KWALIFIKACJA MOT5 - CZERWIEC 2019

PYTANIE NR 35.
W samochodzie osobowym w celu zabezpieczenia koła przed odkręceniem stosuje się
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W praktyce koło mocuje się nakrętkami/śrubami o odpowiednim kształcie przylgi (najczęściej stożkowej), która centruje felgę i zapewnia właściwy docisk. Dzięki temu połączenie koła z piastą jest stabilne i mniej podatne na poluzowanie podczas jazdy. Podkładki nie są typowym rozwiązaniem w tym miejscu.

Pełne wyjaśnienie:

Połączenie koła z piastą w samochodzie osobowym jest połączeniem gwintowym, które musi spełniać dwa kluczowe zadania: zapewnić odpowiedni docisk (siłę zacisku) oraz prawidłowo ustalić felgę względem piasty. Z tego powodu stosuje się nakrętki (lub śruby) z powierzchnią przylgową dopasowaną do gniazda w feldze. Bardzo częstym rozwiązaniem jest przylga stożkowa, która działa jak klin: podczas dokręcania wprowadza felgę w osiowe położenie i stabilizuje ją w gnieździe.

Odpowiedź "nakrętki z kołnierzem stożkowym" jest poprawna, ponieważ stożkowa część współpracuje z odpowiednio ukształtowanym otworem felgi, co poprawia centrowanie i równomierne przenoszenie obciążeń. W efekcie maleje ryzyko powstania luzu i późniejszego odkręcania się połączenia w warunkach drgań oraz zmiennych obciążeń.

  • "nakrętki samohamowne" kojarzą się z blokowaniem gwintu, ale nie są typowym rozwiązaniem do mocowania kół w samochodach osobowych. W tym węźle kluczowe jest właściwe dopasowanie przylgi do felgi oraz poprawny moment dokręcania.
  • "podkładki sprężyste" są stosowane w wielu połączeniach śrubowych, jednak przy kołach zwykle się ich nie używa: mogą pogarszać przyleganie, wprowadzać dodatkowe odkształcenia i nie zapewniają prawidłowego ustalenia felgi w gnieździe.
  • "podkładki płaskie" również nie rozwiązują problemu centrowania felgi i nie są standardowym sposobem zabezpieczenia połączenia koła. W praktyce ważniejsze są: właściwy typ gniazda (stożek/kula), stan powierzchni przylegania oraz prawidłowe dokręcenie.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w odpowiedziach pojawiają się podkładki, a pytanie dotyczy kół, zwykle poprawna jest odpowiedź związana z kształtem przylgi nakrętki/śruby (stożek lub kula), bo to element konstrukcyjny dopasowany do felgi.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Nakrętka stożkowa ma powierzchnię przylgową w kształcie stożka, która pasuje do stożkowego gniazda w feldze. Podczas dokręcania pomaga ustalić (wycentrować) felgę i uzyskać stabilny docisk połączenia koło–piasta.
Stożkowa przylga zwiększa stabilność kontaktu z felgą i poprawia centrowanie. Równomierny docisk i właściwe ułożenie felgi zmniejszają mikroprzemieszczenia podczas jazdy, a to ogranicza ryzyko stopniowego spadku napięcia w połączeniu.
Niewłaściwy kształt przylgi (np. inny niż gniazdo w feldze) może powodować słabe przyleganie, niszczenie gniazd, bicie koła, a nawet luzowanie połączenia. W skrajnym przypadku rośnie ryzyko uszkodzeń i zagrożenia bezpieczeństwa.
Zwykle nie. Mocowanie kół opiera się na właściwej przylgni nakrętki/śruby (stożek lub kula) i poprawnym dokręceniu. Podkładki sprężyste mogą pogarszać kontakt, wprowadzać dodatkowe odkształcenia i nie zapewniają prawidłowego ustalenia felgi.
To zgodność kształtu powierzchni dociskowej: stożek do stożka lub kula do kuli. Dopasowanie zapewnia prawidłowe centrowanie, równomierne przenoszenie sił oraz mniejsze ryzyko uszkodzeń. Niedopasowanie zwiększa szanse na luz i zużycie.
Gniazdo stożkowe ma wyraźne zwężenie w otworze na śrubę/nakrętkę (stożkową "misę"). W praktyce ocenia się to wzrokowo i porównuje z przylgą elementu złącznego. W razie wątpliwości trzeba sprawdzić zalecenia felgi/pojazdu.
Nie zawsze i zwykle nie są rozwiązaniem typowym dla kół osobowych. W tym węźle najważniejsze są: odpowiedni typ przylgi (stożek/kula), właściwy moment dokręcania oraz stan powierzchni przylegania. "Samohamowność" nie zastąpi złego dopasowania.
Częste błędy to mylenie roli podkładek z rolą przylgi stożkowej/kulistej, ignorowanie dopasowania do felgi oraz traktowanie "zabezpieczenia" jako dodatkowego elementu zamiast prawidłowego doboru nakrętek i właściwego dokręcenia.
Szczególnie po wymianie felg (np. stalowe na aluminiowe), po zakupie felg używanych, po naprawach układu hamulcowego/zwrotnicy oraz gdy pojawiają się objawy bicia lub odgłosy z okolicy kół. Wtedy dopasowanie przylgi jest kluczowe.
Warto opanować: rodzaje przylg (stożkowa i kulista), nazwy elementów (śruba, nakrętka, piasta, felga), ogólną zasadę docisku połączenia oraz typowe błędy montażowe. Pomaga też oglądanie rzeczywistych felg i porównanie gniazd.
info

Około 65% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Według specjalistów z branży: "W praktyce koło mocuje się nakrętkami/śrubami o odpowiednim kształcie przylgi (najczęściej stożkowej), która centruje felgę i zapewnia właściwy docisk."

Materiały:

  • Instrukcje serwisowe producentów pojazdów dotyczące montażu kół (sekcja: koła i ogumienie)
  • Podręczniki z zakresu budowy pojazdów/połączeń gwintowych w motoryzacji
  • Materiały szkoleniowe producentów felg i elementów złącznych (dobór gniazda stożkowego/kulistego)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego