KWALIFIKACJA SPO1 - CZERWIEC 2023

PYTANIE NR 5.
Podopieczna z powodu wypadku w dzieciństwie straciła słuch. Jest to niepełnosprawność
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Utrata słuchu po wypadku oznacza, że niepełnosprawność powstała w wyniku zdarzenia po urodzeniu, czyli jest nabyta. Ponieważ dotyczy narządu zmysłu (słuchu), zalicza się ją do niepełnosprawności sensorycznej. "Sprzężona" dotyczy współwystępowania co najmniej dwóch niepełnosprawności.

Pełne wyjaśnienie:

W pytaniu kluczowe są dwa niezależne kryteria klasyfikacji: (1) czas powstania oraz (2) rodzaj naruszonej funkcji.

1) Wrodzona czy nabyta?
Skoro podopieczna "z powodu wypadku w dzieciństwie straciła słuch", przyczyna jest urazowa i pojawiła się po urodzeniu. To wskazuje na niepełnosprawność nabytą (powstałą w wyniku zdarzenia/choroby w trakcie życia), a nie wrodzoną.

2) Sensoryczna czy sprzężona?
Utrata słuchu dotyczy narządu zmysłu, więc jest to niepełnosprawność sensoryczna (związana ze zmysłami, typowo słuchem lub wzrokiem). Natomiast określenie sprzężona oznacza współwystępowanie co najmniej dwóch różnych niepełnosprawności, np. jednocześnie sensorycznej i intelektualnej albo ruchowej i sensorycznej. W treści pytania nie ma informacji o drugiej dysfunkcji, więc nie ma podstaw, by uznać ją za sprzężoną.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • "wrodzona, sprzężona" – błędne są oba człony: wypadek wskazuje na nabycie, a brak danych o współwystępowaniu innych niepełnosprawności nie uzasadnia "sprzężonej".
  • "wrodzona, sensoryczna" – sensoryczna mogłaby pasować do słuchu, ale "wrodzona" nie pasuje, bo przyczyną był wypadek w dzieciństwie.
  • "nabyta, sprzężona" – "nabyta" jest zgodna z treścią, ale "sprzężona" wymagałaby dodatkowej informacji o drugiej niepełnosprawności.

W praktyce rola asystenta osoby z niepełnosprawnością polega m.in. na rozpoznaniu barier wynikających z rodzaju niepełnosprawności (tu: bariery komunikacyjne) i dobraniu adekwatnego wsparcia, bez nadinterpretowania sytuacji (np. niezakładanie "sprzężenia", jeśli nie ma danych).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To niepełnosprawność, która powstała w trakcie życia (po urodzeniu), np. w wyniku wypadku, choroby, urazu lub powikłań leczenia. W odróżnieniu od wrodzonej nie wynika z wad obecnych od urodzenia, tylko z późniejszego zdarzenia wpływającego na funkcjonowanie.
Oznacza ograniczenia związane z narządami zmysłów, najczęściej słuchem lub wzrokiem. Przykłady to niedosłuch, głuchota czy znaczne osłabienie widzenia. W praktyce wsparcie skupia się na likwidowaniu barier komunikacyjnych i dostępie do informacji.
Bo w opisie przyczyną jest wypadek, czyli zdarzenie, które nastąpiło po urodzeniu. To spełnia kryterium "nabycia" w czasie życia. Gdyby problem ze słuchem istniał od urodzenia (np. wada rozwojowa), wtedy mówilibyśmy o niepełnosprawności wrodzonej.
To sytuacja, gdy u jednej osoby współwystępują co najmniej dwie różne niepełnosprawności (np. sensoryczna i ruchowa). Sama utrata słuchu nie oznacza jeszcze "sprzężenia" – potrzebna jest informacja o dodatkowej dysfunkcji wpływającej na funkcjonowanie.
Sprawdź, czy w treści są dane o jednym obszarze (np. sam słuch) czy o kilku (np. słuch i dodatkowo ograniczenia ruchowe lub intelektualne). Jeśli opis dotyczy jednego zmysłu, zwykle jest to sensoryczna. "Sprzężona" wymaga wyraźnej informacji o drugim problemie.
Częsty błąd to traktowanie "od dzieciństwa" jako synonimu "wrodzona". Tymczasem kluczowe jest, czy przyczyna była obecna od urodzenia, czy pojawiła się później (np. wypadek w dzieciństwie). Na egzaminie szukaj słów: uraz, wypadek, zachorowanie.
Nie. Niedosłuch lub głuchota mogą stanowić samodzielną niepełnosprawność sensoryczną. O "sprzężonej" mówimy dopiero wtedy, gdy są opisane dodatkowe, odrębne trudności (np. równocześnie ograniczenia ruchowe, poznawcze lub wzrokowe) wpływające na funkcjonowanie.
Najczęściej dotyczą komunikacji i dostępu do informacji: dostosowanie sposobu rozmowy (mówienie wyraźnie, kontakt wzrokowy), komunikacja pisemna, wsparcie tłumacza PJM, pomoc w kontakcie z instytucjami oraz organizowanie wizyt u specjalistów (np. diagnostyka słuchu, rehabilitacja).
Zwróć uwagę na słowa: słuch, wzrok, widzenie, niedosłuch, głuchota, ślepota. To typowe sygnały niepełnosprawności sensorycznej. Jeśli zamiast tego pojawiają się problemy lokomocji lub ruchu, częściej chodzi o niepełnosprawność ruchową, a nie sensoryczną.
Rozbij zadanie na dwa kroki: (1) ustal czas powstania (wrodzona/nabyta) na podstawie przyczyny, (2) ustal rodzaj (sensoryczna/ruchowa/itp.) na podstawie funkcji, której dotyczy opis. Dopiero potem wybierz parę, która pasuje w obu częściach.
info

Statystycznie 83% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnio łatwe

Według specjalistów z branży: "Utrata słuchu po wypadku oznacza, że niepełnosprawność powstała w wyniku zdarzenia po urodzeniu, czyli jest nabyta."

Źródła:

  • World Health Organization (WHO), International Classification of Functioning, Disability and Health (ICF), 2001 (dokument WHO) - https://iris.who.int/handle/10665/42407 (dostęp: 2026-02-18)
  • World Health Organization (WHO), ICD-11 Browser (definicje/ramy klasyfikacyjne zaburzeń i stanów zdrowia) - https://icd.who.int/browse/2024-01/mms/en (dostęp: 2026-02-18)

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z zakresu pedagogiki specjalnej dotyczące klasyfikacji niepełnosprawności
  • Podstawy komunikacji z osobą z uszkodzeniem słuchu (materiały o barierach komunikacyjnych i dostosowaniach)
  • Publikacje WHO dotyczące funkcjonowania i niepełnosprawności (ICF) jako ramy pojęciowej

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego