KWALIFIKACJA MED3 + MED14 - CZERWIEC 2020

PYTANIE NR 21.
Podopieczna z niedowładem prawej kończyny górnej wymaga zmiany koszuli nocnej. W której kolejności należy prawidłowo zdjąć i założyć chorej koszulę nocną?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
U osoby z niedowładem, aby nie ciągnąć i nie przeciążać kończyny niesprawnej, przy zdejmowaniu odzieży zaczyna się od strony sprawnej, a kończynę niedowładną uwalnia na końcu. Przy zakładaniu jest odwrotnie: najpierw zakłada się rękaw na kończynę niedowładną, a dopiero potem na sprawną.

Pełne wyjaśnienie:

W opiece nad osobą z niedowładem (osłabieniem siły mięśniowej) kluczowe jest ograniczenie manipulacji kończyną niesprawną oraz unikanie pociągania za bark i staw łokciowy. Dlatego stosuje się prostą regułę:

  • rozbieranie: zaczynaj od strony sprawnej, a stronę niesprawną zdejmuj na końcu,
  • ubieranie: zaczynaj od strony niesprawnej, a stronę sprawną ubieraj na końcu.

W tym zadaniu niedowład dotyczy prawej kończyny górnej. Oznacza to, że przy zdejmowaniu koszuli najpierw uwalnia się rękaw z kończyny lewej (sprawniejszej), a dopiero potem ostrożnie z prawej. Dzięki temu zmniejsza się ryzyko szarpnięcia, bólu oraz przypadkowego skręcenia kończyny o mniejszej kontroli ruchu.

Przy zakładaniu koszuli postępuje się odwrotnie: najpierw wprowadza się prawą (niedowładną) kończynę w rękaw. To ułatwia wykonanie czynności, bo późniejsze dociąganie materiału można wykonać stroną sprawną, a pacjent (jeśli ma zachowaną sprawność lewej ręki) może współpracować.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • Wskazanie, by zaczynać zarówno zdejmowanie, jak i zakładanie od tej samej kończyny, pomija fakt, że cele obu etapów są różne: przy zdejmowaniu chodzi o bezpieczne "uwolnienie" kończyny niesprawnej na końcu, a przy zakładaniu o "oszczędzenie" jej poprzez założenie rękawa jako pierwszego.
  • Propozycja zdejmowania od kończyny niesprawnej zwiększa ryzyko szarpnięcia i wymusza większy zakres manipulacji słabszą ręką.
  • Propozycja zakładania od kończyny sprawnej utrudnia późniejsze wprowadzanie kończyny niedowładnej i często prowadzi do niepotrzebnego ciągnięcia odzieży.

W praktyce opiekun powinien dodatkowo zadbać o komfort i intymność (osłonięcie pacjentki), informować o kolejnych krokach, asekurować bark oraz pracować ergonomicznie (wysokość łóżka, stabilna pozycja, brak gwałtownych ruchów).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najczęściej stosuje się regułę: ubieranie zaczyna się od strony niesprawnej. Najpierw zakłada się rękaw na kończynę z niedowładem, aby później nie trzeba było jej na siłę "wpychać" w ubranie. Dopiero potem ubiera się stronę sprawną, co ułatwia dociągnięcie materiału.
Przy rozbieraniu zwykle zaczyna się od strony sprawnej, a stronę niesprawną uwalnia na końcu. Chodzi o to, aby jak najmniej manipulować kończyną z niedowładem i nie szarpać za bark. Taka kolejność zmniejsza ryzyko bólu i urazu.
Bo późniejsze wprowadzanie kończyny niesprawnej w rękaw jest trudniejsze i często kończy się ciągnięciem materiału oraz szarpaniem barku. Zakładając rękaw najpierw na stronę z niedowładem, można potem spokojnie ułożyć koszulę i dopasować ją przy użyciu strony sprawnej.
Zdjęcie rękawa ze strony sprawnej zwykle jest łatwe i wymaga mniej ruchów pacjenta. Dzięki temu koszulę można następnie delikatnie zsunąć z kończyny niedowładnej bez ciągnięcia i bez nadmiernego unoszenia barku. To ważne dla bezpieczeństwa i komfortu chorej.
Niedowład to osłabienie siły i kontroli ruchu, przez które pacjent ma trudność w unoszeniu, chwytaniu i precyzyjnych czynnościach. W opiece oznacza to konieczność asekuracji kończyny, wolniejszego tempa pracy i takiego doboru techniki ubierania/rozbierania, by nie prowokować bólu ani urazu.
Częste błędy to: zaczynanie ubierania od strony sprawnej, pośpiech i ciągnięcie za rękaw, unoszenie pacjentowi barku bez podparcia oraz brak komunikacji ("teraz włożymy rękę"). Takie działania mogą powodować ból i lęk, a także utrudniać współpracę pacjenta przy czynności.
Podpieraj kończynę całą długością (nie tylko za dłoń), prowadź ruch powoli i w osi stawów. Unikaj szarpnięć i nagłego unoszenia ramienia. W praktyce pomaga wsunięcie rękawa do dłoni pacjenta i "rozwijanie" tkaniny po przedramieniu, zamiast ciągnięcia pacjenta za rękę.
Tak, jeśli stan na to pozwala. Warto zachęcać do aktywnego udziału stroną sprawną, bo wspiera to samodzielność i rehabilitację funkcjonalną. Opiekun powinien jednak kontrolować bezpieczeństwo czynności i nie wymuszać ruchów po stronie niesprawnej, które wywołują ból lub zmęczenie.
Rozpinana odzież bywa wygodniejsza, gdy pacjent ma ograniczoną ruchomość barków, silny ból, niedowład lub problem z utrzymaniem równowagi w siadzie. Ułatwia to ubieranie w łóżku i zmniejsza konieczność unoszenia rąk. W praktyce wybór zależy od stanu pacjenta i zaleceń zespołu.
Pomaga krótka reguła pamięciowa: "Zdejmuj: sprawna pierwsza. Zakładaj: niesprawna pierwsza." Najpierw ustal, która kończyna jest osłabiona (np. prawa), a potem zastosuj regułę osobno dla rozbierania i osobno dla ubierania. Nie zakładaj, że oba etapy zaczyna się tak samo.
info

Statystycznie 66% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "U osoby z niedowładem, aby nie ciągnąć i nie przeciążać kończyny niesprawnej, przy zdejmowaniu odzieży zaczyna się od strony sprawnej, a kończynę niedowładną uwalnia na końcu."

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne szkoły/CKZ: procedury pielęgnacyjno-opiekuńcze dotyczące ubierania i rozbierania
  • Skrypty lub instrukcje stanowiskowe z pracowni umiejętności opiekuńczych (technika ubierania osoby niesamodzielnej)
  • Zajęcia praktyczne z ergonomii i transferu pacjenta (asekuracja kończyny niedowładnej)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego