KWALIFIKACJA ROL4 + ROL5 - CZERWIEC 2012

PYTANIE NR 46.
Podczas wykonywania zabiegu oprysku środkami ochrony roślin doszło do awarii urządzenia do oprysków i rozlania środka chemicznego. Przeprowadzona inspekcja wykazała, że urządzenie nie posiada aktualnych badań technicznych. Zgodnie z przepisami Kodeksu Pracy odpowiedzialność za tę sytuację ponosi:
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Zgodnie z Kodeksem pracy to pracodawca ponosi odpowiedzialność za stan BHP w zakładzie oraz za zapewnienie, by używane maszyny i urządzenia dawały bezpieczne warunki pracy.
Brak aktualnych badań technicznych sprzętu jest zaniedbaniem organizacyjnym pracodawcy, a nie producenta, inspektora BHP ani operatora.

Pełne wyjaśnienie:

W sytuacji awarii opryskiwacza i rozlania środka chemicznego kluczowe jest, co było przyczyną ryzyka: urządzenie nie miało aktualnych badań technicznych. Obowiązek utrzymania sprzętu w stanie zapewniającym bezpieczne i higieniczne warunki pracy oraz organizacji systemu BHP spoczywa na pracodawcy. To pracodawca odpowiada za to, by do pracy dopuszczać wyłącznie sprzęt sprawny, właściwie utrzymany i poddawany wymaganym kontrolom.

Odpowiedź "pracodawca" jest więc poprawna, bo obejmuje zarówno ogólną odpowiedzialność za BHP w zakładzie, jak i konkretny obowiązek zapewnienia bezpiecznego stanu technicznego maszyn i urządzeń używanych przez pracowników.

Pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe z typowych powodów:

  • "pracownik wykonujący oprysk" ma obowiązek stosować się do instrukcji i zasad BHP, ale zwykle nie odpowiada za organizację badań technicznych i dopuszczanie urządzeń do pracy. Jeśli sprzęt został dopuszczony bez aktualnych badań, to jest to problem po stronie organizacji pracy.
  • "zakładowy inspektor bhp" pełni funkcje doradcze i kontrolne (wspiera system BHP), ale nie przejmuje odpowiedzialności prawnej za obowiązki pracodawcy. Może wskazywać nieprawidłowości, jednak decyzje i zapewnienie środków należą do pracodawcy.
  • "producent urządzenia" mógłby odpowiadać za wady konstrukcyjne lub naruszenie odrębnych wymagań dotyczących wprowadzania wyrobu na rynek, ale tu stwierdzono brak aktualnych badań technicznych w zakładzie, czyli brak nadzoru eksploatacyjnego.

W praktyce, aby uniknąć takich zdarzeń, pracodawca powinien prowadzić ewidencję przeglądów i terminów badań, wycofywać z użycia sprzęt bez ważnych kontroli oraz szkolić pracowników z postępowania przy rozlaniu środka ochrony roślin. Pracownik ma też prawo reagować na realne zagrożenie (np. odmówić wykonywania pracy sprzętem stwarzającym bezpośrednie niebezpieczeństwo), ale nie zastępuje to obowiązków pracodawcy.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Oznacza to, że to pracodawca ma obowiązek zorganizować pracę w sposób bezpieczny, zapewnić szkolenia, procedury, środki ochrony i nadzór nad sprzętem. Nawet gdy część zadań deleguje kierownikom lub służbie BHP, odpowiedzialność końcowa za stan BHP w zakładzie pozostaje po jego stronie.
Pytanie odwołuje się wprost do przepisów Kodeksu pracy, które wskazują podmiot odpowiedzialny jako pracodawcę. Kierownik może wykonywać zadania w imieniu pracodawcy, ale w języku przepisów odpowiedzialność za stan BHP i dopuszczanie sprzętu do pracy przypisana jest pracodawcy.
Powinien natychmiast wycofać urządzenie z użytkowania, zorganizować wymagane badania/przeglądy, udokumentować ich wykonanie oraz zapewnić bezpieczną alternatywę (np. sprawny opryskiwacz). Dodatkowo należy ocenić ryzyko i przeszkolić pracowników, aby nie używali sprzętu bez ważnych kontroli.
Zwykle nie odpowiada za sam brak badań, bo to element organizacji i nadzoru nad sprzętem. Pracownik odpowiada natomiast za bezpieczne wykonywanie czynności, stosowanie środków ochrony i zgłaszanie nieprawidłowości. Jeśli zauważy brak dopuszczenia lub usterkę, powinien przerwać pracę i zgłosić problem.
Inspektor/służba BHP wspiera pracodawcę: doradza, kontroluje warunki pracy, wskazuje niezgodności i proponuje działania zapobiegawcze. Nie jest jednak stroną, która finansuje badania techniczne i nie przejmuje odpowiedzialności prawnej za decyzje o dopuszczeniu urządzenia do pracy.
Producent może odpowiadać np. wtedy, gdy awaria wynika z wady konstrukcyjnej, błędnej dokumentacji, braku wymaganych zabezpieczeń albo naruszeń przy wprowadzaniu wyrobu do obrotu. W pytaniu jednak przyczyną jest brak aktualnych badań technicznych w zakładzie, czyli zaniedbanie po stronie użytkownika/pracodawcy.
Należy przerwać pracę, zabezpieczyć miejsce, ograniczyć dostęp osób postronnych, użyć odpowiednich środków ochrony indywidualnej i postępować zgodnie z instrukcją oraz kartą charakterystyki preparatu. Następnie zgłosić zdarzenie przełożonemu i wdrożyć procedury usuwania skażenia oraz utylizacji odpadów.
Przydatne są: instrukcja obsługi, rejestr przeglądów i napraw, potwierdzenia badań/kalibracji, procedury BHP stanowiska pracy oraz dokumenty dotyczące stosowanych środków (np. karty charakterystyki). Komplet dokumentacji ułatwia kontrolę i zmniejsza ryzyko dopuszczenia sprzętu w złym stanie.
Bo niesprawne lub niekontrolowane urządzenie zwiększa ryzyko wypadku i narażenia na substancje niebezpieczne (np. rozlanie cieczy roboczej). Nadzór nad stanem technicznym to element zapobiegania zagrożeniom u źródła, a nie tylko reagowania po awarii. Dlatego przepisy nakładają ten obowiązek na pracodawcę.
Ucz się przez schemat: kto odpowiada (pracodawca), co ma zapewnić (bezpieczny sprzęt, szkolenia, procedury), jakie są role innych osób (pracownik wykonuje i zgłasza, BHP doradza, producent odpowiada za wyrób). Pomaga też analiza krótkich scenek wypadkowych i wskazywanie przyczyny organizacyjnej.
info

Statystycznie 61% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Źródła:

  • Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy, art. 207 § 1, tekst jednolity: Dz.U. 2025 poz. 277
  • Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy, art. 215, tekst jednolity: Dz.U. 2025 poz. 277

Materiały:

  • Tekst Kodeksu pracy (dział dotyczący BHP) w wersji ujednoliconej
  • Materiały szkoleniowe BHP dla pracowników rolnictwa/ogrodnictwa (instruktaże stanowiskowe)
  • Poradniki Państwowej Inspekcji Pracy dotyczące obowiązków pracodawcy w zakresie BHP

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego