom górotworu i przenoszeniu naprężeń na sąsiednie wyrobiska. Może też utrudniać ocenę stateczności i planowanie robót w rejonach przyległych. Dlatego w praktyce dąży się do kontrolowanego sposobu likwidacji.
Ucz się definicji i efektów końcowych poszczególnych sposobów likwidacji: co dzieje się z pustką, górotworem i obudową. Rób fiszki z terminami ("zawał", "podsadzka", "tamowanie") i ćwicz rozróżnianie na krótkich opisach sytuacji, a nie tylko na hasłach.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 55% zdających egzamin. średnie

Eksperci podkreślają: "Zawał całkowity w likwidacji wyrobiska oznacza doprowadzenie do tego, aby pustka po wyrobisku została całkowicie wypełniona rumoszem skalnym (zawałem górotworu)."

Materiały:

  • Materiały szkoleniowe zakładu górniczego dotyczące likwidacji wyrobisk (instrukcje stanowiskowe, procedury BHP)
  • Podręczniki z górnictwa podziemnego omawiające obudowę, stateczność i likwidację wyrobisk
  • Notatki z zajęć z mechaniki górotworu oraz technologii robót górniczych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego