Oznaczenie 230/400 V na tabliczce znamionowej silnika trójfazowego informuje, przy jakim napięciu sieci należy zastosować dany układ połączeń uzwojeń, aby każde uzwojenie pracowało na swoim napięciu znamionowym.
Kluczowe jest rozróżnienie:
- napięcia międzyfazowego (liniowego) w sieci trójfazowej,
- napięcia na uzwojeniu (fazowego w sensie napięcia przypadającego na jedną cewkę).
Dla silnika 230/400 V przyjmuje się, że pojedyncze uzwojenie jest projektowane na ok. 230 V. Zależności są następujące:
- Połączenie w trójkąt (Δ): napięcie na uzwojeniu jest równe napięciu międzyfazowemu sieci. Dlatego, gdy zasilanie wynosi 230 V (międzyfazowo), wybiera się Δ.
- Połączenie w gwiazdę (Y): napięcie na uzwojeniu wynosi Uuzw = Ulin/√3. Dla sieci 400 V otrzymuje się 400/√3 ≈ 230 V na uzwojenie, więc przy 400 V wybiera się Y.
Stąd poprawna interpretacja brzmi: 230 V w układzie trójkąt i 400 V w układzie gwiazda.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?
- Stwierdzenie, że silnik może pracować na 230 V i 400 V bez zmiany połączeń, pomija fakt, że przy stałym układzie połączeń zmienia się napięcie na uzwojeniach, co może prowadzić do przeciążenia lub spadku parametrów.
- Odwrócenie układów (230 V w Y i 400 V w Δ) skutkowałoby nieprawidłowym napięciem na uzwojeniach: przy 400 V w Δ uzwojenie dostałoby 400 V, co jest zbyt dużą wartością dla uzwojeń 230 V.
- Teza, że silnik może pracować tylko na 400 V, a 230 V to "napięcie znamionowe", jest nieprecyzyjna: 230 V jest tutaj istotne jako napięcie znamionowe uzwojenia i warunkuje dobór Y/Δ.
W praktyce (np. przy montażu napędów pomocniczych w instalacjach i obiektach związanych z gazownictwem) w Polsce najczęściej spotyka się zasilanie 3×400/230 V, więc takie silniki standardowo łączy się w gwiazdę (Y).
