KWALIFIKACJA ELE11 - CZERWIEC 2018

PYTANIE NR 6.
Podczas przeglądu słonecznej instalacji grzewczej stwierdzono jej zapowietrzenie. Urządzenie odpowiedzialne za usuwanie powietrza z instalacji oznaczone jest na rysunku numerem
Ilustracja przedstawia schemat instalacji słonecznej do ogrzewania wody, co jest istotne w kontekście kwalifikacji zawodowej
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Zapowietrzenie obniża skuteczność pracy instalacji i może powodować zaburzenia przepływu. Elementem służącym do usuwania powietrza jest odpowietrznik/odpowietrzacz montowany w miejscach gromadzenia się pęcherzy powietrza. Na dołączonym schemacie temu urządzeniu odpowiada oznaczenie liczbowe wskazane jako poprawne.

Pełne wyjaśnienie:

Zapowietrzenie w słonecznej instalacji grzewczej oznacza obecność pęcherzy powietrza (lub gazów) w obiegu czynnika roboczego. W praktyce prowadzi to do pogorszenia wymiany ciepła, spadku przepływu, głośnej pracy układu, a w skrajnych przypadkach do problemów z pracą pompy (np. zjawisk podobnych do kawitacji) i niestabilnych wskazań parametrów.

Urządzeniem przeznaczonym do usuwania powietrza z instalacji jest odpowietrznik (ręczny lub automatyczny) albo odpowietrzacz/powietrznik wpięty w odpowiednim punkcie instalacji. Jego zadanie to separacja i odprowadzenie nagromadzonego powietrza na zewnątrz, dzięki czemu obieg czynnika może pracować w sposób stabilny.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe? Ponieważ wskazują inne numery elementów na schemacie, które nie odpowiadają funkcji odpowietrzania. W instalacjach solarnych wiele elementów armatury może być mylonych (np. zawory odcinające, elementy pomiarowe, filtry, pompa obiegowa), ale tylko odpowietrznik/odpowietrzacz realizuje bezpośrednio funkcję usuwania powietrza z obiegu.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy pytanie dotyczy zapowietrzenia, szukaj na schemacie elementu umieszczonego w miejscu, gdzie powietrze naturalnie się gromadzi (często w górnych punktach instalacji lub w pobliżu grupy pompowej) i opisanego symbolem odpowietrznika. Następnie dopasuj ten element do numeru oznaczenia na rysunku.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Zapowietrzenie to obecność pęcherzy powietrza/gazów w obiegu czynnika. Typowe objawy to spadek wydajności, nierówny przepływ, hałas w rurach, wahania wskazań parametrów oraz problemy z pracą pompy. Usunięcie powietrza stabilizuje przepływ i poprawia odbiór ciepła.
Odpowietrznik usuwa powietrze z obiegu, które gromadzi się w najwyższych punktach lub w miejscach sprzyjających separacji gazów. Dzięki temu czynnik roboczy krąży bez przerw, a pompa pracuje stabilniej. To element typowo serwisowy przy uruchomieniu i przeglądach.
Najczęściej w miejscach, gdzie powietrze łatwo się zbiera: w górnych punktach instalacji oraz w pobliżu grupy pompowej/armatury serwisowej, zależnie od rozwiązania producenta. Lokalizacja ma umożliwić skuteczne odprowadzenie powietrza bez rozszczelniania całego układu.
Powietrze pogarsza wymianę ciepła i zmniejsza efektywny przekrój przepływu, przez co spada wydajność krążenia czynnika. Może też powodować nieciągłą pracę pompy i lokalne przegrzewanie elementów. W efekcie układ wolniej oddaje ciepło do zasobnika i gorzej reaguje na obciążenia.
Najczęściej myli się odpowietrznik z zaworem odcinającym, filtrem lub elementem pomiarowym, bo na schemacie są blisko siebie. Drugim błędem jest wybór elementu "najbardziej widocznego" (np. pompy) bez sprawdzenia, czy jego funkcją jest usuwanie powietrza. Pomaga skupienie się na funkcji, nie na kształcie.
Nie. Odpowietrzanie jest kluczowe przy pierwszym napełnieniu, ale może być potrzebne także podczas eksploatacji, np. po serwisie, przy nieszczelnościach zasysających powietrze lub po spadku ciśnienia. Objawy zapowietrzenia mogą pojawić się cyklicznie i wymagają diagnostyki.
Odpowietrznik służy do odprowadzania powietrza i zwykle jest umieszczony tak, by zbierał gazy z obiegu. Zawór bezpieczeństwa chroni przed nadmiernym ciśnieniem i jego zadziałanie wiąże się ze zrzutem czynnika. Na schematach mają różne symbole i pełnią inne funkcje ochronne/eksploatacyjne.
Powietrze może powodować niestabilny przepływ, spadek wydajności tłoczenia i głośną pracę. W skrajnych warunkach sprzyja zjawiskom prowadzącym do uszkodzeń elementów roboczych pompy lub przyspieszonego zużycia. Dlatego podczas przeglądu usuwa się powietrze i kontroluje parametry pracy obiegu.
Najczęściej mylone są: zawory odcinające (bo są małe i "serwisowe"), filtr/odmulacz (bo kojarzy się z obsługą instalacji) oraz elementy pomiarowe (manometr, termometr, przepływomierz). Żaden z nich nie usuwa powietrza, tylko wspiera regulację, pomiar lub ochronę przed zanieczyszczeniami.
Ćwicz rozpoznawanie typowych elementów instalacji solarnej na schematach: pompy, zaworów, odpowietrzników, filtrów i naczyń. Ucz się najpierw funkcji elementu (co robi), a dopiero potem symbolu. Na egzaminie najpewniejsza metoda to odszukanie elementu po funkcji i dopasowanie do numeru.
info

Statystycznie 54% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że zapowietrzenie obniża skuteczność pracy instalacji i może powodować zaburzenia przepływu.

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne do kwalifikacji z eksploatacji OZE dotyczące instalacji solarnych (schematy, armatura, serwis)
  • Instrukcje producentów zestawów solarnych (opis funkcji odpowietrzników i grup pompowych) – jako uzupełnienie praktyczne
  • Podstawy instalacji sanitarnych i grzewczych: rozdziały o odpowietrzaniu i armaturze

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego