KWALIFIKACJA BUD25 - TEST WIEDZY NR 4

PYTANIE NR 1.
Podczas prowadzenia robót ziemnych dostrzegasz, że grunt jest bardzo plastyczny i słabo przepuszcza wodę. Jaki typ gruntu najprawdopodobniej napotkałeś?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Gliny to grunty spoiste: przy większej wilgotności są wyraźnie plastyczne (łatwo je ugniatać i formować), a jednocześnie mają małą przepuszczalność wody. Piasek i żwir są gruntami niespoistymi oraz zwykle dobrze przepuszczalnymi, więc nie pasują do opisu.

Pełne wyjaśnienie:

Opis "bardzo plastyczny i słabo przepuszcza wodę" wskazuje na grunt spoisty. Do gruntów spoistych należą m.in. gliny i iły, które przy odpowiedniej wilgotności wykazują plastyczność, czyli możliwość trwałego odkształcania (ugniatania, wałkowania) bez rozsypywania się jak kruszywo.

Dlaczego poprawne są "Gliny"?
Gliny zawierają znaczący udział frakcji drobnych (w tym cząstek ilastych), co powoduje, że woda przemieszcza się w nich trudno (małe pory, duże siły kapilarne i adhezja). Skutkiem jest słaba przepuszczalność oraz częste problemy w wykopach: rozmiękanie, mazistość, trudniejsze odwodnienie i większa wrażliwość na zawilgocenie.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • "Piasek" to grunt niespoisty. Ziarna nie "sklejają się" w sposób dający plastyczność; piasek zwykle łatwo rozsypuje się w dłoni. Typowo ma też większą przepuszczalność niż grunty spoiste, więc opis "słabo przepuszcza" do niego nie pasuje.
  • "Żwir" ma jeszcze grubsze ziarna niż piasek, przez co najczęściej jest bardzo przepuszczalny i nie wykazuje plastyczności. W robotach ziemnych żwiry zwykle szybciej odprowadzają wodę, a problemem bywa raczej napływ wody do wykopu, nie jej "zatrzymanie" w gruncie.
  • "Pył" to grunt drobnoziarnisty, ale sam opis pyłu nie jest równoważny z cechą "bardzo plastyczny". Pyły mogą wykazywać pewną spoistość, jednak typowa, jednoznaczna odpowiedź na połączenie cech: wysoka plastyczność + słaba przepuszczalność w praktyce budowlanej to właśnie grunty gliniaste (spoiste).

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w pytaniu pojawiają się jednocześnie "plastyczność" i "słaba przepuszczalność", myśl najpierw o gruntach spoistych. Gdy pojawia się "łatwo przepuszcza wodę" i "sypki", kieruj się ku gruntom niespoistym (piaski, żwiry).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Grunt spoisty to taki, który wykazuje spójność i często plastyczność (da się formować), zwykle dzięki dużemu udziałowi frakcji drobnych. W praktyce do gruntów spoistych zalicza się m.in. gliny i iły. Często są też gorzej przepuszczalne od piasków i żwirów.
Glina ma dużo drobnych cząstek i małe pory międzyziarnowe, więc woda przemieszcza się w niej wolniej niż w gruntach gruboziarnistych. W efekcie w wykopie częściej obserwuje się rozmiękanie i "mazistość" niż szybkie odsączanie.
Orientacyjnie rozpoznaje się ją po plastyczności: wilgotna glina daje się ugniatać i formować w wałeczki, a po ściśnięciu "trzyma kształt". Często brudzi narzędzia i jest lepka. To ocena wstępna, nie zastępuje badań geotechnicznych.
Zwykle nie. Piasek jest gruntem niespoistym: ziarna nie tworzą plastycznej masy, tylko układają się i rozsypują. Nawet mokry piasek daje się formować głównie dzięki wodzie i napięciu powierzchniowemu, ale po przesuszeniu traci "kształt" inaczej niż glina.
Grunty gliniaste są wrażliwe na zawilgocenie, mogą rozmiękać i tracić nośność, co utrudnia przygotowanie podłoża pod ławy/stopy. Mogą też utrudniać odwodnienie wykopu. W praktyce ważne są: ochrona dna wykopu, szybkie zbrojenie i betonowanie oraz kontrola wody.
Słaba przepuszczalność jest typowa dla gruntów spoistych i drobnoziarnistych, gdy dominują bardzo małe cząstki. Wtedy woda nie odpływa szybko i może się gromadzić, a grunt staje się plastyczny lub lepki. To sygnał, że odwodnienie może być trudniejsze.
Żwir jest gruboziarnisty i zwykle bardzo przepuszczalny, nie jest plastyczny i nie "lepi się" w dłoni. Glina jest spoista, często plastyczna i ma mniejszą przepuszczalność. W praktyce oznacza to inne zachowanie w wykopie i inne podejście do odwodnienia oraz zabezpieczenia.
Nie. Pył to określona frakcja uziarnienia (drobnoziarnista), ale sama nazwa nie przesądza o takiej plastyczności jak w gruntach gliniastych/ilastych. W pytaniach egzaminacyjnych zestaw "wysoka plastyczność + słaba przepuszczalność" zwykle kieruje do gruntów spoistych, np. glin.
Częsty błąd to ocenianie gruntu po jednym objawie (np. "mokry" = "glina") zamiast po zestawie cech. Drugi błąd to mylenie uziarnienia z plastycznością (drobny grunt nie zawsze jest silnie plastyczny). W razie wątpliwości potrzebne są badania i opinia geotechniczna.
Ucz się par cech: spoiste = plastyczne i gorzej przepuszczalne; niespoiste = sypkie i zwykle lepiej przepuszczalne. Ćwicz rozpoznawanie na przykładach z robót ziemnych: odwodnienie, zagęszczanie, stateczność skarp. Zwracaj uwagę na słowa-klucze w treści pytania.
info

Około 64% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Gliny to grunty spoiste: przy większej wilgotności są wyraźnie plastyczne (łatwo je ugniatać i formować), a jednocześnie mają małą przepuszczalność wody."

Źródła:

  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Glina - dostęp 2026-02-27
  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Grunt_(geotechnika) - dostęp 2026-02-27

Materiały:

  • Podręczniki/kompendia z podstaw geotechniki i robót ziemnych (klasyfikacja gruntów, cechy makroskopowe)
  • Materiały szkoleniowe BUD.1 dotyczące robót ziemnych i przygotowania podłoża
  • Karty technologiczne robót ziemnych: odwodnienie, zabezpieczenie wykopów, praca w gruntach spoistych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego