W miareczkowaniu kompleksometrycznym (najczęściej EDTA) wskaźnik czarny T pełni rolę wskaźnika metalochromowego, czyli takiego, który zmienia barwę w zależności od tego, czy jest związany jonem metalu, czy występuje w formie wolnej.
Dlaczego na końcu reakcji widzimy zmianę "czerwony → niebieski"?
- Na początku (w warunkach oznaczenia) wskaźnik tworzy z jonami metalu kompleks o barwie czerwonej.
- W trakcie miareczkowania dodawany titrant (EDTA) tworzy z jonami metalu kompleksy bardziej trwałe niż kompleks wskaźnika.
- Gdy zbliżamy się do końca, EDTA "zabiera" jony metalu z kompleksu wskaźnik–metal.
- W punkcie końcowym praktycznie cały metal jest już związany przez EDTA, a wskaźnik przechodzi w formę wolną o barwie niebieskiej.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?
- "Niebieski na czerwony" – to odwrócony kierunek. Taki wybór wynika zwykle z pomylenia barwy formy wolnej i związanej wskaźnika.
- "Czerwony na żółty" – żółty nie jest typową barwą punktu końcowego dla tego wskaźnika w klasycznej kompleksometrii; to skojarzenie z innymi wskaźnikami kwasowo-zasadowymi.
- "Żółty na czerwony" – łączy dwa problemy naraz: zarówno nietrafną barwę (żółty), jak i niewłaściwą logikę punktu końcowego.
Wskazówka egzaminacyjna: zapamiętaj mechanizm, a nie samą parę kolorów: EDTA wypiera metal ze wskaźnika. Jeśli wskaźnik po utracie metalu ma barwę niebieską, to koniec miareczkowania musi oznaczać pojawienie się niebieskiego.
