Średnia arytmetyczna jest podstawową miarą statystyki opisowej. Definiuje się ją jako sumę wszystkich obserwacji podzieloną przez liczbę obserwacji. W zadaniu mamy 5 wartości zysku z kolejnych lat: 20000, 25000, 30000, 35000 i 40000, więc poprawna formuła w arkuszu kalkulacyjnym musi mieć postać:
(20000+25000+30000+35000+40000)/5
W praktyce nawias jest ważny, aby najpierw wykonać dodawanie w liczniku, a dopiero potem dzielenie przez 5.
- =(20000+25000+30000+35000+40000)/5 – poprawnie liczy średnią arytmetyczną: sumuje wszystkie zyski i dzieli przez liczbę lat (5).
- =(20000*25000*30000*35000*40000)^0.2 – to w istocie średnia geometryczna (pierwiastek 5. stopnia z iloczynu). Stosuje się ją m.in. do średnich stóp wzrostu, a nie do przeciętnego poziomu zysku w złotych wprost.
- =(20000-25000-30000-35000-40000)/5 – odejmowanie kolejnych wartości nie ma sensu w definicji średniej; prowadzi do zaniżonego (zwykle ujemnego) wyniku i nie odzwierciedla "przeciętnego zysku".
- =(20000+25000+30000+35000+40000)*5 – mnożenie przez 5 zwiększa sumę zamiast ją uśredniać. To typowy błąd polegający na pomyleniu roli liczby obserwacji (w średniej jest dzielnikiem).
Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w odpowiedziach widzisz kilka formuł, szukaj takiej, która odpowiada definicji średniej: dodaj wszystko i podziel przez liczbę elementów. To szybki test poprawności bez liczenia całego wyniku.
