KWALIFIKACJA MOT5 - WRZESIEŃ 2015

PYTANIE NR 29.
Podczas zwiększania prędkości obrotowej silnika przez gwałtowne naciśnięcie pedału gazu, prędkość pojazdu wzrasta nieproporcjonalnie. Taki objaw w samochodzie z mechaniczną skrzynią biegów świadczy o uszkodzeniu
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Objaw polega na tym, że po gwałtownym dodaniu gazu obroty silnika rosną, a prędkość pojazdu nie przyrasta proporcjonalnie. W manualnej skrzyni najczęściej oznacza to poślizg sprzęgła, czyli brak pełnego przeniesienia momentu na układ napędowy. Elementy jak przekładnia główna czy mechanizm różnicowy zwykle dają hałas lub drgania, nie "rozbieganie" obrotów.

Pełne wyjaśnienie:

W pojeździe z mechaniczną (manualną) skrzynią biegów prawidłowa zależność jest taka, że na tym samym biegu wzrost prędkości obrotowej silnika powinien powodować proporcjonalny wzrost prędkości pojazdu (z uwzględnieniem oporów ruchu). Jeśli po gwałtownym wciśnięciu pedału gazu obroty silnika rosną szybko, a prędkość pojazdu przyrasta wyraźnie wolniej, typowym wytłumaczeniem jest poślizg sprzęgła.

Dlaczego "sprzęgło" jest poprawne?
Sprzęgło jest elementem rozłączalnym pomiędzy silnikiem a skrzynią biegów. Gdy okładziny tarczy są zużyte, docisk jest osłabiony lub powierzchnie cierne są zanieczyszczone (np. olejem), sprzęgło może nie przenosić w pełni momentu obrotowego. Wtedy część energii zamienia się w ciepło na powierzchniach ciernych, a silnik "wkręca się" na obroty bez odpowiedniego przyspieszenia pojazdu.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • Przekładnia główna – jej uszkodzenia częściej objawiają się hałasem (wycie), zmianą dźwięku zależną od obciążenia lub prędkości, ewentualnie luzami. Sama przekładnia nie powoduje typowego "rozbiegania" obrotów silnika względem prędkości na skutek poślizgu.
  • Skrzynia biegów – usterki skrzyni to np. trudności z wyborem przełożeń, wyskakiwanie biegów, hałas łożysk/zębatek. Mogą występować poślizgi w automatach, ale w manualnej skrzyni zębate przełożenia nie "ślizgają się" w ten sposób; opis pasuje znacznie bardziej do sprzęgła.
  • Mechanizm różnicowy – uszkodzenia zwykle dają stuki, wycie, szarpania lub problemy z przeniesieniem napędu związane z uszkodzeniami mechanicznymi. Różnicowy nie jest elementem ciernym regulującym przekazanie momentu, więc nie daje klasycznego efektu wzrostu obrotów bez przyrostu prędkości.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w opisie pojawia się "obroty rosną, prędkość nie nadąża" w aucie z manualną skrzynią, pierwszym skojarzeniem diagnostycznym powinien być poślizg sprzęgła.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najczęściej oznacza poślizg sprzęgła: silnik zwiększa obroty, ale moment nie jest w pełni przenoszony na koła. W efekcie auto słabo przyspiesza mimo "wkręcania się" silnika. To typowy objaw zużytej tarczy, słabego docisku lub zanieczyszczenia okładzin.
Sprzęgło pracuje na tarciu. Gdy tarcie jest zbyt małe (zużycie okładzin, mniejszy docisk, olej na tarczy), sprzęgło nie "trzyma". Silnik może wtedy łatwo zwiększać obroty, a część energii zamienia się w ciepło zamiast napędzać pojazd.
Poślizg sprzęgła to zwykle: szybki wzrost obrotów, słabsze przyspieszenie, czasem zapach spalenizny. Usterki skrzyni biegów częściej dają: trudności w zmianie biegów, hałasy, wyskakiwanie przełożeń. W manualnej skrzyni typowy "poślizg" dotyczy głównie sprzęgła.
Zwykle przy dużym obciążeniu, np. podczas przyspieszania na wyższym biegu, pod górę lub przy holowaniu. Wtedy potrzebny jest większy moment na kołach, a słabe sprzęgło zaczyna się ślizgać, przez co obroty rosną szybciej niż prędkość.
Zwykle nie w taki sposób. Uszkodzony mechanizm różnicowy najczęściej objawia się hałasem, stukami, nierówną pracą podczas skrętu lub problemami z przeniesieniem napędu w wyniku uszkodzeń zębów/łożysk. Efekt "ślizgania" jest charakterystyczny dla sprzęgła, bo jest elementem ciernym.
Często występują: wyższy punkt "brania", trudności z ruszaniem, drgania przy puszczaniu pedału, zapach spalenizny po mocnym przyspieszaniu, a czasem gorsze przyspieszenie przy rosnących obrotach. Konkretne objawy zależą od rodzaju uszkodzenia (tarcza, docisk, wysprzęglik).
Najczęstsze to: zużycie okładzin tarczy sprzęgła, osłabienie sprężyny docisku, nieprawidłowa regulacja/usterka układu wysprzęglania powodująca niedociśnięcie tarczy, oraz zanieczyszczenie olejem (np. wyciek z uszczelniacza). Każda z nich zmniejsza skuteczność tarcia.
Typowo nie. Przekładnia główna (wraz z przekładnią końcową) przy uszkodzeniu zwykle daje wycie lub zmianę hałasu zależną od prędkości i obciążenia oraz luzy. Nie jest elementem ciernym "regulującym" moment, więc nie powoduje klasycznego wzrostu obrotów bez przyrostu prędkości.
Częsty błąd to automatyczne wskazanie "skrzyni biegów", bo problem dotyczy jazdy i przyspieszania. Inny błąd to mylenie uszkodzeń dyferencjału z poślizgiem (choć dyfer zwykle hałasuje). Warto skupić się na tym, że tylko sprzęgło jest elementem ciernym między silnikiem a skrzynią.
Ucz się objawów przypisanych do konkretnych zespołów: sprzęgło (poślizg, zapach, punkt brania), skrzynia (zmiana biegów, wyskakiwanie, hałas), przekładnia główna i dyferencjał (wycie, stuki, luzy). Pomaga też przećwiczenie prostych scenariuszy: "co rośnie, co nie rośnie" (obroty vs prędkość).
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 59% zdających egzamin. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Objaw polega na tym, że po gwałtownym dodaniu gazu obroty silnika rosną, a prędkość pojazdu nie przyrasta proporcjonalnie."

Materiały:

  • Podręczniki z budowy i eksploatacji pojazdów: rozdziały o sprzęgle i przeniesieniu napędu
  • Instrukcje serwisowe producentów (opis objawów: poślizg, zapach spalenizny, wzrost obrotów bez przyrostu prędkości)
  • Materiały szkoleniowe dotyczące diagnostyki układu sprzęgła w pojazdach z manualną skrzynią

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego