KWALIFIKACJA BUD18 - TEST WIEDZY NR 2

PYTANIE NR 20.
Podczas wykonywania pomiarów sytuacyjnych, jaką jednostkę miary stosuje się do określenia odległości między punktami pomiarowymi na mapie?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W geodezji podstawową jednostką długości do zapisu i opracowania odległości między punktami jest metr.
Pomiar może być wykonany różnymi metodami, ale wynik w dokumentacji i obliczeniach standardowo podaje się w metrach (ewentualnie z dokładnością do cm lub mm jako część metra).

Pełne wyjaśnienie:

W pomiarach sytuacyjnych w geodezji mierzy się odległości (długości) między punktami terenowymi, a następnie wyniki te są opracowywane i prezentowane w dokumentacji. Podstawową jednostką długości w układzie SI jest metr i to właśnie w metrach standardowo zapisuje się odległości w obliczeniach, zestawieniach i opisach wyników.

Odpowiedź "Metry" jest poprawna, ponieważ odpowiada podstawowej jednostce długości używanej w technice i w geodezji do wyrażania wyników pomiarów. Nawet jeśli instrument zapewnia wysoką dokładność, to najczęściej oznacza to, że metr jest podawany z większą liczbą miejsc po przecinku (np. do centymetra lub milimetra), a nie że zmienia się jednostkę całego zapisu.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie są właściwe w tym ujęciu?

  • "Kilometry" mogą pojawiać się przy opisie bardzo dużych odległości w potocznym języku, jednak w typowym zapisie wyników pomiarów geodezyjnych operuje się metrami, zachowując jednorodność jednostek w obliczeniach.
  • "Centymetry" kojarzą się z linijką i pomiarem graficznym na mapie papierowej, ale w opracowaniu wyników pomiaru terenowego centymetr jest zwykle tylko częścią metra (dokładnością), a nie podstawową jednostką zapisu.
  • "Milimetry" dotyczą precyzji (np. klasy dokładności pomiaru), jednak w geodezyjnych zestawieniach i obliczeniach nadal podstawą jest metr, a milimetr występuje jako ułamek metra.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy pytanie dotyczy pomiarów i opracowania wyników, najczęściej chodzi o jednostki SI używane w dokumentacji (metr). Gdy dotyczy pomiaru na wydruku mapy linijką, wtedy częściej pojawiają się cm/mm jako jednostki narzędzia, a nie końcowego wyniku pomiaru terenowego.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Pomiar sytuacyjny to pomiar położenia punktów i szczegółów terenowych w planie (XY), tak aby można je było przedstawić na mapie lub w bazie danych. Obejmuje m.in. lokalizację krawędzi, ogrodzeń, budynków czy osi dróg oraz przygotowanie danych do opracowania kartograficznego.
W geodezji standardowo stosuje się metr jako podstawową jednostkę długości (SI). Dokładność może być podawana jako część metra (np. 0,01 m), ale w obliczeniach i zestawieniach zachowuje się spójność jednostek, co ułatwia kontrolę i redukuje liczbę błędów.
Kilometr jest wygodny przy opisie dużych dystansów w języku potocznym, ale w pomiarach i obliczeniach geodezyjnych częściej pracuje się na metrach, bo zapewniają jednolitość zapisu i łatwe przechodzenie na dokładności centymetrowe lub milimetrowe poprzez zapis dziesiętny (np. 123,456 m).
Tak, ale zwykle jako dokładność lub ułamek metra, a nie jako podstawowa jednostka całego zapisu. Przykład: zamiast "12345 mm" częściej spotyka się "12,345 m". Taki zapis jest czytelniejszy, zgodny z zasadą spójności jednostek i wygodniejszy w obliczeniach.
Pomiar w terenie dotyczy rzeczywistej odległości między punktami i jest wynikiem pracy instrumentu (np. tachimetru). Pomiar na mapie to pomiar graficzny linijką na wydruku/ekranie i wymaga przeliczenia przez skalę. W egzaminach pytania o "pomiary" zwykle dotyczą terenu i zapisu w metrach.
Trzeba użyć skali mapy. Najpierw mierzysz odległość na mapie (np. w mm lub cm), a potem mnożysz ją przez mianownik skali (po ujednoliceniu jednostek). Przykładowo przy skali 1:1000, 1 cm na mapie odpowiada 10 m w terenie.
Najczęstsze błędy to mieszanie jednostek (cm z m), niekonsekwentny zapis w obliczeniach oraz automatyczne kojarzenie "mapy" z centymetrami bez sprawdzenia, czy pytanie dotyczy wyniku pomiaru terenowego. Pomaga zasada: w obliczeniach trzymaj jedną jednostkę, zwykle metry.
W praktyce instrument podaje wynik odległości w jednostkach skonfigurowanych w oprogramowaniu, ale standardowo jest to metr (często z dokładnością do ułamków metra). Kluczowe jest, aby w całym opracowaniu zachować jedną jednostkę i konsekwentny format zapisu, niezależnie od metody pomiaru.
Najbezpieczniej zapisywać wszystko w metrach i stosować zapis dziesiętny (np. 15,230 m). Jeśli gdzieś pojawia się cm lub mm (np. z notatek), przelicz je na metry przed podstawieniem do wzorów. Dodatkowo warto na początku obliczeń wpisać "Jednostki: m" jako kontrolę.
Przećwicz rozróżnienie: jednostka wyniku pomiaru (najczęściej metry) vs jednostka narzędzia przy pomiarze graficznym (cm/mm). Powtarzaj podstawowe przeliczenia (mm–cm–m) i pilnuj spójności jednostek w zadaniach rachunkowych. To szybki punkt do zdobycia na egzaminie.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 71% zdających egzamin. średnio łatwe

Źródła:

  • BIPM (Bureau International des Poids et Mesures), The International System of Units (SI), 9th edition, 2019 (updated 2022), sections on base units and the metre: https://www.bipm.org/en/publications/si-brochure (dostęp: 2026-03-02)
  • ISO 80000-1:2009, Quantities and units — Part 1: General (zasady wielkości i jednostek); informacja katalogowa ISO: https://www.iso.org/standard/30669.html (dostęp: 2026-03-02)

Materiały:

  • Brak możliwości weryfikacji źródła - wiedza ogólna z dziedziny geodezji (jednostki zapisu wyników pomiarów)
  • BIPM: The International System of Units (SI) – definicje i stosowanie jednostek
  • ISO 80000-1 (Quantities and units – Part 1: General) – zasady zapisu wielkości i jednostek

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego