KWALIFIKACJA MED13 - STYCZEŃ 2020

PYTANIE NR 30.
Podczas zajęć grupowych w pracowni witrażu uczestnicy używają nożyc do cięcia szkła. Terapeuta zajęciowy w celu ochrony i bezpieczeństwa uczestników powinien zapewnić im
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Poprawna jest odpowiedź "okulary ochronne", ponieważ podczas cięcia szkła mogą powstawać odpryski i drobne fragmenty, które stanowią bezpośrednie zagrożenie dla oczu.
Buty ochronne nie chronią przed tym ryzykiem, a pomoc współpracowników ani literatura branżowa nie zastępują ŚOI.

Pełne wyjaśnienie:

W pracowni witrażu (praca ze szkłem) jednym z głównych zagrożeń są odpryski i drobne fragmenty szkła, które mogą dostać się do oczu podczas cięcia lub manipulowania materiałem. Dlatego właściwym działaniem terapeuty zajęciowego jest zapewnienie uczestnikom okularów ochronnych jako środka ochrony indywidualnej.

Odpowiedź "buty ochronne" jest nieadekwatna do opisanego zagrożenia: obuwie może ograniczać skutki urazu stopy (np. nadepnięcie), ale nie zabezpiecza oczu przed najczęstszym i najbardziej bezpośrednim ryzykiem przy cięciu szkła.

Odpowiedź "pomoc współpracowników" odnosi się do organizacji pracy i nadzoru. Nadzór może zmniejszać liczbę błędów, ale nie eliminuje fizycznego czynnika ryzyka (odprysk może wystąpić mimo prawidłowej techniki). Z tego powodu nie jest to środek ochrony równoważny okularom.

Odpowiedź "dostęp do książek i czasopism branżowych" może wspierać rozwój zawodowy, jednak nie zapewnia natychmiastowej ochrony podczas wykonywania czynności niebezpiecznej. W kontekście BHP liczą się rozwiązania techniczne/organizacyjne i ŚOI dobrane do zagrożenia.

Wskazówka egzaminacyjna: w pytaniach o bezpieczeństwo najpierw nazwij zagrożenie (tu: odprysk szkła → oczy), a dopiero potem dobieraj ochronę. To ogranicza typowy błąd polegający na wybieraniu "ogólnie ochronnej" odpowiedzi bez powiązania z ryzykiem.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najczęstsze ryzyko to odpryski i drobne fragmenty szkła, które mogą zostać wyrzucone w stronę twarzy podczas nacinania i łamania szkła. Nawet niewielki odprysk może spowodować podrażnienie, zranienie rogówki lub poważniejszy uraz.
W opisanej czynności kluczowe zagrożenie dotyczy oczu, bo szkło może odpryskiwać. Buty ochronne mogą być przydatne w innych sytuacjach, ale nie zabezpieczają przed najbliższym ryzykiem przy samym cięciu szkła. ŚOI dobiera się do dominującego zagrożenia.
Dobór powinien uwzględniać ochronę przed uderzeniem cząstek oraz dobre przyleganie i komfort noszenia. Ważne są: odpowiedni rozmiar, osłona boczna, odporność na zarysowania oraz zgodność z wymaganiami dla ochrony oczu. Okulary muszą pasować do użytkownika.
Nadzór jest ważny, ale nie zastępuje ochrony indywidualnej. Terapeuta może korygować technikę i reagować na ryzykowne zachowania, jednak odprysk szkła może wystąpić nawet przy prawidłowym działaniu. Dlatego potrzebne są konkretne zabezpieczenia, np. okulary ochronne.
Przed zajęciami warto ustalić: obowiązek używania okularów ochronnych, bezpieczne trzymanie narzędzi, porządek na stanowisku, sposób odkładania szkła i odpadów, zakaz pracy w pośpiechu oraz zasady zgłaszania skaleczeń. Krótka instrukcja na start zmniejsza liczbę wypadków.
Należy spokojnie wyjaśnić ryzyko i konsekwencje urazu oka, zaproponować lepiej dopasowany model okularów oraz przerwać czynność stwarzającą zagrożenie, jeśli brak ŚOI uniemożliwia bezpieczną pracę. W pracy z grupą ważna jest też spójność zasad i konsekwentne egzekwowanie reguł.
Typowe błędy to skupienie się na "widocznych" urazach (np. skaleczenia dłoni) i pomijanie oczu, niedocenianie ryzyka drobnych odprysków, brak stałych zasad porządkowania odpadów oraz uznawanie, że ostrożność wystarczy bez ŚOI. Pomaga lista kontrolna BHP przed zajęciami.
Często mogą być przydatne, bo szkło zwiększa ryzyko skaleczeń, ale dobór rękawic zależy od konkretnej techniki i narzędzi (niekiedy potrzebna jest precyzja chwytu). Niezależnie od rękawic, ochrona oczu pozostaje kluczowa, gdy istnieje ryzyko odprysków.
Gdy w treści wprost pojawia się narzędzie i czynnik urazowy (np. odpryski, pył, hałas, chemikalia), najczęściej poprawna jest odpowiedź wskazująca właściwy środek ochrony indywidualnej. Warto dopasować ŚOI do części ciała narażonej na uraz.
Pomaga stabilny stół roboczy, mata/okładzina ograniczająca poślizg, wyznaczenie stref odkładania narzędzi, pojemnik na odpady szklane oraz zasada sprzątania na bieżąco. Organizacja stanowiska zmniejsza liczbę niekontrolowanych ruchów, ale nie zastępuje okularów ochronnych.
info

Statystycznie 80% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnio łatwe

Źródła:

  • CIOP-PIB (Centralny Instytut Ochrony Pracy – PIB), informacje/poradniki dot. ochrony oczu i twarzy – https://www.ciop.pl/ (dział tematyczny: ŚOI/ochrona oczu) – dostęp 2026-02-28
  • Polski Komitet Normalizacyjny / norma: PN-EN 166 (Ochrona indywidualna oczu – wymagania) – opis normy i zakres (wymagania dla okularów ochronnych) – dostęp 2026-02-28
  • Stained Glass Association of America, strona dotycząca bezpieczeństwa pracy przy witrażach (zagrożenia i zalecane środki ochrony) – https://stainedglass.org/ (sekcja safety) – dostęp 2026-02-28

Materiały:

  • Materiały edukacyjne CIOP-PIB dotyczące doboru środków ochrony indywidualnej (ochrona oczu i twarzy)
  • Normy i karty informacyjne producentów okularów ochronnych (wymagania i oznaczenia)
  • Instrukcje BHP pracowni artystycznych (szkło/witraż) i procedury postępowania przy skaleczeniach

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego