KWALIFIKACJA SPO1 - PAŹDZIERNIK 2016

PYTANIE NR 3.
Podopieczny chorujący na schizofrenię słyszy głosy mówiące do niego i wydające mu polecenia, pomimo braku w pomieszczeniu innej osoby. Zachowanie podopiecznego może wskazywać na występowanie u niego
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Słyszenie głosów wydających polecenia mimo braku osoby w otoczeniu to zaburzenie spostrzegania, czyli omamy (zwłaszcza słuchowe).
Urojenia są fałszywymi przekonaniami, paratymia dotyczy nieadekwatnego afektu, a konfabulacje są wypełnianiem luk pamięci zmyślonymi treściami.

Pełne wyjaśnienie:

Opis "słyszy głosy mówiące do niego i wydające mu polecenia, mimo braku w pomieszczeniu innej osoby" wskazuje na omamy, czyli doznania zmysłowe powstające bez realnego bodźca. W tym przykładzie chodzi o omamy słuchowe: podopieczny doświadcza wrażeń słuchowych (głosów), które dla niego brzmią realnie i mogą wpływać na zachowanie (np. wykonywanie poleceń).

Odpowiedź "urojeń" nie pasuje do opisu, bo urojenia są przede wszystkim fałszywymi, niekorygowalnymi przekonaniami (np. że ktoś go śledzi), a nie wrażeniami zmysłowymi typu słyszenie głosów. Osoba może mieć jednocześnie omamy i urojenia, ale w pytaniu kluczowe jest właśnie "słyszy głosy".

"Paratymia" odnosi się do zaburzeń afektu: emocje są niedostosowane do sytuacji (np. śmiech w sytuacji smutnej). To kategoria inna niż zaburzenia spostrzegania i nie tłumaczy słyszenia głosów.

"Konfabulacje" dotyczą głównie pamięci: osoba uzupełnia luki pamięci opowieściami, które nie są świadomym kłamstwem, lecz wytworem. To również nie jest zjawisko percepcyjne i nie wyjaśnia doznania słuchowego bez bodźca.

Wskazówka praktyczna dla asystenta: warto obserwować, czy "głosy" mają charakter nakazujący, czy podopieczny jest przestraszony oraz czy rośnie ryzyko działań pod wpływem omamów. Opisuj fakty (co mówi, jak reaguje, kiedy), nie oceniaj treści, i w razie zagrożenia zgłaszaj sytuację zgodnie z procedurą.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):

Omamy to doznania zmysłowe bez rzeczywistego bodźca (np. słyszenie głosów, gdy nikt nie mówi).

Rozpoznasz je po tym, że osoba reaguje na coś "niewidzialnego", opisuje konkretne wrażenia i zachowuje się tak, jakby bodziec był realny.

Omamy dotyczą spostrzegania: osoba "widzi/słyszy/czuje" coś bez bodźca.

Urojenia dotyczą myślenia: to silne, fałszywe przekonania (np. o prześladowaniu), których nie da się łatwo skorygować rozmową.

W zaburzeniach psychotycznych mogą występować omamy słuchowe, które bywają komentujące lub nakazujące.

Dla osoby są one realne, więc może próbować im się podporządkować. To ważny sygnał ryzyka i wymaga uważnej obserwacji oraz wsparcia.

Nie. Omamy mogą pojawiać się w różnych stanach: w innych psychozach, w ciężkich zaburzeniach nastroju z objawami psychotycznymi, po substancjach psychoaktywnych lub w niektórych chorobach neurologicznych.

Rozpoznanie stawia specjalista; asystent opisuje objawy.

Mów spokojnie i krótko, dopytaj o samopoczucie, nie wyśmiewaj i nie zaprzeczaj agresywnie.

Nie wzmacniaj treści omamów ("tak, ktoś ci grozi"), tylko skup się na emocjach i bezpieczeństwie: "To musi być trudne, jestem obok, poszukajmy pomocy".

Pilna reakcja jest potrzebna, gdy głosy nakazują zrobienie sobie krzywdy, skrzywdzenie innych, gdy podopieczny jest silnie pobudzony lub traci kontrolę nad zachowaniem.

Wtedy należy działać zgodnie z procedurą placówki i wezwać pomoc medyczną.

Paratymia to nieadekwatność emocji do sytuacji (np. śmiech przy przykrej informacji) – dotyczy afektu.

Słyszenie głosów bez bodźca to zaburzenie spostrzegania, czyli omamy. To inne obszary psychopatologii.

Konfabulacje to wypełnianie luk pamięci treściami zmyślonymi, bez intencji kłamstwa. Osoba może być przekonana, że mówi prawdę.

To typowe dla zaburzeń pamięci, a nie dla omamów, które dotyczą percepcji (np. słyszenia głosów).

Zapisuj fakty: kiedy wystąpiło zdarzenie, co podopieczny powiedział (np. "słyszę głosy"), jak reagował, czy był lęk, pobudzenie, wykonywanie poleceń.

Unikaj ocen i diagnoz; opis ma pomóc personelowi medycznemu w dalszej ocenie.

Najczęstszy błąd to mylenie spostrzegania z myśleniem: wybieranie "urojeń", gdy w opisie są "głosy" lub "widzenia".

Pomaga zasada: omamy = zmysły, urojenia = przekonania. Zawsze szukaj w treści, czy chodzi o bodziec zmysłowy.

info

Statystycznie 63% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Źródła:

  • WHO ICD-11 – Schizophrenia or other primary psychotic disorders (przegląd objawów, w tym halucynacji): https://icd.who.int/browse/2024-01/mms/en - dostęp 2026-02-27
  • MSD Manuals (Merck Manual) – Hallucinations (definicja omamów jako doznań bez bodźca): https://www.msdmanuals.com/professional/psychiatric-disorders/symptoms-and-treatments-of-psychiatric-disorders/hallucinations - dostęp 2026-02-27
  • National Institute of Mental Health (NIMH) – Schizophrenia (opis objawów, w tym hallucinations): https://www.nimh.nih.gov/health/topics/schizophrenia - dostęp 2026-02-27

Materiały:

  • Podręczniki wprowadzające do psychopatologii (rozdziały: zaburzenia spostrzegania, myślenia, pamięci, afektu)
  • Materiały szkoleniowe z komunikacji i deeskalacji w kontakcie z osobą w kryzysie psychicznym
  • Wytyczne/standardy placówki dotyczące postępowania w sytuacji zagrożenia zdrowia lub życia

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego