KWALIFIKACJA SPO1 - CZERWIEC 2016

PYTANIE NR 3.
Podopieczna głuchoniewidoma, to osoba
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Osoba głuchoniewidoma ma jednoczesne, istotne ograniczenia w dwóch kanałach zmysłowych: słuchu i wzroku. Dlatego zalicza się ją do osób ze sprzężoną niepełnosprawnością sensoryczną. Pozostałe odpowiedzi błędnie przenoszą znaczenie terminu na sferę intelektualną, fizyczną lub psychofizyczną.

Pełne wyjaśnienie:

Określenie "głuchoniewidoma" odnosi się do osoby, u której współwystępują ograniczenia w słyszeniu i widzeniu. Taka sytuacja oznacza połączenie (sprzężenie) dwóch niepełnosprawności dotyczących zmysłów, czyli sprzężoną niepełnosprawność sensoryczną. W praktyce ma to duże znaczenie dla organizacji wsparcia: trudniejszy jest dostęp do informacji, orientacja w przestrzeni oraz komunikacja, bo dwa podstawowe kanały odbioru bodźców są jednocześnie osłabione.

Odpowiedź "z wrodzoną niepełnosprawnością intelektualną" jest nieprawidłowa, ponieważ opisuje ograniczenia funkcjonowania poznawczego (np. rozumowania, uczenia się), a nie uszkodzenia zmysłów. Sama głuchoniewidomość nie przesądza o poziomie intelektualnym.

Odpowiedź "ze sprzężoną niepełnosprawnością fizyczną" jest błędna, bo "fizyczna" odnosi się głównie do narządu ruchu lub ogólnej sprawności ciała. W głuchoniewidomości kluczowe są bariery w percepcji wzrokowej i słuchowej, nie w motoryce.

Odpowiedź "z wrodzoną niepełnosprawnością psychofizyczną" także nie pasuje: termin ten bywa używany w innych kontekstach i nie definiuje wprost jednoczesnego uszkodzenia słuchu i wzroku. W tym pytaniu sprawdzana jest umiejętność poprawnego przypisania głuchoniewidomości do kategorii sensorycznej.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w nazwie występują elementy odnoszące się do zmysłów (np. "głucho-", "-niewid-"), najpierw rozważ kategorię sensoryczną oraz możliwość sprzężenia dwóch ograniczeń.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Osoba głuchoniewidoma ma jednocześnie ograniczenia w odbiorze informacji przez słuch i wzrok. To nie jest tylko "gorsze słyszenie" albo "słabszy wzrok", ale współwystępowanie dwóch barier sensorycznych, które łącznie utrudniają komunikację, orientację i samodzielność.
"Sprzężona" oznacza, że występują co najmniej dwie niepełnosprawności jednocześnie i wzajemnie nasilają trudności w funkcjonowaniu. W głuchoniewidomości sprzężone są dwa zmysły: wzrok i słuch, co wymaga innego planowania wsparcia niż przy jednej dysfunkcji.
Często potrzebuje wsparcia w bezpiecznym poruszaniu się, orientacji w przestrzeni, dostępie do informacji oraz komunikacji. W praktyce ważne są metody dotykowe, odpowiednia organizacja otoczenia i jasne procedury pomocy, aby zmniejszyć ryzyko dezorientacji.
Nie. Głuchoniewidomość opisuje przede wszystkim ograniczenia sensoryczne, a nie poziom intelektualny. Osoba może mieć prawidłowy rozwój poznawczy, a trudności w uczeniu się lub komunikacji mogą wynikać z barier w odbiorze bodźców, nie z niepełnosprawności intelektualnej.
Niepełnosprawność sensoryczna dotyczy zmysłów (wzrok, słuch), a fizyczna najczęściej narządu ruchu i sprawności motorycznej. W pytaniach zwracaj uwagę na słowa kluczowe: "niewidomy", "niesłyszący" sugerują sensoryczną, a "ruch", "kończyny" sugerują fizyczną.
Dobór komunikacji zależy od możliwości osoby. Często stosuje się metody oparte na dotyku oraz wyraźnych, powtarzalnych sygnałach. W pracy asystenta ważne jest uzgadnianie z podopiecznym preferowanego sposobu przekazu i konsekwentne stosowanie tej samej metody.
Ryzyko rośnie w nowym lub zatłoczonym otoczeniu, przy zmianach organizacji przestrzeni oraz w sytuacjach nagłych. Jednoczesne ograniczenia słuchu i wzroku utrudniają szybkie zorientowanie się w komunikatach i bodźcach z otoczenia, dlatego potrzebne są jasne zasady i asekuracja.
Ponieważ rdzeń terminu "głucho-" odnosi się do słuchu, a "-niewidoma" do wzroku. To bezpośrednio wskazuje na dwa zmysły, więc właściwą klasyfikacją jest sprzężona niepełnosprawność sensoryczna. Pozostałe kategorie dotyczą innych obszarów funkcjonowania.
Najczęściej wybierają odpowiedzi o niepełnosprawności intelektualnej lub "psychofizycznej", bo kojarzą je z "większą trudnością". To błąd skojarzeniowy. W testach pomagają proste kroki: rozbij termin na części ("głuchy" + "niewidomy") i przypisz do właściwej kategorii.
Twórz krótkie mapy pojęć: sensoryczna (wzrok/słuch), fizyczna (ruch), intelektualna (poznanie). Do każdego terminu dopisz 1–2 przykłady sytuacji wsparcia. Takie łączenie definicji z praktyką zmniejsza ryzyko pomyłek w teście.
info

Statystycznie 73% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnio łatwe

Według specjalistów z branży: "Osoba głuchoniewidoma ma jednoczesne, istotne ograniczenia w dwóch kanałach zmysłowych: słuchu i wzroku."

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z pedagogiki specjalnej dotyczące niepełnosprawności sensorycznych
  • Materiały edukacyjne organizacji wspierających osoby z niepełnosprawnością wzroku i słuchu
  • Standardy i poradniki praktyczne komunikacji wspomagającej (AAC) w kontekście ograniczeń sensorycznych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego