KWALIFIKACJA SPO4 - STYCZEŃ 2017

PYTANIE NR 33.
Które zaburzenie rozwojowe charakteryzuje się występowaniem u dziecka nadruchliwości, impulsywności i zaburzeń koncentracji?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
ADHD to zaburzenie neurorozwojowe, którego typowy obraz obejmuje nadruchliwość, impulsywność oraz trudności z koncentracją i utrzymaniem uwagi.
Pozostałe odpowiedzi opisują inne jednostki (neurologiczne lub ze spektrum autyzmu), więc nie pasują do podanego zestawu objawów.

Pełne wyjaśnienie:

Objawy wymienione w pytaniu (nadruchliwość, impulsywność oraz zaburzenia koncentracji) tworzą klasyczny profil trudności samoregulacji i uwagi, kojarzony z ADHD. W praktyce opieki nad dzieckiem może to oznaczać m.in. trudność w czekaniu na swoją kolej, wtrącanie się w aktywności innych, szybkie "przeskakiwanie" między zadaniami oraz potrzebę częstych bodźców ruchowych.

Odpowiedź "ADHD" jest trafna, ponieważ łączy wszystkie trzy wskazane cechy w jednym rozpoznaniu i opisuje typowy zestaw problemów obserwowanych w codziennym funkcjonowaniu dziecka w domu i w grupie rówieśniczej.

Pozostałe propozycje nie pasują do pytania, bo odnoszą się do innych zaburzeń:

  • "MPD" jest skrótem używanym w innym kontekście klinicznym i nie stanowi nazwy zaburzenia opisywanego triadą: nadruchliwość–impulsywność–deficyt uwagi.
  • "Zespół Retta" to jednostka o odmiennym obrazie rozwojowym i przebiegu; nie jest rozpoznaniem definiowanym przede wszystkim przez nadruchliwość i impulsywność.
  • "Zespół Aspergera" (ujęcie historyczne w obrębie spektrum autyzmu) wiąże się głównie z trudnościami w komunikacji społecznej i wzorcami zachowań, a nie z dominującą triadą objawów typowych dla ADHD.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w pytaniu pojawia się jednocześnie nadruchliwość, impulsywność i problemy z koncentracją, warto myśleć o zaburzeniach uwagi i samokontroli. Gdy dominują trudności społeczne i sztywne zainteresowania, częściej rozważa się spektrum autyzmu. W pracy opiekunki kluczowe jest jednak nie stawianie diagnozy, lecz rzetelna obserwacja, dokumentowanie sytuacji trudnych i przekazywanie informacji rodzicom/specjalistom.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
ADHD to zaburzenie neurorozwojowe, w którym dominują trudności z utrzymaniem uwagi, nadruchliwość oraz impulsywność. Objawy są widoczne w codziennych sytuacjach (dom, przedszkole/szkoła) i wpływają na funkcjonowanie dziecka, a nie są wyłącznie "złym zachowaniem".
Nadruchliwość może wyglądać jak ciągłe wiercenie się, potrzeba ruchu, trudność w spokojnym siedzeniu. Impulsywność to m.in. przerywanie innym, działanie bez zastanowienia, trudność w czekaniu na swoją kolej. Ważne jest, że objawy są częste i utrudniają funkcjonowanie.
Trudności z uwagą mogą wynikać także z braku snu, stresu, przeciążenia bodźcami, problemów emocjonalnych, wad słuchu/wzroku lub nieadekwatnych wymagań. W ADHD charakterystyczne jest współwystępowanie deficytów uwagi z nadruchliwością i impulsywnością w wielu sytuacjach.
W ADHD na pierwszy plan często wysuwają się trudności z hamowaniem reakcji i utrzymaniem uwagi. W spektrum autyzmu częściej zauważa się trwałe trudności w komunikacji społecznej, rozumieniu norm społecznych oraz sztywne wzorce zachowań i zainteresowań. Rozróżnienie wymaga jednak diagnozy specjalistycznej.
Gdy zachowania (nadruchliwość, impulsywność, brak koncentracji) są długotrwałe, pojawiają się w różnych sytuacjach i wyraźnie utrudniają dziecku funkcjonowanie w grupie lub w domu. Warto przekazać rodzicom konkretne obserwacje, przykłady sytuacji i częstotliwość, bez stawiania diagnozy.
Pomaga jasna struktura dnia, krótkie polecenia, dzielenie zadań na etapy, częste informacje zwrotne i przewidywalne zasady. W praktyce warto też planować "legalne" przerwy ruchowe, ograniczać rozpraszacze i wzmacniać pożądane zachowania, zamiast reagować tylko karą.
Nie. ADHD jest zaburzeniem neurorozwojowym, a nie etykietą dla "niegrzecznego" dziecka. Wychowanie i środowisko mogą wpływać na nasilenie trudności oraz na to, jak dziecko radzi sobie z objawami, ale nie są jedyną przyczyną. Kluczowe jest wsparcie i konsekwentne strategie.
Częsty błąd to wybieranie odpowiedzi "ze spektrum autyzmu" tylko dlatego, że dziecko ma trudności w relacjach z rówieśnikami (które mogą być skutkiem impulsywności). Innym błędem jest pomijanie triady objawów i skupienie się na jednym sygnale, np. samej nadruchliwości.
Rola opiekunki to przede wszystkim obserwacja funkcjonowania dziecka, tworzenie bezpiecznego i przewidywalnego środowiska oraz stosowanie strategii wspierających uwagę i samokontrolę. Opiekunka nie diagnozuje, ale może wspierać współpracę z rodzicami i specjalistami poprzez rzetelne informacje.
Warto korzystać z materiałów instytucji zdrowia publicznego i klasyfikacji medycznych (np. opisy w ICD) oraz z poradników przygotowanych przez specjalistów (psychologów, psychiatrów dziecięcych). Unikaj źródeł obiecujących "szybkie wyleczenie" bez diagnozy i pracy terapeutycznej.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 61% zdających egzamin. średnie

Źródła:

  • World Health Organization (WHO) – ICD-11 Browser: "Attention deficit hyperactivity disorder" (6A05), https://icd.who.int/browse/2024-01/mms/en#821852937 - dostęp 2026-02-27
  • American Psychiatric Association – DSM-5-TR: "Attention-Deficit/Hyperactivity Disorder", rozdział: Neurodevelopmental Disorders, wydanie DSM-5-TR (opis kryteriów) – źródło podręcznikowe
  • CDC – "What is ADHD?", https://www.cdc.gov/adhd/about/ - dostęp 2026-02-27

Materiały:

  • Podręczniki z psychologii rozwojowej dziecka (rozdziały o zaburzeniach neurorozwojowych)
  • Materiały edukacyjne dla nauczycieli i opiekunów o ADHD (strategie pracy i wsparcia)
  • Klasyfikacje diagnostyczne ICD (opisy jednostek neurorozwojowych)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego