KWALIFIKACJA CHM4 - TEST WIEDZY NR 6

PYTANIE NR 33.
Podczas oznaczania ilościowego cukrów metodą Fehlinga, używasz roztworu cukru o stężeniu 1 g/L. Jeżeli absorbancja roztworu wynosi 0,7, to jaka jest masa cukru w 1 L roztworu?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Stężenie 1 g/L oznacza, że w 1 litrze roztworu znajduje się 1 g substancji.
Stosujemy zależność m = c × V: m = 1 g/L × 1 L = 1 g. Podana absorbancja 0,7 nie jest tu potrzebna, bo brak zależności łączącej ją ze stężeniem.

Pełne wyjaśnienie:

Stężenie masowe wyrażone w g/L mówi wprost, jaka masa substancji rozpuszczonej przypada na 1 litr roztworu. Z definicji: jeśli roztwór ma stężenie 1 g/L, to w każdym 1 L tego roztworu znajduje się 1 g cukru.

Do obliczeń używa się prostej zależności:

m = c × V

  • m – masa substancji,
  • c – stężenie masowe (g/L),
  • V – objętość roztworu (L).

Podstawienie danych: c = 1 g/L oraz V = 1 L:

m = 1 g/L × 1 L = 1 g

Dlatego poprawna jest odpowiedź "1 g".

Dlaczego pozostałe propozycje są błędne?

  • "0,7 g" wynika z mechanicznego użycia liczby 0,7 z treści. Sama absorbancja nie pozwala policzyć masy bez dodatkowych danych (np. krzywej kalibracyjnej lub współczynnika ekstynkcji).
  • "1,4 g" sugeruje mnożenie przez 1,4 lub inne przypadkowe przekształcenia; również nie ma tu podstaw, bo objętość wynosi 1 L, a stężenie jest już podane w g/L.
  • "0,5 g" może wynikać z błędnego "uśredniania" lub założenia, że skoro 0,7 jest mniejsze od 1, to masa też musi być mniejsza od 1 g. To błąd: masa wynika bezpośrednio z c i V.

Warto też pamiętać o aspekcie metodycznym: klasyczna metoda Fehlinga jest metodą miareczkową (redukcja jonów Cu2+), a nie metodą opartą o bezpośredni pomiar absorbancji. W tym zadaniu absorbancja pełni rolę informacji dodatkowej i nie wpływa na wynik obliczenia.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Stężenie 1 g/L oznacza, że w 1 litrze roztworu znajduje się 1 gram substancji rozpuszczonej. To stężenie masowe: jednostka g/L bezpośrednio łączy masę z objętością, więc łatwo obliczyć masę w zadanej objętości.
Użyj wzoru m = c × V, gdzie c to stężenie w g/L, a V to objętość w L. Jednostki same się "skracają": (g/L)×L = g. Dla 1 g/L i 1 L otrzymasz 1 g.
Absorbancja sama w sobie nie pozwala wyznaczyć masy bez dodatkowej zależności (np. krzywej kalibracyjnej lub współczynnika). W zadaniu wystarcza definicja stężenia 1 g/L i objętość 1 L, więc absorbancja jest informacją dodatkową.
Klasyczna metoda Fehlinga jest metodą miareczkową oznaczania cukrów redukujących, opartą na reakcji redukcji jonów miedzi(II). W typowym wariancie ocenia się zużycie odczynnika/zmianę barwy, a nie wykonuje pomiaru absorbancji.
Najczęściej uczniowie: (1) ignorują jednostki i nie mnożą przez objętość, (2) "na siłę" używają każdej liczby z treści (np. absorbancji), (3) mylą g/L z g/mL, (4) nie zauważają, że dla V = 1 L wynik liczbowo równa się stężeniu.
Zrób kontrolę jednostek: c ma być w g/L, V w L, a wynik w g. Jeśli po podstawieniu jednostki nie dają gramów, to znaczy, że gdzieś jest błąd (np. objętość w mL bez przeliczenia na L).
Absorbancja jest potrzebna, gdy zadanie dotyczy metody spektrofotometrycznej i podaje zależność A–c, np. prawo Lamberta-Beera lub krzywą kalibracyjną. Wtedy z absorbancji wyznacza się stężenie, ale muszą być podane odpowiednie parametry.
Sprawdź, jakie wielkości występują we wzorze, którego używasz. Dla m = c × V potrzebujesz tylko stężenia i objętości. Jeśli w treści pojawia się inna liczba (np. absorbancja), ale nie ma związku/wzoru, to prawdopodobnie jest dystraktorem.
Tak. Gdy V ≠ 1 L, masa wynosi m = c × V. Przykładowo dla 1 g/L i 0,25 L masa to 0,25 g. W takich zadaniach kluczowe jest poprawne przeliczenie objętości, np. z mL na L.
Odmierza się 1 g substancji (np. cukru), przenosi ilościowo do kolby miarowej 1 L, rozpuszcza w części rozpuszczalnika i dopełnia do kreski. To praktyczne zastosowanie definicji g/L i częsty kontekst w pracy technika analityka.
info

Statystycznie 73% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnio łatwe

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że stężenie 1 g/L oznacza, że w 1 litrze roztworu znajduje się 1 g substancji.Stosujemy zależność m = c × V: m = 1 g/L × 1 L = 1 g.

Materiały:

  • Podręcznik z chemii analitycznej: dział o stężeniach i sposobach ich wyrażania
  • Skrypt laboratoryjny z obliczeń chemicznych (jednostki, przeliczenia, m = c × V)
  • Materiały dydaktyczne o metodach oznaczania cukrów redukujących (miareczkowanie Fehlinga vs metody spektrofotometryczne)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego