KWALIFIKACJA ELE8 + ELE9 - STYCZEŃ 2022

PYTANIE NR 30.
Podczas montażu dźwigu budowlanego, o konieczności posadowienia dźwigu na betonowych płytach decyduje
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
O konieczności posadowienia dźwigu na płytach betonowych decydują przede wszystkim obciążenia i momenty działające na podstawę.
Wraz ze wzrostem wysokości masztu rosną momenty przewracające (m.in. od wiatru i dynamiki pracy), więc wymagania fundamentowe stają się większe. Pora roku i czas pracy nie wyznaczają tych wymagań.

Pełne wyjaśnienie:

Posadowienie dźwigu budowlanego na betonowych płytach (lub innym fundamencie) ma zapewnić stateczność oraz bezpieczne przeniesienie obciążeń na grunt. Kluczowe jest, jakie siły i momenty będą działały na podstawę dźwigu w warunkach pracy (w tym w sytuacjach niekorzystnych, np. przy oddziaływaniu wiatru).

Odpowiedź "wysokość masztu" jest poprawna, ponieważ wzrost wysokości powoduje wzrost ramienia działania sił poziomych i w efekcie wzrost momentów przewracających. Im wyższy maszt, tym większe obciążenia musi przejąć i rozproszyć posadowienie, co w praktyce często oznacza konieczność zastosowania płyt/fundamentu betonowego zamiast rozwiązań lżejszych (np. podstawy z balastem).

Dlaczego pozostałe propozycje są niepoprawne?

  • "Pora roku" nie jest parametrem konstrukcyjnym posadowienia. Fundament projektuje się na obciążenia i warunki gruntowe, a nie na kalendarz. Owszem, warunki atmosferyczne mogą wpływać na organizację robót, ale nie są kryterium "czy trzeba płyty betonowe".
  • "Przewidywany czas eksploatacji" nie wyznacza wymaganej stateczności. Dźwig musi być stabilny od pierwszego dnia pracy, więc fundament dobiera się do obciążeń (statycznych, dynamicznych, wiatrowych) i nośności gruntu, a nie do długości użytkowania.
  • "Wielkość przekroju poprzecznego masztu" wiąże się bardziej ze sztywnością i wytrzymałością elementu masztu. Może wpływać na zachowanie konstrukcji, ale nie jest podstawowym, najprostszym parametrem determinującym potrzebę ciężkiego posadowienia w ujęciu egzaminacyjnym. To wysokość wprost zwiększa momenty i wymagania dla podstawy.

W praktyce projekt posadowienia uwzględnia też udźwig, promień pracy i warunki gruntowe, ale jako zasada ogólna: większa wysokość masztu oznacza zwykle większe wymagania fundamentowe.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Posadowienie to sposób oparcia dźwigu na podłożu tak, aby bezpiecznie przenieść obciążenia na grunt i zapewnić stateczność. Może to być fundament/płyty betonowe, stopy z kotwami albo rozwiązanie z balastem, zależnie od wymagań konstrukcyjnych i warunków gruntowych.
Wyższy maszt zwiększa ramię działania sił poziomych (np. od wiatru), przez co rosną momenty przewracające i obciążenia przekazywane na podstawę. To zwykle wymusza cięższe i sztywniejsze posadowienie, np. płyty lub fundament żelbetowy.
Najczęściej decydują obciążenia wywracające i dynamiczne: oddziaływanie wiatru na maszt i wysięgnik, zmienne obciążenia podczas pracy oraz momenty od promienia pracy. Fundament ma ograniczyć ryzyko przechyłu i zapewnić bezpieczne przeniesienie sił na grunt.
Nie jako kryterium konstrukcyjne. Pora roku może wpływać na technologię wykonania robót (np. betonowanie, zamarzanie gruntu), ale o tym, czy posadowienie musi być na płytach/fundamencie, decydują obciążenia i warunki gruntowe wynikające z projektu i obliczeń.
Nie bezpośrednio. Fundament dobiera się tak, aby dźwig był stateczny w całym okresie pracy od samego początku, dla obciążeń obliczeniowych i niekorzystnych warunków (np. wiatr). "Dłużej stoi" nie oznacza automatycznie "musi mieć płyty", jeśli obciążenia tego nie wymagają.
Balastowanie polega na dociążeniu podstawy (np. blokami betonowymi), aby zwiększyć stateczność bez trwałego zakotwienia w gruncie. Fundament/płyty betonowe tworzą trwałe posadowienie, które lepiej przenosi duże momenty i siły na grunt, często z użyciem kotew.
Zwykle potrzebne są: wysokość masztu (zwłaszcza wolnostojąca), udźwig i promień pracy, masa i konfiguracja dźwigu, warunki wiatrowe oraz parametry gruntu z badań geotechnicznych. Te informacje pozwalają określić obciążenia i dobrać bezpieczny typ fundamentu.
Przekrój masztu wpływa głównie na sztywność i wytrzymałość samego masztu, ale nie jest najprostszym parametrem decydującym o płytach fundamentowych. O wymaganiach posadowienia silniej przesądza wysokość (większe momenty) oraz obciążenia i nośność gruntu.
Częsty błąd to wybór odpowiedzi "życiowej" (pora roku, czas pracy) zamiast parametru konstrukcyjnego. Drugi błąd to mylenie sztywności elementu (przekrój masztu) z oddziaływaniem na fundament. Warto kojarzyć: większa wysokość = większe momenty = większe wymagania posadowienia.
Skup się na fizyce problemu: co zwiększa ryzyko przechyłu i obciążenia podstawy. Szukaj parametrów wpływających na siły i momenty (wysokość, promień, udźwig, wiatr), a odrzucaj czynniki organizacyjne (pora roku) i opisowe (czas eksploatacji), które nie zmieniają obciążeń obliczeniowych.
info

Statystycznie 63% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że pora roku i czas pracy nie wyznaczają tych wymagań.

Materiały:

  • Podręczniki z mechaniki budowli/statyki (momenty, stateczność konstrukcji)
  • Materiały szkoleniowe z montażu dźwigów wieżowych (posadowienie, kotwienie, balastowanie)
  • Podstawy geotechniki: nośność gruntu i osiadania

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego