KWALIFIKACJA ELE1 - TEST WIEDZY NR 2

PYTANIE NR 39.
Podczas obróbki ręcznej części maszyn i urządzeń elektrycznych, musisz wykonać gwint w otworze. Które narzędzie wybierzesz do tego zadania?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Gwint w otworze wykonuje się narzędziem skrawającym przeznaczonym do nacinania gwintów wewnętrznych, czyli gwintownikiem. Wiertarka służy głównie do wykonania lub powiększenia otworu, młotek do prac uderzeniowych, a smarownica do podawania środka smarnego, nie do obróbki skrawaniem.

Pełne wyjaśnienie:

Jeżeli trzeba wykonać gwint wewnętrzny w otworze podczas obróbki ręcznej, właściwym narzędziem jest gwintownik. Gwintownik ma odpowiedni zarys i krawędzie skrawające, dzięki którym nacina rowki gwintu w materiale. W praktyce często stosuje się zestawy gwintowników (np. zdzierak/pośredni/wykańczak) oraz oprawkę do prowadzenia, aby utrzymać osiowość i nie uszkodzić narzędzia.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • Wiertarka – służy do wiercenia, czyli wykonywania otworu lub jego obróbki wstępnej. Może być użyta przed gwintowaniem (do wykonania otworu pod gwint), ale sama nie wykonuje gwintu w sposób ręczny.
  • Młotek – to narzędzie uderzeniowe, używane np. do pobijania, nitowania lub osadzania elementów. Nie umożliwia nacięcia zarysu gwintu w otworze.
  • Smarownica – służy do aplikacji smaru do punktów smarowania. Smar (lub olej do gwintowania) bywa pomocny podczas gwintowania, ale smarownica nie jest narzędziem wykonującym gwint.

Wskazówka egzaminacyjna: w pytaniach o gwint w otworze szukaj narzędzia do gwintu wewnętrznego (gwintownik). Dla gwintu zewnętrznego na pręcie typowym narzędziem jest narzynka.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Gwintownik to narzędzie skrawające do wykonywania gwintów wewnętrznych, czyli nacinania gwintu w otworze. Dzięki krawędziom skrawającym formuje zarys gwintu, aby można było wkręcić śrubę lub wkręt o odpowiednim rozmiarze.
Do ręcznego wykonania gwintu w otworze stosuje się gwintownik (zwykle w oprawce/pokrętce). Wiertarka służy do wykonania otworu pod gwint, a sam gwint wykonuje się dopiero gwintownikiem.
Gwintownik wykonuje gwint wewnętrzny w otworze. Narzynka służy do nacinania gwintu zewnętrznego na pręcie lub śrubie. To częsta pułapka na testach: "w otworze" = gwintownik.
Wiertarka wykonuje otwór (wiercenie), ale nie nacina zarysu gwintu. Gwintowanie wymaga narzędzia o profilu gwintu i krawędziach skrawających, czyli gwintownika. Wiertarka bywa używana wcześniej, aby przygotować otwór pod gwint.
Średnicę otworu pod gwint dobiera się do rozmiaru gwintu (np. metrycznego) według tabel lub zaleceń producenta narzędzi. Zbyt mały otwór zwiększa ryzyko złamania gwintownika, a zbyt duży pogarsza jakość i nośność gwintu.
Najczęściej tak. Środek smarny zmniejsza tarcie, poprawia odprowadzanie wiórów i ogranicza ryzyko zatarcia lub złamania gwintownika. Nie oznacza to jednak, że smarownica wykonuje gwint — ona tylko podaje smar/olej pomocniczo.
Typowe błędy to: rozpoczęcie gwintowania krzywo (brak osiowości), zbyt duża siła bez cofania do łamania wióra, brak smarowania oraz źle dobrana średnica otworu pod gwint. Każdy z nich może zniszczyć gwintownik lub gwint.
Zestaw kilku gwintowników stosuje się szczególnie w twardszych materiałach i w pracy ręcznej, aby stopniowo kształtować gwint. Pierwszy gwintownik usuwa więcej materiału, kolejne poprawiają kształt i wykańczają gwint, co zmniejsza ryzyko uszkodzeń.
Gwint wewnętrzny to gwint wykonany w otworze elementu (np. w korpusie, uchwycie, obudowie). Umożliwia wkręcenie śruby mocującej bez nakrętki, co jest częste w montażu osłon, wsporników i innych części maszyn oraz urządzeń elektrycznych.
Warto zapamiętać podstawowe skojarzenia: otwór = gwintownik, pręt = narzynka. Ćwicz też rozpoznawanie etapów: wiercenie otworu pod gwint, dobór średnicy, gwintowanie z użyciem smarowania i cofania do łamania wióra.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 77% zdających egzamin. średnio łatwe

Według specjalistów z branży: "Gwint w otworze wykonuje się narzędziem skrawającym przeznaczonym do nacinania gwintów wewnętrznych, czyli gwintownikiem."

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Gwintownik" — https://pl.wikipedia.org/wiki/Gwintownik (dostęp: 2026-02-18)
  • Wikipedia (PL): "Gwint" — https://pl.wikipedia.org/wiki/Gwint (dostęp: 2026-02-18)
  • Wikipedia (PL): "Gwintowanie" — https://pl.wikipedia.org/wiki/Gwintowanie (dostęp: 2026-02-18)

Materiały:

  • Podręczniki i poradniki warsztatowe z obróbki ręcznej metali (rozdziały: gwintowanie, narzędzia skrawające)
  • Instrukcje producentów narzędzi skrawających (gwintowniki, narzynki) – dobór i zasady użycia
  • Materiały dydaktyczne z technologii mechanicznej dla szkół branżowych/technicznych (temat: wykonywanie gwintów)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego