KWALIFIKACJA SPO4 - TEST WIEDZY NR 4

PYTANIE NR 32.
Podczas pracy z dzieckiem zauważasz, że ma ono trudności z utrzymaniem równowagi, koordynacją ruchów i często potyka się. Jakie zaburzenie rozwojowe może sugerować ten obraz kliniczny?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Trudności z utrzymaniem równowagi, słaba koordynacja ruchów i częste potykanie się dotyczą przede wszystkim sfery motoryki (zwłaszcza motoryki dużej).
Dlatego najbardziej pasują "zaburzenia motoryczne". Zaburzenia emocjonalne, lękowe lub mowy nie tłumaczą bezpośrednio stałych problemów z koordynacją i równowagą.

Pełne wyjaśnienie:

Opis wskazuje na problemy w obszarze motoryki dużej i koordynacji: dziecko ma trudność z utrzymaniem równowagi, ruchy są niepewne, a potykanie się i upadki powtarzają się w codziennych sytuacjach. Taki zestaw objawów najczęściej sugeruje, że to sfera ruchowa (planowanie i kontrola ruchu) wymaga wsparcia, dlatego poprawną odpowiedzią są "zaburzenia motoryczne".

W praktyce opiekunki dziecięcej ważne jest, aby odróżniać obszary rozwoju:

  • Motoryka – dotyczy sprawności ruchowej, koordynacji, równowagi, zręczności, tempa i jakości ruchu.
  • Mowa – obejmuje artykulację, rozumienie i budowanie wypowiedzi, a nie samą kontrolę równowagi.
  • Emocje i lęk – dotyczą nastroju, reakcji na stres, unikania, napięcia; mogą wpływać na zachowanie, ale nie są najbardziej typowym wyjaśnieniem stałych trudności koordynacyjnych.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są mniej trafne?

  • "Zaburzenia emocjonalne" mogą powodować wycofanie, drażliwość lub problemy w relacjach, ale same w sobie nie wyjaśniają utrwalonych trudności równoważnych i koordynacyjnych.
  • "Zaburzenia lękowe" mogą prowadzić do unikania aktywności (np. placu zabaw), lecz opis dotyczy jakości ruchu (potykanie się, koordynacja), a nie lęku przed sytuacją.
  • "Zaburzenia mowy" dotyczą komunikacji; mogą współwystępować z innymi trudnościami rozwojowymi, ale nie są najbardziej adekwatną odpowiedzią na objawy stricte ruchowe.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści dominują słowa "równowaga", "koordynacja", "potykanie się", łącz je z obszarem motoryki. W pracy opiekuńczej oznacza to też potrzebę obserwacji, notowania sytuacji, w których trudność występuje, i przekazania informacji rodzicom oraz – w razie potrzeby – zachęcenia do konsultacji specjalistycznej.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Zaburzenia motoryczne to trudności w wykonywaniu ruchów w porównaniu do wieku dziecka, np. słabsza równowaga, gorsza koordynacja, niezgrabność czy wolniejsze uczenie się czynności ruchowych. W praktyce opiekuńczej obserwuje się je podczas zabaw, samoobsługi i aktywności na placu zabaw.
Typowe sygnały to częste potykanie się i upadki, problem z chodzeniem po linii, trudność w skakaniu na jednej nodze, słaba równowaga na huśtawce lub rowerku oraz kłopot z wykonywaniem sekwencji ruchów. Ważne jest, czy objawy są stałe i powtarzalne w różnych sytuacjach.
Emocje mogą wpływać na zachowanie, ale powtarzające się problemy z równowagą i koordynacją zwykle dotyczą sfery ruchowej, a nie nastroju. Jeśli dziecko stale ma trudność z kontrolą ciała podczas chodzenia i zabawy, bardziej prawdopodobne są trudności motoryczne lub inne przyczyny wymagające konsultacji specjalistycznej.
Lęk może sprawić, że dziecko unika aktywności lub porusza się ostrożniej, ale nie jest typową przyczyną stałych problemów z koordynacją. W pytaniach egzaminacyjnych objawy takie jak równowaga i koordynacja zwykle kierują do obszaru motoryki. Lęk częściej wiąże się z unikaniem, napięciem i obawą przed sytuacją.
Zaburzenia mowy dotyczą komunikacji: rozumienia, budowania wypowiedzi, artykulacji. Zaburzenia motoryczne dotyczą ruchu: równowagi, koordynacji, zręczności. Oba obszary mogą współwystępować, ale gdy w opisie dominują potykanie się i problemy z równowagą, kluczowym tropem jest motoryka (zwłaszcza motoryka duża).
Pomocne są bezpieczne ćwiczenia równoważne i koordynacyjne: chodzenie po wyznaczonej linii, zabawy w naśladowanie ruchów, tory przeszkód o małej trudności, skoki obunóż, rzuty i łapanie dużej piłki. Aktywności trzeba stopniować i wzmacniać sukces, by nie budować frustracji.
Gdy trudności są częste, utrzymują się mimo czasu i ćwiczeń, utrudniają codzienne funkcjonowanie (zabawa, samoobsługa, udział w zajęciach) lub gdy pojawiają się dodatkowe niepokojące objawy. Opiekunka nie diagnozuje, ale może rzetelnie opisać obserwacje i zachęcić rodzica do kontaktu ze specjalistą.
Warto zapisać: w jakich sytuacjach występuje potykanie się, jak często dziecko traci równowagę, czy problem dotyczy biegania, schodów, skakania, czy jest różnica między zmęczeniem a wypoczęciem. Dobra obserwacja to konkretne przykłady, bez ocen typu "niezdarne", i porównanie do typowych zadań dla wieku.
Częsty błąd to dobieranie odpowiedzi po skojarzeniu (np. "lęk" jako wyjaśnienie wszystkiego) zamiast po analizie obszaru funkcjonowania. Uczniowie mylą też objawy: problemy z mową przypisują motoryce i odwrotnie. Pomaga metoda: wypisz w głowie słowa-klucze (równowaga, koordynacja) i dopasuj do domeny rozwoju.
Ucz się według obszarów rozwoju: motoryka, mowa, poznanie, emocje, społeczne funkcjonowanie. Do każdego obszaru zapamiętaj 3–5 typowych objawów i przykłady z praktyki (zabawa, samoobsługa, zajęcia ruchowe). Na egzaminie szukaj w treści sygnałów dominujących i wybieraj kategorię najbardziej pasującą.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 47% zdających egzamin. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że zaburzenia emocjonalne, lękowe lub mowy nie tłumaczą bezpośrednio stałych problemów z koordynacją i równowagą.

Źródła:

  • ICD-11 for Mortality and Morbidity Statistics (MMS) – wpis dotyczący "Developmental motor coordination disorder" (przeglądarka WHO ICD-11), https://icd.who.int/browse/2024-01/mms/en (dostęp: 2026-03-05)
  • DSM-5-TR: Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders, Text Revision – kryteria i opis zaburzenia koordynacji rozwojowej (Developmental Coordination Disorder), American Psychiatric Association, wyd. 2022
  • MedlinePlus (U.S. National Library of Medicine) – strona edukacyjna o "Developmental coordination disorder (dyspraxia)", https://medlineplus.gov/ (wyszukiwanie hasła: developmental coordination disorder) (dostęp: 2026-03-05)

Materiały:

  • Podręczniki z rozwoju psychoruchowego dziecka (motoryka duża i mała)
  • Materiały edukacyjne z wczesnego wspomagania rozwoju (WWR) – obserwacja i wczesne sygnały
  • Podstawy integracji sensorycznej (w zakresie rozumienia roli równowagi i koordynacji)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego