KWALIFIKACJA SPO1 - STYCZEŃ 2024

PYTANIE NR 5.
Który rodzaj niepełnosprawności posiada podopieczna, która jest osobą słabowidzącą?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Osoba słabowidząca ma ograniczoną sprawność narządu wzroku, czyli jednego ze zmysłów.
Dlatego taki stan zalicza się do niepełnosprawności sensorycznej. Pozostałe odpowiedzi dotyczą innych kryteriów (np. współwystępowania kilku niepełnosprawności lub zaburzeń ruchu).

Pełne wyjaśnienie:

Określenie "osoba słabowidząca" odnosi się do trwałego lub długotrwałego ograniczenia funkcji wzroku. Wzrok jest jednym z narządów zmysłów, dlatego w typowych podziałach funkcjonalnych taki stan klasyfikuje się jako niepełnosprawność sensoryczną (związaną z odbiorem bodźców przez zmysły).

Odpowiedź "sensoryczną" jest poprawna, bo bezpośrednio wskazuje na sferę funkcjonowania, której dotyczy problem: percepcję wzrokową. W praktyce asystent osoby z niepełnosprawnością, rozpoznając tę kategorię, może szybciej dobrać adekwatne wsparcie: poprawę kontrastu i oświetlenia, organizację przestrzeni (stałe miejsce przedmiotów, drożne ciągi komunikacyjne), pomoc w orientacji, czy przygotowanie materiałów w większej czcionce.

Odpowiedź "sprzężoną" jest nieprawidłowa, ponieważ "sprzężona" oznacza współwystępowanie co najmniej dwóch rodzajów niepełnosprawności (np. wzrokowej i ruchowej) – samo bycie słabowidzącą nie przesądza o współistnieniu innych ograniczeń.

Odpowiedź "fizyczną" bywa wybierana intuicyjnie, ale jest zbyt ogólna i nie wskazuje specyficznie na zaburzenie zmysłu. W wielu ujęciach "fizyczna" kojarzona jest głównie z ograniczeniami narządu ruchu lub ogólną sprawnością somatyczną, a tutaj kluczowa jest sfera sensoryczna.

Odpowiedź "psychofizyczną" również nie pasuje, bo sugeruje zaburzenia dotyczące funkcjonowania psychicznego i/lub złożonych aspektów psychoruchowych. W pytaniu podano jednoznaczny przykład: ograniczenie widzenia, czyli problem sensoryczny.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w opisie pojawiają się słowa "niedosłyszący", "niesłyszący", "słabowidzący", "niewidomy", najczęściej chodzi o kategorię sensoryczną. Najpierw zidentyfikuj, jaki obszar funkcjonowania jest zaburzony (zmysły/ruch/poznanie/psychika), a dopiero potem dobieraj nazwę kategorii.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Słabowidzenie oznacza istotne ograniczenie funkcji widzenia, które utrudnia codzienne czynności (np. czytanie, rozpoznawanie twarzy, orientację), nawet jeśli stosuje się korekcję. Kluczowe jest to, że problem dotyczy narządu zmysłu – wzroku.
Niepełnosprawność sensoryczna odnosi się do ograniczeń w odbiorze bodźców przez zmysły (np. wzrok, słuch). Słabowidzenie jest wprost ograniczeniem funkcji wzroku, więc mieści się w tej kategorii. To pomaga odróżnić ją od niepełnosprawności ruchowej czy intelektualnej.
Niepełnosprawność sprzężona to współwystępowanie co najmniej dwóch niepełnosprawności (np. wzrokowej i ruchowej). W praktyce oznacza konieczność łączenia strategii wsparcia z różnych obszarów, bo jedna adaptacja (np. większa czcionka) może nie wystarczyć bez dostosowań ruchowych.
Najczęściej obejmuje organizację bezpiecznej przestrzeni (brak przeszkód, stałe miejsca rzeczy), pomoc w orientacji i przemieszczaniu się, czytelne oznaczenia (kontrast, duża czcionka), a także werbalne opisy tego, co dzieje się w otoczeniu. Ważna jest też spokojna, przewidywalna komunikacja.
Skup się na tym, jaka funkcja jest ograniczona w opisie. Jeśli pojawia się wzrok lub słuch, zwykle chodzi o obszar sensoryczny. Jeśli opis dotyczy poruszania się, siły, kończyn lub koordynacji ruchowej, częściej pasuje kategoria związana z narządem ruchu (bywa nazywana fizyczną lub ruchową).
Nie. Słabowidzenie oznacza ograniczenie widzenia, ale nie całkowitą ślepotę. Osoba słabowidząca może widzieć w pewnym zakresie (np. przy dobrym oświetleniu lub z bliska), jednak nadal ma trudności w codziennym funkcjonowaniu, dlatego potrzebuje dostosowań i wsparcia.
Częsty błąd to wybór zbyt ogólnej kategorii ("fizyczna") zamiast tej wynikającej z konkretnego objawu (wzrok = sensoryczna). Inny błąd to uznawanie "sprzężonej" za "cięższą" – tymczasem sprzężona oznacza współwystępowanie kilku niepełnosprawności, a nie sam stopień trudności.
Pomagają m.in.: dobre i równomierne oświetlenie, kontrastowe oznaczenia (np. krawędzie schodów), eliminacja luźnych kabli i dywaników, porządek i stałe miejsca przedmiotów, etykiety dużą czcionką. Asystent może też wspierać w planowaniu tras i czynności krok po kroku.
Gdy informacja jest podana w formie trudnej do odczytania: mała czcionka, słaby kontrast, brak możliwości powiększenia, skomplikowane formularze, grafiki bez opisów. Wsparcie polega wtedy na zapewnieniu alternatyw (wydruk powiększony, odczyt, opis słowny, uporządkowanie treści).
Ucz się poprzez krótkie opisy przypadków i przypisywanie ich do kategorii: wzrok/słuch (sensoryczna), poruszanie (ruchowa), uczenie się i rozumienie (intelektualna), emocje i zachowanie (psychiczna), a następnie sprawdzaj, czy opis wskazuje na jedną czy kilka współistniejących trudności (sprzężona).
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 78% zdających egzamin. średnio łatwe

Według specjalistów z branży: "Osoba słabowidząca ma ograniczoną sprawność narządu wzroku, czyli jednego ze zmysłów.Dlatego taki stan zalicza się do niepełnosprawności sensorycznej."

Źródła:

  • Wikipedia (PL), "Niepełnosprawność wzrokowa" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Niepe%C5%82nosprawno%C5%9B%C4%87_wzrokowa (dostęp: 2026-03-02)
  • Wikipedia (PL), "Niepełnosprawność sensoryczna" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Niepe%C5%82nosprawno%C5%9B%C4%87_sensoryczna (dostęp: 2026-03-02)
  • World Health Organization, "International Classification of Functioning, Disability and Health (ICF)" – https://www.who.int/standards/classifications/international-classification-of-functioning-disability-and-health (dostęp: 2026-03-02)

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty do kwalifikacji SPO.1 dotyczące rodzajów niepełnosprawności i potrzeb wsparcia
  • Materiały edukacyjne o niepełnosprawności wzrokowej (tyflopedagogika, zasady wsparcia w domu)
  • Ćwiczenia testowe z klasyfikowania rodzaju niepełnosprawności na podstawie opisu funkcjonalnego

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego