KWALIFIKACJA SPO5 - STYCZEŃ 2014

PYTANIE NR 15.
Podczas usuwania kurzu z mieszkania podopiecznego, który choruje na astmę, należy posłużyć się
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wilgotna ściereczka nasączona wodą wiąże kurz i ogranicza jego unoszenie się w powietrzu, co jest ważne u osoby chorej na astmę. Preparaty w aerozolu oraz silnie pachnące środki chemiczne lub dezynfekcyjne mogą podrażniać drogi oddechowe i prowokować kaszel oraz duszność.

Pełne wyjaśnienie:

U osoby chorującej na astmę kluczowe jest ograniczanie ekspozycji na czynniki, które mogą wywoływać podrażnienie oskrzeli lub nasilać objawy (kaszel, świszczący oddech, duszność). Podczas usuwania kurzu najważniejsze jest, aby nie wzbudzać pyłu i nie wprowadzać do powietrza substancji drażniących.

Dlatego poprawna jest odpowiedź "wilgotną ściereczką nasączoną wodą": wilgoć sprawia, że drobiny kurzu przyklejają się do materiału i są usuwane z powierzchni, zamiast unosić się i być wdychane. To prosta technika, często rekomendowana w domach osób z chorobami układu oddechowego.

Pozostałe propozycje są mniej właściwe w tej sytuacji:

  • "chemicznym płynnym środkiem myjącym" – wiele detergentów ma intensywny zapach i zawiera związki mogące działać drażniąco. Do samego kurzu zwykle nie trzeba stosować silnej chemii; jeżeli środek jest konieczny (np. zabrudzenia tłuste), należy zachować ostrożność, wietrzyć i dobierać preparat o łagodnym składzie.
  • "ściereczką nasączoną środkiem dezynfekcyjnym" – dezynfekcja nie jest standardową metodą "na kurz" i bywa nadużywana. Środki dezynfekcyjne mogą dodatkowo podrażniać drogi oddechowe, a ich użycie powinno wynikać z konkretnej potrzeby (np. sytuacji sanitarnej), a nie z rutyny.
  • "środkiem czyszczącym w aerozolu" – aerozole tworzą drobną mgiełkę i łatwo trafiają do dróg oddechowych. Dla osoby z astmą może to oznaczać większe ryzyko podrażnienia i napadu kaszlu/duszności, szczególnie przy sprzątaniu w małym, słabo wentylowanym pomieszczeniu.

W praktyce opiekuńczej warto łączyć wycieranie na mokro z dobrą organizacją pracy: krótkie wietrzenie, sprzątanie przy nieobecności podopiecznego w pomieszczeniu (jeśli to możliwe), unikanie perfumowanych preparatów oraz stosowanie metod, które minimalizują pylenie. Takie podejście wspiera komfort oddychania i bezpieczeństwo chorego.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Wycieranie na mokro ogranicza unoszenie się pyłu w powietrzu, bo kurz przykleja się do wilgotnej ściereczki. Przy astmie wdychane drobiny kurzu mogą podrażniać drogi oddechowe i nasilać objawy. Metoda na sucho częściej powoduje "wzbijanie" kurzu.
Najczęściej problemem są: wzbijany kurz, intensywne zapachy, opary detergentów, aerozole, dym oraz inne substancje drażniące. U części osób znaczenie mają też alergeny (np. roztocza w kurzu). W opiece domowej warto wybierać metody i środki, które minimalizują ekspozycję wziewną.
Często nie są najlepszym wyborem, bo aerozol tworzy mgiełkę łatwo wdychaną przez sprzątającego i podopiecznego. Może to podrażniać oskrzela i wywołać kaszel lub duszność. Bezpieczniej jest używać środków w płynie nakładanych na ściereczkę oraz zadbać o wietrzenie.
Najłagodniejsze bywają metody oparte na wodzie i mało pachnących, delikatnych preparatach, bez rozpylania. Zawsze warto sprawdzić reakcję podopiecznego, unikać intensywnych zapachów i mieszanek chemikaliów. Jeśli trzeba użyć detergentu, lepiej nanieść go na ściereczkę niż rozpylać.
Dezynfekcja jest uzasadniona wtedy, gdy istnieje ryzyko zakażeń lub kontakt z materiałem biologicznym albo gdy zaleci to personel medyczny. Do rutynowego usuwania kurzu zwykle wystarcza czyszczenie na mokro. Nadużywanie środków dezynfekcyjnych może zwiększać ekspozycję na substancje drażniące.
Najczęściej pomaga krótkie, intensywne wietrzenie (kilka minut) przed i po sprzątaniu oraz unikanie przeciągów bezpośrednio na podopiecznego. W praktyce warto sprzątać przy uchylonym oknie, jeśli warunki na zewnątrz nie nasilają objawów (np. silne pylenie). Zasady dopasuj do samopoczucia chorego.
Częste błędy to: używanie aerozoli, sprzątanie "na sucho", łączenie kilku mocnych środków, nadmierna dezynfekcja bez potrzeby oraz sprzątanie w obecności podopiecznego bez wietrzenia. Mechanizm błędu zwykle wynika z chęci szybkiego efektu, a nie z analizy ryzyka wziewnego.
Odkurzanie może wzbudzać kurz, zwłaszcza gdy sprzęt ma słabą filtrację lub jest nieszczelny. Wycieranie na mokro zwykle skuteczniej "wiąże" pył z powierzchni. Jeśli odkurzanie jest konieczne, warto ograniczać pylenie (np. dobry filtr, wolniejsze ruchy) i wietrzyć pomieszczenie.
Intensywne zapachy są często związane z lotnymi substancjami, które mogą działać drażniąco na błony śluzowe i oskrzela. U części chorych wyzwala to odruch kaszlu i skurcz oskrzeli. W opiece zaleca się ograniczać ekspozycję na opary i wybierać produkty o możliwie neutralnym zapachu.
Ucz się przez zasadę: minimalizuj pylenie i inhalację chemii. Zapamiętaj, że bezpieczniejsze jest czyszczenie na mokro oraz unikanie aerozoli i silnie pachnących preparatów. Przećwicz też scenariusze: wietrzenie, kolejność czynności, dobór środków i obserwacja reakcji podopiecznego.
info

Statystycznie 65% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Według specjalistów z branży: "Wilgotna ściereczka nasączona wodą wiąże kurz i ogranicza jego unoszenie się w powietrzu, co jest ważne u osoby chorej na astmę."

Źródła:

  • Global Initiative for Asthma (GINA) – "GINA Pocket Guide" (section: triggers/irritants and avoidance advice), https://ginasthma.org/ (dokument Pocket Guide) - dostęp 2026-03-04
  • NHS (UK) – Asthma triggers / irritants (informacje o drażniących oparach i aerozolach jako czynnikach wyzwalających objawy), https://www.nhs.uk/conditions/asthma/triggers/ - dostęp 2026-03-04
  • CDC – Asthma: Common Triggers (informacje o dymach/chemikaliach i innych drażniących czynnikach środowiskowych), https://www.cdc.gov/asthma/triggers.html - dostęp 2026-03-04

Materiały:

  • Materiały edukacyjne o astmie i czynnikach wywołujących zaostrzenia (alergeny, substancje drażniące)
  • Instrukcje BHP dotyczące stosowania środków czystości w opiece domowej
  • Poradniki dla opiekunów o organizacji sprzątania w domu osoby przewlekle chorej

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego