KWALIFIKACJA DRM3 - TEST WIEDZY NR 4

PYTANIE NR 6.
Podczas pracy z drewnem zauważasz, że materiał jest nierówny i ma wyraźne sękate plamy. Jaką wadę drewna to najprawdopodobniej wskazuje?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Opis "wyraźne sękate plamy" wskazuje na obecność sęków, czyli miejsc po gałęziach widocznych na przekroju lub powierzchni drewna.
Sęki często zmieniają wygląd i mogą powodować nierówności w obróbce. Pozostałe odpowiedzi opisują inne typy wad: zgniliznę, krzywiznę lub pęknięcia.

Pełne wyjaśnienie:

Wada (lub cecha) opisana jako "wyraźne sękate plamy" najczęściej oznacza sęki. Sęk to fragment tkanki drzewnej związany z dawną gałęzią; na powierzchni elementu widoczny bywa jako ciemniejsza, okrągła lub owalna "plama" o innym układzie słojów. W praktyce sęki wpływają na:

  • wygląd (kontrast barwy i rysunku),
  • obróbkę (twardsze miejsce, ryzyko wyrwań przy struganiu, trudniejsze szlifowanie),
  • jakość użytkową (lokalne osłabienie, możliwość wypadania sęków w zależności od ich rodzaju).

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • Zgnilizna to wada biologiczna związana z rozkładem drewna przez grzyby. Typowo daje objawy takie jak kruchość, miękkość, zmiana barwy, czasem zapach i utrata wytrzymałości. Samo określenie "sękate plamy" nie opisuje zgnilizny.
  • Krzywizna odnosi się do kształtu elementu (wygięcie, łukowatość, skręcenie), a nie do "plam" na powierzchni. Można mieć krzywy element bez jakichkolwiek sęków.
  • Pęknięcie to rozdzielenie włókien (szczelina) powstające np. podczas suszenia lub naprężeń. Objawia się linią/szczeliną, a nie typowymi okrągłymi plamami charakterystycznymi dla sęków.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w opisie pojawiają się słowa "sękate", "plamy po gałęziach", "oczka", "okrągłe przebarwienia z innym układem słojów" – w pierwszej kolejności rozważ odpowiedź związaną z sękami, a dopiero potem wady biologiczne (zgnilizna) lub wady kształtu (krzywizna).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Sęk to fragment drewna powstały w miejscu, gdzie w pniu znajdowała się gałąź. Na powierzchni deski lub kantówki wygląda jak okrągła/owalna plama o innym rysunku słojów i często innym kolorze. Może utrudniać obróbkę i wpływać na wytrzymałość lub estetykę.
Sęki rozpoznaje się wzrokowo po "oczku" lub plamie z odmiennym układem słojów, zwykle okrągłej albo owalnej. Często są twardsze w dotyku i mogą powodować nierówności po struganiu. Warto oglądać element z obu stron i na przekroju czołowym.
W miejscu sęka włókna mają inny przebieg i często inną twardość niż drewno wokół. Przy struganiu lub frezowaniu narzędzie napotyka zmianę kierunku włókien, co sprzyja wyrwaniom i falowaniu powierzchni. Dlatego elementy z licznymi sękami wymagają ostrego narzędzia i ostrożnego posuwu.
Sęk to cecha związana z gałęzią i zwykle ma formę "plamy/oczka" o innym rysunku słojów. Zgnilizna to wada biologiczna powodująca rozkład drewna: spadek twardości, kruchość, nietypowe przebarwienia i osłabienie. Zgnilizna nie daje typowego obrazu regularnego "oczka".
Nie zawsze. W elementach dekoracyjnych sęki bywają pożądane, bo nadają rysunek i charakter (np. styl rustykalny). W elementach konstrukcyjnych lub precyzyjnych (np. cienkie listwy) mogą być niekorzystne, bo osłabiają przekrój i zwiększają ryzyko pęknięć lub wyrwań w obróbce.
Najczęściej myli się sęki ze zgnilizną (bo obie mogą wyglądać jak "plamy") oraz z pęknięciami (gdy w sęku pojawiają się szczeliny). Pomaga zwrócenie uwagi na kształt: sęk zwykle ma formę "oczka", a pęknięcie jest linią/szczeliną, natomiast zgnilizna wiąże się ze zmianą struktury i twardości drewna.
W praktyce zależy to od przeznaczenia elementu: przy częściach nośnych, cienkich, klejonych lub widocznych w wyrobie "premium" duże lub liczne sęki mogą być powodem odrzutu. Przy prostych wyrobach lub elementach niewidocznych sęki bywają akceptowalne, jeśli nie wypadają i nie pękają.
Najpierw oceń, czy sęki są stabilne (czy nie wypadają) i czy nie ma pęknięć wokół nich. Do klejenia lepiej wybierać fragmenty bez wad lub planować cięcie tak, by sęki nie wypadały w strefie łączenia. Powierzchnię trzeba dobrze oczyścić i przygotować, bo nierówności pogarszają docisk i spoinę.
Krzywizna to wada kształtu: element jest wygięty, łukowaty albo skręcony, co widać po przyłożeniu do prostej krawędzi lub "na oko" z osi elementu. Sęki to natomiast lokalne plamy/"oczka" na powierzchni. Krzywizna dotyczy geometrii całej deski, a sęki pojedynczych miejsc.
Ucz się na zdjęciach i próbkach: porównuj sęki, pęknięcia, zgniliznę i wady kształtu. Rób krótkie notatki: "jak wygląda", "jak powstaje", "co powoduje w obróbce". Na egzaminie czytaj uważnie słowa-klucze (np. "plamy", "szczelina", "wygięcie"), bo zwykle wskazują konkretny typ wady.
info

Około 76% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnio łatwe

Według specjalistów z branży: "Opis "wyraźne sękate plamy" wskazuje na obecność sęków, czyli miejsc po gałęziach widocznych na przekroju lub powierzchni drewna.Sęki często zmieniają wygląd i mogą powodować nierówności w obróbce."

Materiały:

  • Podręczniki i atlasy wad drewna używane w kształceniu zawodowym
  • Materiały szkolne z materiałoznawstwa drzewnego (cechy makroskopowe drewna)
  • Karty oceny jakości tarcicy stosowane w zakładach stolarskich (instrukcje wewnętrzne)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego